Naar inhoud springen

Paul van Gorcum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Paul van Gorcum
Paul van Gorcum
Algemene informatie
Volledige naam Paul Hubertus Otto van Gorcum
Geboortenaam Paul Hubertus Otto de Heiden
Geboortedatum 3 maart 1934
Geboorteplaats Frankfurt am Main
Overlijdensdatum 20 november 2025
Overlijdensplaats Oegstgeest
Land Vlag van Nederland Nederland
Werk
Jaren actief 1952–2025
Beroep(en) Acteur, stemacteur, dialoogregisseur
Officiële website
(en) IMDb-profiel
(mul) TMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Paul Hubertus Otto van Gorcum (Frankfurt am Main, 3 maart 1934 – Oegstgeest, 20 november 2025[1][2][3]) was een in Duitsland geboren Nederlands (stem)acteur en regisseur die voornamelijk bekend werd door zijn rol als Baron Van Neemweggen in Bassie en Adriaan en de stem geeft aan Gargamel in De Smurfen. Zijn achternaam luidde oorspronkelijk De Heiden, maar werd later officieel gewijzigd in Van Gorcum.

Vanaf 1952 tot ongeveer 1990 was Paul van Gorcum theateracteur en hij speelde in allerlei toneelstukken, waarvan er vele klassieke toneelstukken zijn. In het theater speelde hij daarnaast ook veel in andere historiestukken en in wat meer komisch getinte voorstellingen. Paul van Gorcum stond al sinds zijn zesde levensjaar op de planken, toen hij Hans speelde in een voorstelling over Hans en Grietje. Later in zijn jeugd kreeg hij toneelles van onder meer Ko van Dijk jr. en hij zou gedurende zijn gehele loopbaan veel met hem samen blijven werken. In 1951 debuteerde Paul officieel bij Het Haags toneel. Hij heeft een groot portfolio aan rollen in het theater vervuld. Zo speelde hij bij John Lanting in zijn Theater van de Lach. Hij vervulde ook talloze gastrollen, onder andere bij de Toneelgroep Noorder Compagnie in Drachten. Ook verleende Van Gorcum zijn medewerking aan musicals van Jos Brink, zoals Madame Arthur en Max Havelaar.

Van Gorcum werd vooral bekend door zijn verschillende rollen in meerdere televisieseries van Bassie en Adriaan. Zo speelt hij in De diamant de rol van diamantair en in De huilende professor de rol van Professor Chagrijn. Zijn bekendste rol is echter die van Baron Van Neemweggen. Deze rol speelde hij vanaf De verdwenen kroon tot en met De reis vol verrassingen. Hij nam deze rol over van Aad van Toor, aangezien het spelen van een dubbelrol voor hem moeilijk te combineren was met het regisseren. In 2002 had Van Gorcum een kort gastoptreden in het programma Jensen in de rol van de Baron als eerbetoon aan Bassie en Adriaan die aangekondigd hadden te stoppen.[4] Door de rol van de Baron bleef de uitspraak drommels, drommels en nog eens drommels ook persoonlijk aan hem plakken en van Gorcum gaf in meerdere interviews aan dat hij nog veelvuldig gevraagd werd om deze uitspraak te herhalen. Hiernaast speelde hij Sinterklaas in het hoorspel Sint Nicolaas op bezoek bij circus Bassie en Adriaan en de televisieserie Bassie en de reis van Zwarte Piet. Deze rol heeft hij ook in andere kinderproducties gespeeld zoals Sinterklaas Pakt Uit en Surprises voor Sinterklaas.

In films speelde hij ook, voorbeelden zijn Wat zien ik!?, Turks fruit en Een vlucht regenwulpen. Van Gorcum heeft vooral later in zijn loopbaan veel stemmen ingesproken, zoals die van Zazoe in de Disneyfilm De Leeuwenkoning en Gargamel in De Smurfen.

In 1992 werd hij Ridder in de orde van Oranje-Nassau.

Rond de feestdagen werkte hij als voordrachtskunstenaar, wanneer hij kerstverhalen en gedichten vertelde.

