1934

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
1934
Eeuwen: 19e eeuw · 20e eeuw · 21e eeuw
Decennia: 1920-1929 · 1930-1939 · 1940-1949
Jaren: << · < · 1933 · 1934 · 1935 · > · >>
Maanden:

jan · feb · mrt · apr · mei · jun
jul · aug · sep · okt · nov · dec

Calendar-nl.png Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita: 2687 MMDCLXXXVII
Armeense jaartelling: 1383

ԹՎ ՌՅՁԳ

Chinese jaartelling: 4630 – 4631

庚酉 – 辛戌

Christelijke jaartelling: 1934 MCMXXXIV
Ethiopische jaartelling: 1926 – 1927
Hebreeuwse jaartelling: 5694 – 5695
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat 1989 – 1990
- Shaka Samvat 1856 – 1857
- Kali Yuga 5035 – 5036
Iraanse jaartelling: 1312 – 1313
Islamitische jaartelling: 1353 – 1354
Maçonnieke jaartelling: 5933 – 5934
Nuvola apps kuser.svg 1934 naar onderwerp Gnome-globe.svg
Lijst van landen
Wetenschap
Auto's
Film
Sport (categorie)
Crystal Clear mimetype vcalendar.png Gregoriaanse kalender van 1934

1934 is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen[bewerken]

Hier staat alleen een aantal markante of belangrijke gebeurtenissen en langer durende ontwikkelingen vermeld. Voor een veel groter overzicht van de gebeurtenissen in 1934 kunt u op de maanden in de zijbalk klikken.

Internationaal[bewerken]

Nederland en België[bewerken]

Europa[bewerken]

  • 31 januari - In Duitsland wordt de Rijkseenheidswet afgekondigd. Hierbij wordt het bestuur gecentraliseerd: De landsregeringen zijn strikt ondergeschikt aan de rijksregering en verliezen hun laatste restje soevereiniteit.
  • maart - Hitler geeft Ferdinand Porsche opdracht een kleine goedkope auto voor de massa te ontwerpen, die in een staatsfabriek zal worden gebouwd.
  • 30 juni - In de Nacht van de Lange Messen worden Ernst Röhm, andere leiders van de SA en een aantal politieke tegenstanders van Hitler vermoord. De officiële lezing is dat zij een staatsgreep zouden voorbereiden, maar in werkelijkheid gaat het om een machtsstrijd binnen de NSDAP en een afrekening met politieke tegenstanders.
  • juli - De Duitse vicekanselier Franz von Papen spreekt zich in een toespraak te Marburg uit voor een terugkeer naar de meerpartijenstaat en een beëindiging van de samenwerking tussen nationaalsocialisten en conservatieven.
  • 2 augustus - Rijkspresident Paul von Hindenburg overlijdt. Rijkskanselier Adolf Hitler neemt het rijkspresidentschap over, en krijgt de titel Führer voor het leven.
  • Er is een kerkstrijd gaande binnen de Duitse Evangelisch-Lutherse Kerk. Inzet is de bevoegdheid van de door de regering aangestelde rijksbisschop. Diverse landsbisschoppen weigeren zijn gezag om kerkpolitieke besluiten te nemen te erkennen.
  • 12 februari - In Linz begint de Oostenrijkse Burgeroorlog, welke na iets minder dan een week door de regering wordt gewonnen. Aanleiding is het verbod van de sociaaldemocratische partij.
  • Internationaal haalt Oostenrijk de banden met Hongarije en Italië aan. De Italiaanse leider Benito Mussolini krijgt van Adolf Hitler de toezegging dat deze de Oostenrijkse onafhankelijkheid zal eerbiedigen.
  • 1 mei - Oostenrijk krijgt een nieuwe grondwet, waarin het tot een bondsstaat wordt omgevormd. De burgerlijke vrijheden worden verder ingeperkt.
  • Op 25 juli proberen de nationaalsocialisten een staatsgreep te plegen, zie Juliputsch. Bondskanselier Engelbert Dollfuss wordt beschoten en overlijdt aan zijn verwondingen, maar de staatsgreep wordt de kop ingedrukt. Hierna eindigen de terroristische acties van de nationaalsocialisten en normaliseren de Duits-Oostenrijkse betrekkingen. Kurt von Schuschnigg wordt de nieuwe bondskanselier.
  • Op 7 december wordt een wet van kracht die het uitgeven van kranten bindt aan een door de politie af te geven vergunning. Aan ca 100 van de ca 1500 Oostenrijkse kranten wordt een dergelijke vergunning geweigerd.
  • 19 mei - Bij een staatsgreep in Bulgarije komt de rechtse anti-parlementaire beweging ZVEMO van Damjan Veltsjev aan de macht.
  • oktober - In Spanje trekt de CEDA haar gedoogsteun voor het kabinet-Lerroux in. Lerroux neemt daarop drie leden van de CEDA op in de regering. Links Spanje reageert furieus en een algemene staking breekt uit. Bij gevechten vallen honderden doden. Catalonië roept de onafhankelijkheid uit, maar de zwaarste opstanden vinden in Asturië plaats. De opstanden worden onderdrukt.
  • 9 oktober - Bij een bezoek van koning Alexander van Joegoslavië aan Frankrijk wordt op hem een aanslag gepleegd. Alexander en de Franse minister van buitenlandse zaken Louis Barthou komen om, evenals de dader, de Macedoniër Vlado Tsjernozemski. Het komt tot een ernstige diplomatieke rel tussen Joegoslavië en Hongarije, dat er door Joegoslavië verantwoordelijk voor wordt gehouden dat het onderdak en steun biedt aan de terroristen.
  • december - Het komt tot een grensconflict tussen Italië en Ethiopië in Oeal Oeal. Beide landen claimen dat de plaats op hun grondgebied ligt. Voor Italië vormt het bovendien een aanleiding om diverse andere grieven tegen Ethiopië op diplomatiek harde wijze naar voren te brengen.

