Arend (roofvogel)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Arend
Amerikaanse zeearend
Amerikaanse zeearend
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Falconiformes (Roofvogels)
Familie: Accipitridae (Havikachtigen)
Geslachten
Diversen
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

Arenden of adelaars zijn dagactieve, grote roofvogels met brede vleugels, stevige snavel en scherpe klauwen (nagels).

Kenmerken[bewerken]

Arenden behoren tot de orde van de Falconiformes in de familie Accipitridae. De groep is niet homogeen en omvat niet-verwante soorten van verschillend formaat. Het verenkleed van mannetje en vrouwtje is gelijk, maar het vrouwtje is doorgaans groter. Ze verkrijgen hun volwassen verenkleed pas na enkele jaren. Arenden zijn carnivoor.

Zoals alle roofvogels hebben arenden een grote, krachtige haaksnavel, om vlees van een prooi af te scheuren. Daarnaast sterke poten en krachtige klauwen. Ze beschikken ook over een uitstekend gezichtsvermogen. Ze worden ook wel adelaar genoemd.

Leefgebied[bewerken]

De arendsoorten komen hoofdzakelijk voor in Europa, Azië en Afrika. Amerika kent er slechts enkele.

Een bekende arendsoort is de steenarend (Aquila chrysaetos). De Europese zeearend (Haliaeetus albicilla) komt vooral voor in Oost-Europa en Scandinavië. De zeearend is verwant aan de Amerikaanse zeearend (Haliaeetus leucocephalus).

De adelaar als symbool[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Adelaar (heraldiek) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De arend wordt in vele landen gebruikt als nationaal symbool, omdat ze macht, schoonheid en onafhankelijkheid uitstraalt. De Ptolemaeïsche heersers van Egypte gebruikten hem op hun zegel, terwijl de Romeinen hem gebruikten op de standaarden van hun legioen.

De Verenigde Staten adopteerden de Noord-Amerikaanse "Bald Eagle" als een prominent onderdeel van hun grootzegel. Op de Mexicaanse vlag staat een arend op een cactus met een slang in zijn snavel afgebeeld. Dit is een verwijzing naar de stichtingsmythe van Tenochtitlan, de voorloper van Mexico-Stad. Ook in onder meer Panama (harpij-adelaar), Duitsland, Montenegro, Polen, Servië, Roemenië, Rusland en Albanië heeft de arend hoge symbolische waarde.

De adelaar is het wapendier van het Duitse Rijk en de opvolgende Bondsrepubliek. In de Nederlandse heraldiek is de adelaar iets zeldzamer maar de adelaar komt veel voor als "Friesche Adelaar" in Noord-Nederlandse wapens. De tweekoppige adelaar is zowel van het Duitse Rijk (al vanaf het Heilige Roomse Rijk), het Oostenrijkse keizerrijk (en ten tijde van de eerste republiek tijdens de Standenstaat) als Het Russische Rijk. Bij de Russen stond er echter op de borst van de arend een schild met daarop Sint Joris afgebeeld; van oudsher de beschermheilige van de tsaren en het Russische Rijk. In Albanië wordt de adelaar Shqiponje genoemd, en een naam van het Albanese volk voor hun land is Shqiptar, wat het land van de adelaar betekent.

In de christelijke iconografie is een arend het symbool van de evangelist Johannes, die de "Adelaar van Patmos" wordt genoemd. Het is ook het attribuut van Jupiter, in de Romeinse mythologie de oppergod en god van de hemel en het onweer.[1]

De adelaar is ook in logo's van voetbalclubs vinden, zoals Go Ahead Eagles, Vitesse Arnhem en van de Australische rugbyclub West Coast Eagles.

Afbeeldingen[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Hall, J. (2000). Hall's Iconografisch Handboek. Leiden: Primavera Pers.