Cactusfamilie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Cactusfamilie
Cactusfamilie
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Geavanceerde tweezaadlobbigen
Orde: Caryophyllales
familie
Cactaceae
Juss. (1789)
Cactusfamilie op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De cactusfamilie (Cactaceae) omvat veel aan droge omstandigheden aangepaste soorten. Afhankelijk van de taxonomische indeling worden tussen de 24 en 220 geslachten erkend met rond de 90 geslachten als meest geaccepteerde aantal. Het totale aantal soorten ligt tussen de 1500 en 1800. De familie heeft veel bekende soorten omdat ze als kamerplant makkelijk in leven te houden zijn en als decoratief worden gezien.

Er bestaan veel andere soorten succulenten in de Oude Wereld, sommige zelfs met stekels, maar deze missen areolen (viltige plekjes waarop de doornen staan ingeplant). Deze gespecialiseerde structuren zijn uniek voor cactussen en kenmerken de familie.

Verspreiding[bewerken]

Cactussen zijn inheems in Amerika. Ze groeien vooral in gebieden met een afwisseling van droge en minder droge seizoenen.

Een klein aantal soorten komt juist voor in tropische regenwouden. Ze groeien dan als epifyt op boomtakken waar ondanks de hoge regenval, door het snel wegstromen van water, droge omstandigheden overheersen. Weer andere komen echter voor tot in het zuiden van Canada. Voor deze laatste geldt, dat deze planten ook in West-Europa winterhard zijn, mits goede afwatering en enige beschutting tegen regen geboden wordt.

Er zijn cactussen naar vele plekken op de wereld geëxporteerd, en op bepaalde plekken werden ze zelfs kenmerkend voor veel landschappen, bijvoorbeeld rond de Middellandse Zee. In Australië hebben schijfcactussen een ecologische ramp veroorzaakt.

Op het inheems zijn in Amerika bestaat één uitzondering, namelijk Rhipsalis baccifera; deze plant komt voor in tropisch Afrika, Madagaskar en Sri Lanka naast haar voorkomen in Amerika. Vermoedelijk zijn haar zaden door trekkende vogels uit de Nieuwe Wereld overgebracht naar de Oude Wereld. Ze komt reeds enkele duizenden jaren in de Oude Wereld voor.

Habitat[bewerken]

Zoals andere succulenten zijn cactussen goed aangepast aan het leven in droge en warme omstandigheden. Hun bladeren zijn tot doorns geëvolueerd. De afgifte van water door verdamping is zo gereduceerd. De doorns en stekels bieden de plant ook bescherming tegen dieren. Verder spelen doorns ook een rol bij de warmtehuishouding van de plant. Kenmerkend voor de cactus is, dat de doorn uit een areool groeit. Stekels van succulenten die oppervlakkig op cactussen lijken, groeien niet uit een areool. Fotosynthese vindt plaats in de langere groene stammen, waarin ook water wordt opgeslagen. Een voorbeeld van een cactus met echte bladeren is de boomcactus (Pereskia grandifolia).

Er is veel variatie in cactussen, met verschillende vormen en groottes. Sommige kunnen meer dan twaalf m hoog worden. Alle cactussoorten brengen bloemen voort, die vaak ook uit de areolen groeien. De meeste soorten zijn dagbloeiers, maar bij enkele soorten, zoals de koningin van de nacht (Selenicereus grandiflorus), openen de grote bloemen zich alleen 's nachts, waarbij bestuiving door insecten en kleine nachtdieren, zoals vleermuissoorten plaatsvindt. Dit geldt ook voor de cactussen die de eetbare pitaya's voortbrengen, zoals Hylocereus undatus en Selenicereus megalanthus.

Gebruik[bewerken]

Bepaalde cactussen worden als huisplant gehouden, en ook om tuinen te versieren. In landen aan de Middellandse Zee worden Opuntia-soorten veel gebruikt om een terrein af te bakenen, zoals prikkeldraad in de Lage Landen wordt gebruikt. Andere brengen eetbare vruchten voort. Sommige cactussen worden gebruikt als psychedelicum. Verder wordt er in Mexico wel alcoholische drank uit het sap van de cactusvijg, de vrucht van (Opuntia ficus-indica), bereid.

Geslachten [bron?][bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]