Sovjet-Unie[bewerken]

Amerika[bewerken]

Azië[bewerken]

  • Mantsjoekwo wordt een keizerrijk, met de voormalige Chinese keizer Pu Yi als keizer.
  • Japan beëindigt zijn vijandelijke acties tegen China. Mantsjoekwo is gevestigd als Japanse vazalstaat en heeft Jehol erbij gekregen. Japan probeert nog steeds Binnen-Mongolië binnen zijn invloedssfeer te krijgen, maar het gebied ten zuiden van de Chinese Muur is geheel aan China teruggegeven.
  • De Japanse minister van buitenlandse zaken kondigt in een toespraak de 'Japanse Monroedoctrine' af. Deze houdt in dat Japan zich verzet tegen politieke en militaire bemoeienis van andere landen in Oost-Azië, in het bijzonder in China. Onder meer China en de Verenigde Staten reageren hierop met bezorgdheid.
  • De spanningen tussen Japan en Mantsjoekwo aan de ene en de Sovjet-Unie aan de andere kant lopen op.
  • De communisten worden in China verslagen, maar weten in de zogenaamde Lange Mars naar het westen en noorden te ontkomen.
  • 7 mei - Instelling van de Joodse Autonome Oblast in het Siberische deel van de Sovjet-Unie.
  • Jemenitische troepen vallen Saoedi-Arabië binnen. Na enkele maanden van gevechten wordt de vrede gesloten, grotendeels op Saoedische voorwaarden.
  • De Verenigde Staten en de Filipijnen komen tot overeenstemming over een voorstel om de Filipijnen op termijn (8-10 jaar) onafhankelijk te maken.
  • Voor Brits-Indië worden voorstellen ontworpen voor een nieuwe grondwet. De pro-onafhankelijkheidsgroepen in Indië verwerpen de voorstellen, omdat deze niet ver genoeg zouden gaan; zo krijgt Brits-Indië geen dominion-status. Regering en parlement van het Verenigd Koninkrijk aanvaarden de grondwet echter.

Diversen[bewerken]

Zie verder[bewerken]

Muziek[bewerken]

Première[bewerken]

Literatuur[bewerken]

Beeldende kunst[bewerken]

Bouwkunst[bewerken]

Geboren[bewerken]

januari
februari
maart
april
mei
juni
juli
augustus
september
oktober
november
december
exacte datum onbekend

Overleden[bewerken]

januari
februari
maart
april
mei
juni
juli
augustus
september
oktober
november
december
exacte datum onbekend

Weerextremen in België[bewerken]

  • 8 september: Maximumtemperatuur tot 27,8 °C op de Baraque Michel (Jalhay) en 34,3 °C in Leopoldsburg.
  • 28 september: Maximumtemperatuur tot 27,8 °C in Oostende en 28,1 °C in Ukkel.
  • december: December met hoogste gemiddelde dampdruk: 9,6 hPa (normaal 7 hPa).
  • december: December met hoogste gemiddelde maximumtemperatuur: 9,3 °C (normaal 5,5 °C).
  • december: December met hoogste gemiddelde minimumtemperatuur: 5,6 °C (normaal 0,8 °C).
  • december: December met hoogste gemiddelde temperatuur: 7,5 °C (normaal 3,3 °C).
  • december: December met laagste zonneschijnduur: 19 uur (normaal 52 uur).

Bron: KMI Gegevens Ukkel 1901-2003 met aanvullingen

Externe link (video)[bewerken]

Pictogram televisie Polygoon jaaroverzicht 1934 (Nederland) (.wmv)