Canon van Friesland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De Canon van Friesland (Fries: Kanon fan de Fryske skiednis) is een lijst van 41 (11 en 30) onderwerpen met daarin de belangrijke gebeurtenissen in de geschiedenis van Friesland.

De canon van Friesland is een provinciaal vervolg op de Canon van Nederland in navolging van de Canon van Groningen. De canon werd in opdracht van de Provincie Friesland door een onafhankelijke commissie ontwikkeld en stond onder eindredactie van Goffe Jensma. Op 11 november 2008 werd de canon gepresenteerd. Jannewietske de Vries, gedeputeerde van de provincie Friesland, kreeg de canon in boekvorm aangeboden. Daarna werd de website 11en30.nu gelanceerd. Deze werd geproduceerd door Tresoar en Omrop Fryslân. Deze onderwerpen uit de Friese geschiedenis zijn een hulpmiddel voor het onderwijs in Friesland.

Onderwerp Omschrijving Tijdvak Afbeelding
1 De Koe De komst van boeren en koeien
Us Mem
ca. 3400 v. Chr. Us Mem
2 De Hludana-steen In contact met de Romeinen
Schrijfplankje van Tolsum
12 v.Chr. tot 400 Hludana steen (Fries Museum)
3 Hogebeintum Friesland in de terpentijd Ca. 600 v. Chr. tot 1000 n. Chr. Terp van Hogebeintum
4 Schippers en kooplieden De bloeitijd van de handel
Dorestad, Noormannen
Muntschat Tzummarum
450-1200 Muntschat Tzummarum
5 Radboud en Bonifatius Een heidense koning en een christelijke martelaar 689-754 Bonifatius
6 Friesland als kloosterland De glorie van de kloosters 1100-1580 De schiere monnik
7 De Friese Vrijheid Liever dood dan slaaf!
Slag bij Warns, Schieringers en Vetkopers
1250-1498 Monument Warns
8 Het Oudfriese recht Van Lex Frisionum tot Oude Druk 800-1504 Oude Druk
9 Edzard I van Oost-Friesland
(Edzard Cirksena)
Bouwer van een Friese staat 1462-1528 Edzard Cirksena
10 Grote Pier Vrijheidsheld of barbaar? 1480-1520 Grote Pier
11 De Aytta's Friezen in vorstendienst 1499-1577 Viglius van Aytta
12 Menno Simons De doperse Reformatie in Friesland 1496-1561 Menno Simons
13 Water Zoet en zout, vriend en vijand.
Admiraliteit van Friesland, skûtsjesilen
600 v. Chr. - nu Skûtsjesilen Earnewâld
14 De calculerende boer Het rekenboek van Rienck Hemmema 1569-1573 Rekenboek van Rienck Hemmema
15 De Universiteit van Franeker Transformatorhuisje van geleerdheid 1585-1843 Universiteit van Franeker
16 Gysbert Japicx Sljocht en rjocht (gewoon en rechtdoorzee) 1603-1666 Gysbert Japicx
17 Anna Maria van Schurman Geleerd en gelovig 1607-1678 Anna Maria van Schurman
18 Sicco van Goslinga Edelman, regent, diplomaat 1661-1731 Sicco van Goslinga
19 Maria Louise van Hessen-Kassel De Nassaus in Friesland 1688-1765 Maria Louise van Hessen-Kassel
20 Eise Eisinga Wonen in een planetarium 1744-1828 Eise Eisinga
21 Van republiek tot eenheidsstaat Gewezen vrije Friezen
Vierde Engels-Nederlandse Oorlog, Patriotten
Kollumer Oproer, Franse tijd in Nederland
1780-1813 Exercitiegenootschap van Sneek (Fries Scheepvaart Museum)
22 Joost Hiddes Halbertsma 'Mister Fryslân' 1789-1869 Joost Hiddes Halbertsma
23 Het Oera Linda-boek Het gemystificeerde Friesland 1867 Oera Linda
24 Domela en Piter Jelles Armoede en charisma 1880-1900 Piter Jelles
25 Naar het ‘lân fan dream en winsken’ Emigratie naar de Verenigde Staten.
Landbouwcrisis van 1880
1845-1914 Vrijheidsbeeld (New York)
26 Margaretha Geertruida Zelle Mata Hari 1876-1917 Mata Hari
27 Het gouden oorijzer Materiële cultuur en Friese identiteit 1840-1900 gouden oorijzer
28 Boter De Friese AEX-index.
Zuivelfabriek Freia
0-nu Zuivelfabriek Freia
29 Douwe Kalma Friesland en de wereld 1896-1953
30 De Afsluitdijk Friesland verbonden met Holland 1932 De Afsluitdijk
31 Titus Brandsma Een Roomse Fries 1881-1942 Titus Brandsma
32 De melkstaking Staken was nog nooit zo gevaarlijk 1943 Monument ter herinnering aan de melkstaking van April Mei 1943 in Suameer
33 Abe Lenstra Een Friese sportheld 1920-1985 Abe Lenstra
34 Kneppelfreed Taalstrijd met wapenstok en waterkanon.
Gedenksteen Kneppelfreed
1951 Gedenksteen Kneppelfreed
35 De Elfstedentocht Carnaval op het ijs 1909-1997 Elfstedenrijder
36 Hendrik Algra De emancipatie van de kleine luyden 1920-1950 Hendrik Algra
37 Toerisme op het Wad Uitwaaien op een eiland
Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog
1800- Veerbootterminal
38 De ruilverkaveling De invloed van een Fries voorbeelddorp
Rottevalle
Tweede helft 20e eeuw ruilverkaveling
39 Industrialisatie Zwaartepunt verschoven naar de Wouden.
Philips in Drachten
1949
40 Gerrit Benner Een Leeuwarder schilder en zijn Friese landschap 1897-1981
41 Het Fries Het verhaal van een taal Ca. 600 - nu

De canon van Friesland en de canon van Nederland hebben één onderwerp gemeen: Eise Eisinga.

Externe link[bewerken]