Beek (Limburg)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Beek
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Beek
(Details)
Beek (Limburg)
Beek (Limburg)
Situering
Provincie Vlag Limburg Limburg
Gemeente Vlag Beek Beek
Coördinaten 50° 56′ NB, 5° 48′ OL
Algemeen
Inwoners (1 jan 2007) 8800
Overig
Postcode 6190-6192
Netnummer 046
Belangrijke verkeersaders A2, A76
Foto's
De neoromaanse Sint Martinuskerk van Beek
De neoromaanse Sint Martinuskerk van Beek
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Beek (Limburgs: Baek) is een dorp in het zuiden van de Nederlandse provincie Limburg. Het is de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente Beek en telt 8800 inwoners. Grotere plaatsen in de buurt van Beek zijn Geleen en Stein.

Beschrijving[bewerken]

Beek is een verstedelijkt dorp en vertoont zowel dorpse kenmerken (smalle straatjes met oude boerderijen) als stedelijke kenmerken (drukke verkeerswegen en hoogbouw). De plaats wordt omringd door zowel landelijk gebied als door stedelijk gebied en sterk industrieel gebied. Aan de noordzijde van de plaats ligt Geleen met het chemiecomplex Chemelot, aan de oostzijde het Heuvelland, aan de zuidzijde de luchthaven Maastricht-Aachen Airport (plaatselijk beter bekend als Vliegveld Beek) en aan de westzijde de gemeente Stein, met haar gelijknamige hoofdplaats.

Etymologie[bewerken]

De naam 'Beek' is afkomstig van de Keutelbeek, die dwars door Beek stroomt. De oudste, menselijke ontwikkelingen hebben dan ook hoogstwaarschijnlijk langs deze beek plaatsgehad.

Geschiedenis[bewerken]

In 2005 werden tijdens werkzaamheden tussen Beek en Neerbeek de resten gevonden van een versterkte dorpsnederzetting daterende uit 5000 v. Chr. Overblijfselen van versterkte dorpsnederzettingen uit die tijd zijn zeldzaam.

De oudste vermelding van Beek is een vermelding van het dorp Becca, te vinden in twee akten uit de jaren 1145 en 1152, waarin twee keizers van het Heilig Roomse Rijk uit het huis der Staufen, respectievelijk Koenraad III en Frederik Barbarossa worden genoemd. In deze akten worden de bezittingen van de Proosdij van Meerssen omschreven en bevestigd.

Vermoedelijk liep door het huidige grondgebied van Beek een Romeinse heerweg, die van Maastricht naar Tüddern liep.[1]. De straatnaam Heirstraat suggereert waar deze ongeveer heeft gelopen. Het dorp vormde zich als een lintdorp voornamelijk langs deze oude verbindingsweg. Halverwege de 18e eeuw werd de postweg van Maastricht naar Roermond aangelegd, die ook Beek passeerde[2]. Vanaf de 19e eeuw kwam het dorp aan de rijksweg Maastricht - Nijmegen te liggen (de huidige Maastrichterlaan/Prins Mauritslaan).

Desondanks begon Beek zich pas werkelijk te ontwikkelen nadat de Staatsmijn Maurits in het nabijgelegen Lutterade in bedrijf kwam, waarvoor in Beek een groot aantal woningen voor de mijnarbeiders werd gebouwd. De Staatsmijnen breidden hun territorium in 1951 uit naar het grondgebied van Beek met de bouw van de cokesfabriek Emma II, die in 1954 in gebruik werd genomen[3]. Na de sluiting van deze fabriek werd op deze plaats het Polychem gevestigd, het chemisch bedrijf van de Staatsmijnen (later DSM), dat tegenwoordig onderdeel is van het chemiecomplex Chemelot.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Zie ook

Musea[bewerken]

Natuur en landschap[bewerken]

Beek ligt aan de rand van het Centraal Plateau op een hoogte van ongeveer 75 meter. De Keutelbeek stroomt vanaf dit Centraal Plateau in noordwestelijke richting en stroomt dan door de kom van Beek, waar hij overkluisd is. Vanaf 2014 werd de overkluizing weer ongedaan gemaakt. De bovenloop van de Keutelbeek wordt omzoomd door het Kelmonderbos. Hier ligt ook het tot Geverik behorende Kasteel Genbroek. Naar het noordwesten, noorden en noordoosten toe is de omgeving sterk verstedelijkt en geïndustrialiseerd. In het westen ligt de Rijksweg 2. In oostelijke richting ligt reliëfrijk landbouwgebied met het Vrouwenbos nabij Spaubeek.

Voorzieningen[bewerken]

De plaats heeft vele eigen voorzieningen. Naast het dorpscentrum ligt op het bedrijventerrein ten noorden van de plaats het overdekte winkelcentrum Makado, waar grootschalige detailhandel is gevestigd.

In Beek bevindt zich, op de spoorlijn Maastricht - Venlo het NS-station Beek-Elsloo.

Historische jaarmarkten[bewerken]

In 1808 verleende Napoleon de rechten voor het houden van twee jaarmarkten aan de gemeente Beek. St.-Lucia wordt in de documenten met naam vermeld. De Paasveejaarmarkt wordt steeds gehouden op de zondag twee weken voor Pasen. De Sint-Leciejaarmarkt werd gehouden op de zondag het dichtst bij 13 december – de naamdag van Sint-Lucia. Wegens oplopende verliezen ging de Sint-Leciejaarmarkt in 2012, na 203 jaar, ter ziele.

Geboren[bewerken]

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Neerbeek, Elsloo, Geulle, Genhout, Geverik, Kelmond

Externe links[bewerken]