Bassie & Adriaan: De Plaaggeest

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Bassie & Adriaan
De Plaaggeest
Genre Kinderserie
Speelduur 23 minuten per afl. (totaal 138 min)
Bedenker Aad van Toor
Bas van Toor
Hoofdrollen Aad van Toor
Bas van Toor
Jaap Stobbe
Johan Sirag
Lidia Oosthoek
Jan Anne Drenth
Roland Wagner Jr.
Regie Guus Verstraete jr.
Scenario Aad van Toor
Bas van Toor
Jaap Stobbe
Montage Rob Klein
Muziek Aad van Toor
Bas van Toor
Rinus van Galen
Land van oorsprong Vlag van Nederland Nederland
Taal Nederlands
Productie
Producent Joop van den Ende
Jaap Stobbe
Uitzendingen
Start 10 januari 1978[1]
Einde 4 april 1978
Afleveringen 7 (later geknipt naar 6)
Netwerk of omroep TROS
Website
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Televisie

Bassie & Adriaan: De Plaaggeest (Originele titel: De avonturen van Bassie en Adriaan) (1978) is de eerste televisieserie van Bassie en Adriaan.

Verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Bassie en Adriaan, een clown en een acrobaat die bij het circus werken, worden veel te laat wakker doordat Bassie de wekker niet heeft gezet, en missen daarom het vertrek van het circus: ze zitten zonder baan. Bassie en Adriaan wonen in een caravan en hebben verder geen vaste baan, dus gaan ze daar naar op zoek.

Ze proberen verschillende baantjes uit, van bakker tot ober. Eigenlijk zou dit wel moeten slagen, alleen worden ze lastiggevallen door een zekere plaaggeest. Deze pestkop, die altijd gekleed gaat in een zwarte mantel en een op een nar gebaseerd masker, laat alles in het honderd lopen zodat Bassie en Adriaan overal worden ontslagen, en ze nog steeds zonder werk zitten. Ze raken zelfs de caravan en de auto kwijt door deze plaaggeest. Gelukkig voor de twee hebben ze nog hun vriend Douwe, die net als de plaaggeest overal opduikt en de twee zo goed en kwaad als het kan helpt. Uiteindelijk vinden Bassie en Adriaan een nieuw circus dat hen in wil huren. Ook Douwe krijgt hier een baan.

Tijdens de serie wordt sterk gesuggereerd dat Douwe zelf de plaaggeest is. Op een gegeven moment begint Adriaan dit ook te vermoeden. Helemaal zeker is dit niet daar de plaaggeest nooit wordt ontmaskerd. Na het zien van een circusoptreden van Bassie en Adriaan besluit hij te stoppen met zijn gedrag en clown te worden. Hij gooit zijn plaaggeestkostuum weg en laat Bassie en Adriaan via een brief weten spijt te hebben van zijn daden.

Achtergrond[bewerken]

Eenmaal terug in Nederland als The Crocksons traden de broers op als Bassie en Adriaan tijdens het kinderprogramma Sinterklaas is jarig in 1975 met Rob de Nijs. Dit viel in de smaak bij de kinderen. Aad van Toor: "Er zat een liedje in die uitzending Alles is voor Bassie. Dagen later nog hoorde je de kinderen het op straat zingen. Het sloeg aan. We hadden al eens vaker aan een tv-serie gedacht. Maar toen zijn we het verder gaan uitwerken. Het idee om zoiets ooit eens te doen, hadden we al jaren."[2] Toen ontstond het verhaal over een 'domme, maar niet slimme' clown en acrobaat die zich verslapen en het circus kwijtraken.

Producent Joop van den Ende vond (volgens zijn biografie) het voorstel van Bas en Aad van Toor om een televisieserie te maken als Bassie en Adriaan een gouden idee, naar het voorbeeld van de Kamés - ook een acrobatenduo dat een paar jaar eerder, als Peppi en Kokki, met groot succes voor kinderen was gaan werken. Hij gaf Jaap Stobbe de opdracht om een draaiboek te maken voor een proefaflevering, gebaseerd op het script van Bas en Aad van Toor. Deze aflevering werd in augustus 1976 opgenomen.[3] Na vijf opnamedagen was de proefaflevering klaar en begon het monteren.

