Duursche Waarden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Dit artikel gaat over een natuurgebied. Voor de gelijknamige steenfabriek, zie Steenfabriek Fortmond.
Duursche Waarden
Beschermd natuurgebied
Duursche Waarden
Duursche Waarden
Situering
Land Nederland
Locatie Overijssel
Coördinaten 52° 22′ NB, 6° 7′ OL
Dichtstbijzijnde plaats Den Nul
Informatie
Opgericht 1989
Bezoekers  (in Bosreservaat)
Beheer Staatsbosbeheer
Foto's
Schietwilgenbos Korea
Schietwilgenbos Korea

De Duursche Waarden is een 120 hectare groot natuurgebied van Staatsbosbeheer in de gemeente Olst-Wijhe nabij de buurtschap Fortmond. De Duursche Waarden bestaat uit rivierarmen, moerassen en stukken bos in de uiterwaarden van de IJssel. Het gebied is vernoemd naar het nabijgelegen gehucht Duur. Er werd eeuwenlang rivierklei gewonnen voor de baksteenproductie die er op vrij grootschalige wijze plaatsvond.

De IJssel is in de loop der tijd ingedamd door dijken terwijl de uiterwaarden vooral in de tweede helft van de twintigste eeuw steeds intensiever agrarisch werden gebruikt, waardoor veel landschappelijke en natuurwaarden verdwenen. Om dit proces te keren werd in het kader van Plan Ooievaar op een aantal plaatsen de mogelijkheid onderzocht om het oorspronkelijke rivierenlandschap te reconstrueren. Er werden vier plaatsen voor herstelwerkzaamheden aangewezen, waaronder de Duursche Waarden dat in 1989 werd bestempeld tot natuurontwikkelingsproject.

Natuurontwikkeling[bewerken]

De activiteiten van Steenfabriek Fortmond zijn in 1976 beëindigd. Het gebied van de Duursche Waarden kent een grote diversiteit. Parallel aan de rivier bevinden zich laag- en hooggelegen uiterwaarden en tichelrestruggen, lage oeverwallen en stroomruggen. Er is een oude rivierstrang en een moerassig schietwilgenbos. Verder kleigaten en schrale en voedselrijke graslanden. Bij de omvorming tot natuurgebied na 1989 werd de dode rivierarm verdiept en weer een aansluiting gegeven op de IJssel. Verder groef men een extra geul waarin zich nieuw moeras zou kunnen ontwikkelen. De zomerdijk verdween waardoor de rivier vaker maar geleidelijker het gebied in- en uitstroomt en zo meer invloed op flora en fauna kan laten gelden. Daardoor kan zich een natuurlijker rivier-ecosysteem ontwikkelen.

Beheer met grote grazers voorkomt dat de ruigtes en graslanden dichtgroeien en veranderen in een groot ooibos. Er ontstond daardoor een flinke afwisseling in de vegetatie. Het gebied is vanwege het goed ontwikkelde 20 hectare grote schietwilgenbos Korea en aanwezige sporen van hardhoutooibos aangewezen als bosreservaat. De Schotse hooglanders en IJslandse paarden zijn nu al jaren de enige natuurbeheerders die in het project het ecosysteem beïnvloeden.

Andere natuurbeheerders volgen de ontwikkelingen in het gebied op de voet. Ze constateren dat de weidevogelstand is afgenomen. Daarvoor in de plaats kwamen vogels die een voorkeur voor ruigtes hebben en viseters als de aalscholver, grote zilverreiger en de ijsvogel. Rond de kleiputten kwamen bijzondere amfibieën en libellen terug. Verwacht wordt dat de bever en de das zich in het terrein zullen vestigen.

Ten zuidoosten van Fortmond werd in 2007 in het gebied De Enk begonnen met de uitbreiding van het natuurontwikkelingsproject. Er wordt hier onder meer een stelsel van oude geulen uitgegraven dat zal aansluiten op de Duursche Waarden.

Recreatie[bewerken]

Bij de voormalige steenfabriek is een uitkijktoren gebouwd van waaraf de bezoeker het gebied kan overzien. Ook is er een vogelkijkhut en een observatiescherm. Rond de steenfabriek is een wandeling uitgezet en door het dichte ooibos loopt een 2,5 km lang laarzenpad. Gedurende de zomermaanden vaart een fiets- en voetveer tussen Veessen aan de linkeroever van de IJssel en de steenfabriek. Aan de IJsseldijk bij Den Nul is in 2011 een bezoekerscentrum ingericht waar informatie beschikbaar is over het project.