Accent circonflexe

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
^
Leestekens

aanhalingstekens ( ", ‘ ’, “ ”, „ ” )
accolade ({ })
afbreekteken ( - )
apostrof ( ', )
beletselteken ( , ... )
dubbelepunt ( : )
gedachtestreepje of kastlijntje ( , )
guillemets ( « » )
haakjes ( ( ), [ ], { }, < > )
komma ( , )
koppelteken ( - )
liggend streepje (-)
omgekeerd uitroepteken ( ¡ )
omgekeerd vraagteken ( ¿ )
punt ( . )
puntkomma ( ; )
schuine streep/schrap/slash ( / )
uitroepteken ( ! )
vraagteken ( ? )
weglatingsstreepje ( - )

Woordscheiding

spatie ( ) () ()

Algemene typografie

ampersand ( & )
apenstaartje/at ( @ )
asterisk ( * )
backslash ( \ )
bullet ( )
caret/dakje ( ^ )
emoticon ( :-) )
graad ( ° )
hekje/kardinaalteken ( # )
isgelijkteken (=)
munteenheid ( ¤, ¢, $, , £, ¥, )
obelisk ( , )
paragraafsymbool ( § )
alineateken ( )
prime ( )
procent ( % )
promille ( )
tilde ( ~ )
trema ( ¨ )
umlaut ( ¨ )
laag streepje/underscore ( _ )
verticaal/pipe/gebroken streep ( |, ¦ )

Ongebruikelijke typografie

asterisme ( )
lozenge ( )
interrobang ( )
ironieteken ( Ironie.png )
referentieteken ( )
sarcasmeteken
dusteken ()

Het accent circonflexe, of kortweg de of het circonflexe of circumflex (Latijn: circumflexus, rond, gebogen), is een dakvormig accent op een klinker, of in het Esperanto op een medeklinker.

Nederlands[bewerken]

Volgens de huidige Nederlandse spelling komt een accent circonflexe bijna uitsluitend voor bij Nederlandse woorden van Franse herkomst, bijvoorbeeld fêteren, crêpe, maîtresse. In oude Nederlandse teksten, zoals het voormalig volkslied Wien Neêrlands bloed, duidt het erop dat de voorgaande letter is komen te vervallen. Men noemt het accent circonflexe dan ook wel een samentrekkingsteken. In enkele woordenboeken wordt de ĝ gebruikt om de uitspraak van de k uit bakboord weer te geven. Dit gebruik komt echter niet overeen met het Internationaal Fonetisch Alfabet.

Afrikaans[bewerken]

In het Afrikaans komt de circonflexe voor op de letters e, i, o en u.

Voorbeelden:

  • Wêreld (wereld)
  • Môre (morgen)
  • Brûe (bruggen)

Esperanto[bewerken]

In het Esperanto wordt het accent circonflexe bij de volgende medeklinkers gebruikt:

letter uitspraak
ĉ tsj [tʃ]?
ĝ dzj [ʤ]?
ĥ ch [x]?
ĵ zj [ʒ]?
ŝ sj [ʃ]?

Frans[bewerken]

Voorbeelden van het gebruik van een accent circonflexe

In het Frans wijst een accent circonflexe er vaak op dat er vroeger na die klinker een s stond, dit meestal voor een t. In sommige Franstalige gebieden, bv. Frans-Guyana, wordt soms de oude vorm nog gebruikt. Is de klinker beklemtoond, dan wordt hij in het algemeen wat langer uitgesproken.

voorbeeld Nederlands Latijn/oudere vorm
âne ezel asinus (lat.)
arrêter arresteren/stoppen arrester
château kasteel castellum (lat.)
être zijn esse (lat.)
fenêtre venster (raam) fenestra (lat.)
fête feest feste
hôpital ziekenhuis hospital
hôtel hotel hostel
île eiland isle

Fries[bewerken]

In het (Westlauwers) Fries komt het accent circonflex voor op de a, e, o en u.

Roemeens[bewerken]

In het Roemeens komt de circonflexe alleen voor in â en î. Deze letters hebben dezelfde klank, alleen is de â tegenwoordig meer gebruikelijk.

Slavische talen[bewerken]

Van de Slavische talen komt de circonflexe, althans in de standaardtalen, alleen voor in de vorm van ô in het Slowaaks en het Kasjoebisch. In het Slowaaks is het een tweeklank /uo/, in het Kasjoebisch varieert de uitspraak tussen [ɞ], [ɛ], [ɔ] en [u].

Welsh[bewerken]

In het Welsh wordt het accent circonflexe (to bach) gebruikt om een klinker langer te maken. Het wordt vooral gebruikt om homogrammen te onderscheiden, bijvoorbeeld ffon (stok) en ffôn (telefoon). In het Welsh kunnen de w en de y ook als klinkers fungeren, waardoor op deze letters ook accenten komen te staan (Ŵ/ŵ,Ŷ/ŷ — letters die vrijwel uniek voor het Welsh zijn) in gevallen waar ze lange klinkers representeren.

West-Fries[bewerken]

In het West-Fries komt de circonflexe voor op de letters a, e, o en u.

Trivia[bewerken]

In Maastricht is een studentenvereniging vernoemd naar dit accent. Studentenvereniging Circumflex SV_Circumflex