TROS-functionaris Cees den Daas was echter nog niet overtuigd van de aflevering toen deze werd aangeboden en wilde nog een spannend element. Dit werd uiteindelijk de Plaaggeest naar idee van Jaap Stobbe zelf, hoewel Bas en Aad zelf tegen dit karakter waren om te verwerken in de televisieserie. Hiernaast bedacht Jaap Stobbe ook het karakter Douwe. De serie kreeg een budget van 30.000 gulden.

Op 21 april 1977 gaf Stobbe in Het Parool aan dat 1 aflevering is opgenomen en de rest over enkele maanden volgt.[4] Uiteindelijk worden er totaal zeven afleveringen gemaakt en vanaf 10 januari 1978 uitgezonden bij de TROS op Nederland 2 om 19:04.

De serie werd in zijn originele vorm in 1979 en 1985 door de TROS herhaald. Toen Bas en Aad van Toor de rechten van de serie kochten in 1993 was het in eerste instantie de bedoeling deze niet meer te vertonen, omdat ze enkele fragmenten in de serie verwerkt zagen die hen absoluut niet aanspraken.[5] Uiteindelijk kreeg de serie in 1996 een nabewerking en werd opnieuw uitgebracht op VHS wegens het 20-jarig jubileum van het duo. Deze versie werd vanaf december 1997 uitgezonden door Kindernet.

In 2002 werd het originele film en geluidsmateriaal opgepoetst, digitaal geremasterd, en uitgebracht op dvd met deels nieuwe muziekarrangementen. In 2018 werd het oorspronkelijke einde van de serie op het YouTube kanaal geplaatst, dat sinds de nabewerking was verwijderd.[6] In 2019 werd de hele serie op YouTube geplaatst.

Personages[bewerken]

Personage Acteur Opmerking
Bassie Bas van Toor
Adriaan Aad van Toor
Douwe Jaap Stobbe
De Plaaggeest Jaap Stobbe
Schandebakker Johan Sirag
Dame bij de bakker Lidia Oosthoek
Schoolhoofd Jan Anne Drenth
Garagehouder Piet van der Kooij
Restauranteigenaar Roland Wagner Jr.
Politieagent in de haven Hans Bakelaar
Hoofdagent Willem Sibbelee Speelt in Het geheim van de sleutel en De diamant de rol van B1
Circusdirecteur Paul Meijer Speelt in Het geheim van de sleutel de rol van Boevenbaas
Jongen die kleding Plaaggeest vindt Daniël van Toor Zoon Aad van Toor
Jongen met lachzak bij lift Daniël van Toor
Kassameisje bij circus Liesbeth van Toor Dochter Bas van Toor
Koffiejuffrouw Janet van Toor Voormalig echtgenote Aad van Toor
Bakkersknecht Rob Hein
Man met glaswerk Guus Verstraete Regisseur van de serie
Inbreker Guus Verstraete
Man bij kassa Guus Verstraete
Oude dame op straat in politiedroom Mevrouw Van Toor Moeder Bas en Aad van Toor

Afleveringen[bewerken]

Titel Eerste uitzenddatum Nederland Opmerking
0 Pilot 1976 Nooit uitgezonden. Aflevering De bakker, zonder het personage De Plaaggeest.
1 De bakker 10 januari 1978
2 De school 24 januari 1978
3 De garage 7 februari 1978
4 Vrachtwagenchauffeurs 21 februari 1978
5 Het politiebureau 7 maart 1978
6 Het restaurant 21 maart 1978
7 Het circus 4 april 1978

Vanaf de herhaling in december 1997 bij Kindernet zijn de afleveringen in de (na)bewerking opnieuw gemonteerd.