Vanaf 2015 verleent Van Gorcum zijn stem aan de Efteling-attractie Baron 1898. In de voorshow is hij te horen als baron Gustave Hooghmoed.

In 2016 werd er prostaatkanker bij hem geconstateerd.

Op 27 januari 2019 werd Van Gorcum door zanger Ronnie Tober in Pathé Tuschinski in Amsterdam gehuldigd tot de eerste Acteur des Vaderlands in het bijzijn van zijn echtgenote Lenie van Gorcum en choreograaf Barrie Stevens.

Op Van Gorcums 86e verjaardag, op 3 maart 2020, werd er een steen met een handafdruk onthuld in Noordwijk aan Zee. Zijn verjaardag werd groots gevierd in Huis ter Duin. Later dat jaar was hij te zien in een reclame van Coolblue met de uitspraak trommels, trommels en nog eens trommels (een knipoog naar de eerder genoemde uitspraak van de Baron).

In 2016 werd bekend dat Bas en Aad van Toor al jarenlang een conflict hebben met meerdere acteurs uit hun series over de betalingen, onder anderen met Van Gorcum. Op 25 november 2020 werd een uitspraak gedaan in de rechtszaak ten gunste van Van Gorcum en de andere acteurs. Echter ging het niet om de series waarin Van Gorcum te zien is als de Baron. Daarvan stelde de rechter vast dat Bas en Aad de financiële verplichtingen volgens de afspraken hadden voldaan. Wel stelde de rechter vast dat Van Gorcum voor zijn rol als diamantair in De Diamant en als professor in De Huilende Professor recht had op een vergoeding voor de verkochte dvd's.[5]

Op 3 maart 2024 werd acteur Paul van Gorcum op zijn 90ste verjaardag verrast met de Paul van Gorcum Dag waarbij jaarlijks op 3 maart een cultureel programma wordt georganiseerd. Van Gorcum nam het speciale cadeau in ontvangst in het bijzijn van zijn vrouw, de burgemeester van de gemeente Oegstgeest en bekende Nederlanders als oud-woordvoerder van de Amsterdamse politie Klaas Wilting en entertainer Johan Vlemmix.[6]

Op 3 maart 2025 kreeg de acteur op zijn 91ste verjaardag in museum Het Mauritshuis in Den Haag het eerste exemplaar van zijn biografie uitgereikt. In 2025 leende Van Gorcum zijn stem aan een animatronic van Joost de Butler van het in Groenlo te openen pretpark Bommelwereld.[7][8] Op 31 augustus van dat jaar werd de 91-jarige acteur, door zijn fans, uitgeroepen tot de 'grootste stemacteur'.[9]

Paul van Gorcum overleed op 20 november 2025 op 91-jarige leeftijd.[3]

Zoals eerder in dit artikel vermeld, luidde zijn achternaam officieel De Heiden. Toen hij zijn theatercarrière begon, werd hem gemeld dat deze naam niet interessant genoeg zou zijn als toneelnaam en moest hij een nieuwe toneelnaam bedenken. Aangezien hij zijn eerste voorstelling in Gorinchem (Gorkum/Gorcum) had, besloot hij deze naam als toneelnaam te gebruiken. Later werd het zijn officiële achternaam.[10][11]

Van Gorcum trouwde in 1960. Uit dit huwelijk kreeg hij twee kinderen. Zijn vrouw overleed in oktober 2024.[12]

Als stemacteur

[bewerken | brontekst bewerken]

Als regisseur

[bewerken | brontekst bewerken]
  • Nederlandse stemmenregie van Ovide en zijn vriendjes
  • Nederlandse stemmenregie van Calimero
  • Nederlandse stemmenregie van Pico en het Geheim van de Gouden Tempel
  • Nederlandse stemmenregie van Doornroosje
  • Nederlandse stemmenregie van De Smurfen
  • Nederlandse stemmenregie van De Snorkels
  • Nederlandse stemmenregie van Maple Town
  • Nederlandse stemmenregie van Roodkapje
  • Nederlandse stemmenregie van aantal Asterix-tekenfilms
[bewerken | brontekst bewerken]
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Paul_van_Gorcum&oldid=70488953"