's-Gravenwezel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
's-Gravenwezel
Deelgemeente in België Vlag van België
's-Gravenwezel
's-Gravenwezel
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Gemeente Schilde
Coördinaten 51° 16′ NB, 4° 33′ OL
Algemeen
Oppervlakte 14,95 km²
Inwoners (01/01/2006) 6.358 (425 inw./km²)
Overig
Postcode 2970
Netnummer 03
Detailkaart
's-Gravenwezel
's-Gravenwezel
Locatie in Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België
Prospectus Castelli Pull, kopergravure van Harrewijn gedrukt op papier door Jean Neaulme van het Kasteel van 's Gravenwezel (1757)

's-Gravenwezel is een deelgemeente van de gemeente Schilde in de Belgische provincie Antwerpen (arrondissement Antwerpen). 's-Gravenwezel was een zelfstandige gemeente tot einde 1976. 's-Gravenwezel heeft een oppervlakte van 14,95 km² en telde in 2006 6358 inwoners.

Toponymie[bewerken]

"Wesele", wat zoveel als "bos bij de beemden" moet betekenen, was de oorspronkelijke naam van deze deelgemeente. Pas in de loop van de 14e eeuw zou men meer gaan spreken van "'s-Gravenwezel", omdat twee heren, Janne en Woutere, die de titel van graaf voerden, hier resideerden en om het verder te onderscheiden van Wuustwezel. Plaatselijk spreekt men ook nu nog van "Wezel".

Geschiedenis[bewerken]

In de 7e eeuw waren veel gronden in de omgeving eigendom van de abdij van Lobbes. Door de invallen van de vikingen gingen veel bezittingen daarvan verloren en kwamen ze in handen van plaatselijke edelen.[1] In de 12e eeuw kreeg Amelricus van Schoten de gronden van Schoten, Merksem en Sint-Job-in-'t-Goor in handen. Hij verdeelde zijn bezittingen tussen zijn zonen Godfried en Engelbert (ook "Engelbrecht"). In 1148 schonk Engelbert zijn deel aan de abdij van Villers en aan de hertog van Brabant. De abdij van Villers begon dan veel gronden te ontginnen en gebouwen op te trekken. Tot de Franse Revolutie was onder meer de pastorie van 's-Gravenwezel in hun handen. Tijdens de Franse Revolutie werd de pastorie verkocht als nationaal goed. Via Villers ontstond ook een band met de heren van Marbais. De overdracht van de bezittingen werd niet door iedereen in dank aanvaard en leidde tot twisten met de heren van Breda.

De abdij van Ename was in de 12e eeuw eveneens eigenaar van grote delen van de streek rond 's Gravenwezel. Vermoedelijk rond 1200 richtte ze er de parochie van 's Gravenwezel op en behield er het patronaat over. De oudste vermeldingen van "Wezel" dateren uit de 13e eeuw. Een eerste document vermeldt een edelman Nicolaas die afstamde van de "graven van Wezele" en die rond 1250 zijn goederen aan de priorij van Schoten schonk. Eveneens in de 13e eeuw begonnen de heren van Marbais gronden te kopen in 's Gravenwezel - onder meer in 1259 van de abdij van Hemiksem, zoals aangegeven in een andere akte. Wanneer in dezelfde 13e eeuw de tak "de Marbais" uitstierf, gingen hun eigendommen over naar de familie "de Gossoncourt" ("van Goetsenhoven"). In 1289 verkocht Godefroes (of Gosuin) de Gossoncourt de tienden van Wezel en Deurna aan de abdij van Ename. In 1318 gaf de abdij van Ename haar rechten van Wezel, Deurne, Borsbeek, Wijnegem en Wommelgem over aan de Sint-Michielsabdij van Antwerpen. Vanaf dan zouden Paters Norbertijnen hun invloed in de parochie doen gevoelen. Pas met de Franse Revolutie kwam hieraan een einde.

In de 16e eeuw had de streek te lijden van de Spaanse legers tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Zo wordt vermeld dat in 1583 alle inwoners het dorp hadden verlaten omwille van plunderingen door de Spanjaarden.

Bij het begin van de 19e eeuw raakte 's-Gravenwezel in de ban van de familie Gillès (later Gillès de Pélichy) die tot 1929 burgemeesters leverde en de geschiedenis van de gemeente een eigen kleur gaf.

In de jaren 1950 gebeurde in 's-Gravenwezel ook wat er in Schilde aan de gang was: grote delen adellijk bezit werden verkocht en verkaveld. De "invasie" kon beginnen.

Na een voorgeschiedenis die teruggaat tot de oprichting van een nieuwe school - het Heilig Hart van Maria-instituut - in 1828, zag de Congregatie van de Zusters van het Heilig Hart van Maria, een nieuwe orde, in 1850 officieel het licht. Het "pensionaat van 's-Gravenwezel" kende een grote uitstraling en trok jonge meisjes aan uit heel de Kempen. Vandaag is de school geëvolueerd tot een modern instituut.

Ook de gemeente onderging de laatste decennia een grondige gedaanteverwisseling en behoort nu tot de welvarendste van Vlaanderen. Gelukkig bleef er behoorlijk wat groen bewaard en zijn er her en der prachtige hoekjes te bewonderen. De sfeer van weleer kan men gaan opsnuiven in het heemkundig museum De Drie Rozen waar honderden voorwerpen van eigen bodem worden tentoongesteld.

Demografie[bewerken]

Ontwikkeling van het inwoneraantal[bewerken]

19e eeuw[bewerken]

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwoneraantal 627 650 794 826 837 825 741 776 825
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten[bewerken]

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976
Inwoneraantal 848 906 896 1102 1536 2518 4362 5402
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Politiek[bewerken]

Geschiedenis[bewerken]

Voormalige burgemeesters[bewerken]

Tijdspanne Burgemeester
1798 - 1818 Joannes Mertens
1818 - 1828 Charles van Asten
1828 - 1830 Petrus Ceulemans
1830 - 1874 Philippus Arnoldus Gillès
1874 - 1876 Adriaan Ceulemans
1876 - 1920 Philippus Ghislenus Gillès
1920 - 1929 Joseph Gillès de Pélichy
1929 - 1932 en 1944 - 1946 Charles Cornet d’Elzius de Peissant
1932 - 1944 en 1952 - 1958 Jules Ruys
1946 - 1952 Leon Seghers
1959 - 1964 Henri Batslé
1964 - 1970 Jules Carpentier
1971 Raymond Cornet d’Elzius de Peissant
1971 - 1976 Karel Borstlap

Bezienswaardigheden[bewerken]

Religie en levensbeschouwing[bewerken]

De parochie Sint-Catharina te 's-Gravenwezel behoort tot de federatie Schilde die op haar beurt dan weer deel uitmaakt van het dekenaat Noorderkempen in het Bisdom Antwerpen.

Sport[bewerken]

Bekende inwoners[bewerken]

Fictieve personen[bewerken]