1 Bij de bakker
2 Naar school
3 In de garage
4 In de haven
5 In het restaurant
6 Terug in het circus

Liedjes[bewerken]

Tekst en muziek: Aad van Toor, Bas van Toor en Rinus van Galen

  1. Naar het Circus
  2. Het Bakkerslied
  3. ABC het Alfabet
  4. Acrobatenlied
  5. Garagelied
  6. De vrachtwagenchauffeur
  7. Bassie als Toreador
  8. De Kraanmachinist
  9. Zijn wij bij de politie?
  10. Opgeruimd staat netjes
  11. Engelse les
  12. De eenzame clown blues
  13. Terug in het Circus

Achtergrondmuziek[bewerken]

In 2019 doken er 4 achtergondnummers op die gebruikt zijn in de serie. De nummers stonden op een tape van het NOB die gebruikt werd bij de montage. De titels van de nummers en ook de namen van de artiesten zijn echter onbekend.

In 1996 kreeg de serie een nabewerking. Bij deze uitgave is muziek van Aad Klaris toegevoegd uit de latere series, voornamelijk uit De reis vol verrassingen. Tijdens de digitale nabewerking in 2002 zijn deze nummers weer verwijderd en vervangen door muziek van Aad van Toor en Bert Smorenburg uit 1997 voor de nabewerking van de series De geheimzinnige opdracht en De reis vol verrassingen. De nummers zijn te beluisteren via:

  • De cd Bassie en Adriaan Original Soundtrack Album uit 2004.
  • Het Bassie en Adriaan Original Soundtrack Album deel 2 uit 2013.

Uitgave[bewerken]

Jaar Uitgever Medium Opmerking
1981 Video Media VHS In drie delen opgesplitst. Het eerste deel bevat een foto met Bassie en Adriaan voor het circus, de tweede in de school, de derde Bassie met twee kinderen. Alleen deze uitgave bevat het oorspronkelijke einde en een shot van Bassie zonder clownsneus.
1986 Penta Video VHS In twee delen opgesplitst met op de voorkant twee aparte foto's, één van Bassie en één van Adriaan.
1987/1988 Penta Video VHS In drie delen opgesplitst. Op de kaft zijn Bassie en Adriaan te zien met verschillende feestartikelen. Bij een latere uitgave is deel 2 veranderd in "Bassie en Adriaan zien spoken". In deze periode werd de serie ook in drie delen door Penta Video uitgebracht in samenwerking met Weton-Wesgram (Kidstuff). Dit bleek later een illegale uitgave te zijn.
1996 Arcade VHS Uitgebracht wegens het 20-jaar-jubileum van het duo. Eerst als twee losse videobanden, kort daarop als paarse dubbelbox uitgebracht. Bij deze uitgave is muziek van Aad Klaris toegevoegd uit de latere series, voornamelijk uit De reis vol verrassingen. Het oorspronkelijke titelliedje Bassie en Adriaan is vervangen voor de versie uit 1982 uit de De huilende professor (met het kinderkoor). Er ontbreekt een fragment (dvd 2:07:19- 2:08:21) als ze in de Stadsgehoorzaal zijn.

Titel video-uitgave 1996:

  • Het Verdwenen Circus
  • Op Zoek Naar Het Circus

Deze versie werd op VHS door Bridge Entertainment als dubbelbox omstreeks 2001 opnieuw uitgebracht wegens het 25-jaar-jubileum. In 2002 volgde twee losse delen en een dubbelbox met een kaft waarbij foto's uit de serie te zien zijn.

2002 Bridge Entertainment dvd Eén disc met de volledige serie digitaal opgeknapt. De muziektoevoeging van Aad Klaris is vervangen door muziek van Aad van Toor en Bert Smorenburg. Het oorspronkelijke titelliedje is teruggeplaatst.

In 2004 werd deze versie uitgebracht op één videoband. In 2006 op 2 dvd's en in 2011 wederom op 1 dvd.

Trivia[bewerken]

  • De pilotaflevering uit 1976, zonder het personage de Plaaggeest, is ook de eerste Bassie en Adriaan-aflevering uit 1978. De dialogen gerelateerd aan de Plaaggeest in de reguliere eerste aflevering zijn echter met de rest van de televisieserie in 1977 opgenomen en er later tussen gemonteerd. Opvallend is dat hierdoor Bassie en Adriaan met hun werk bij de bakker geen last hebben van de Plaaggeest. Ook is het het haar van Adriaan in de stukken uit 1977 langer, namelijk als hij voorleest uit de krant over de Plaaggeest en er aantal verdachte situaties worden getoond en als hij samen met Bassie zich heeft opgefrist na hun ontslag bij de bakker en de Plaaggeest boven op het dak van de caravan zit.
  • De krant waarin het nieuws over de Plaaggeest staat in aflevering 1 is Het Vrije Volk van 12 februari 1977.[7]
  • In het begin van aflevering 1 rent Bassie in paniek de caravan uit en het is duidelijk dat hij niets onder zijn nachthemd aanheeft. Een aantal shots later heeft hij zijn knoopjes echter allemaal dicht en zijn wit-rood gestreepte hemd eronder aan. Ook heeft hij plots geen slaapmuts meer op en zijn de gordijnen van de caravan open. Dit dialoog is er duidelijk ook later tussen gemonteerd, gezien het langere kapsel van Adriaan. De camera blijft hiernaast medium shot, waardoor de omgeving niet te zien is; alleen de caravan op de achtergrond.
  • In de oorspronkelijke uitzending is tijdens het liedje Ga je mee naar het circus een shot van Bassie te zien in de caravan zonder clownsneus, terwijl hij naar de camera zwaait.
  • De rekwisietenzolder van de Stadsgehoorzaal in Vlaardingen aan de binnenkant is in werkelijkheid opgenomen op de rekwisietenafdeling van Joop van den Ende in Badhoevedorp.
  • De verspreking 'Stadsschouwburg' van Jaap Stobbe in het politiebureau was een echte verspreking (dvd 1:40:44).
  • De stunt die Aad deed op de Euromast heeft hij ook echt gedaan zonder enkele beveiliging. Hij zat nergens aan vast. Het was echter wel op vier meter hoogte op de tweede balustrade. Bijna twee meter minder dan hij gewend was met de stoelenact van The Crocksons.
  • Het circus waar Bassie en Adriaan uiteindelijk terechtkomen, heet Circus Mikke Nie. Het circus dat zonder hen vertrekt is Circus Mariska. Het is echter wel hetzelfde circus, dat tijdens de opnamen van naam veranderde.
  • De auto waar Bassie en Adriaan in rijden is een Ruska Classica. Tijdens de opnames werden hiervan in totaal 3 gebruikt, waardoor de auto in de serie drie verschillende kentekens heeft '03-10-DA', '98-27-BS' en '54-SJ-41.
  • In een fragment rent Adriaan een gebouw in, tot aan de 17e etage. Echter zijn de daken van de huizen telkens door de ramen heen te zien, zelfs als hij bij de trap van 'de zeventiende etage' is aangekomen.
  • De serie is grotendeels in Vlaardingen opgenomen. De school waar Bassie en Adriaan gaan werken is tevens de oude basisschool van Aad. De school heette de Erasmusschool en bestaat inmiddels niet meer.
  • De act die Bassie en Adriaan aan het einde van de serie spelen in het circus is de act waarmee Bas en Aad van Toor jarenlang optraden onder de naam The Melton Brothers. Tot begin jaren 80 deden ze dit "gooi en smijt"-nummer.
  • Het politiebureau in Vlaardingen waar Bassie en Adriaan heen worden gebracht na het incident met de hijskraan, is hetzelfde politiebureau als in Het geheim van de schatkaart.
  • Bij de montage van de serie bleken bepaalde scènes met de plaaggeest zò eng dat besloten werd die scènes eruit te halen en te vernietigen. Daarvoor in de plaats is o.a. de scène opgenomen op de boerderij die het gat van de verwijderde scènes moest opvullen. Ook de scène in het trappenhuis is er later bijgeschreven. Bassie draagt in deze scènes een andere (vollere) pruik. Deze pruik draagt hij ook in de politiedroom.
  • Kinderen van 6 tot 8 jaar waardeerden de televisieserie met 8,2 na de oorspronkelijke uitzending. Het vergelijkbare duo Peppi en Kokki kreeg een 7,9 (Telegraaf, 14 april 1978).