Genealogie van Jezus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De genealogie van Jezus volgens Lucas uit het Book of Kells, geschreven door Keltische monniken rond 800

De genealogie van Jezus via Jozef van Nazareth wordt beschreven in twee passages uit de evangeliën: Matteüs en Lucas. Beide traceren Jezus' erflijn terug tot Koning David en van daar tot aan Abraham, waarbij Lucas zelfs de lijn doortrekt naar Adam.

Problematiek[bewerken]

De geslachtslijsten van Jezus zijn te vinden in Matteüs 1:1-17 en Lucas 3:23-38.[1] Matteüs werkt van oud naar jong, Lucas van jong naar oud, wat een probleemloos gegeven is. De lijsten zijn identiek tussen Abraham en David, maar vanaf dat punt verschillen zij radicaal:

  1. Matteüs volgt de lijn van Salomo, Davids oudste zoon en opvolger, maar Lucas volgt de lijn van Natan, een andere zoon van David.
  2. Matteüs schrijft dat Jechonja de vader van Sealtiël was; volgens Lucas was Neri Sealtiëls vader.
  3. Matteüs volgt de lijn van Zerubbabel, een zoon van Sealtiël, maar Lucas volgt de lijn van Resa, een andere zoon van Sealtiël.
  4. Matteüs schrijft dat Jakob de vader van Jozef was; volgens Lucas was Heli Jozefs vader.
  5. Volgens Matteüs waren er 28 generaties tussen David en Jezus (15 tussen David en Sealtiël, 13 tussen Sealtiël en Jezus), volgens Lucas 43 (22 tussen David en Sealtiël, 21 tussen Sealtiël en Jezus).
  6. Een bijkomend probleem is dat Matteüs tussen Salomo en Jechonja vier generaties minder noemt dan I Kronieken 3:10-16: Achazja, Joas, Amasja en Azarja.[2]

Van deze verschillen zijn nr. 2 (veroorzaakt door nr. 1), nr. 4 (veroorzaakt door nr. 3) en nr. 6 biologisch gezien onmogelijk. Bij nr. 5 sluit het verschillende aantal generaties biologisch de mogelijkheid uit dat Matteüs en Lucas slechts verschillende namen hebben gegeven voor dezelfde personen.

Een aanvullend theologisch probleem is dat er wordt beweerd dat Jezus ter wereld kwam door een maagdelijke geboorte; hierdoor zou Jozef niet de biologische vader zijn en dus zijn voorouders irrelevant voor Jezus. De voorouders van Maria zouden om dynastieke redenen belangrijk kunnen zijn (zie motieven), maar Maria wordt slechts genoemd als de "vrouw van" Jozef.[3]

Verklaringen[bewerken]

Oorzaak[bewerken]

De verschillen tussen Matteüs' en Lucas' genealogie zijn altijd een probleem geweest voor zowel vroegere als moderne rationele lezers van het Nieuwe Testament. Volgens Howard W. Clarke kunnen de twee bijdragen niet geharmoniseerd worden en vandaag de dag worden zij beschouwd als "theologische" constructies. Volgens Scott Gregory Brown is de oorzaak van het verschil tussen de twee genealogieën dat het niet bijgevoegd was in de gemeenschappelijke bron van de twee evangeliën (Evangelie volgens Marcus en Q).[4] Dit betekent dus dat de auteurs van Matteüs en Lucas onafhankelijk van elkaar bronnen hebben geraadpleegd over de afstamming van Jezus, waardoor minstens één van de twee gedeeltelijk incorrect moet zijn overgeleverd.

Enige indicatie kan zijn dat Matteüs' geslachtslijst op vier generaties overeenkomt met I Kronieken, terwijl Lucas iets voorzichtiger is bij de presentatie van zijn geslachtslijst door te vermelden dat Jezus "zoals algemeen werd aangenomen" de zoon van Jozef was, die de zoon van Heli was enz. (Lucas 3:23). Dit lijkt aan te geven dat de auteur van het Lucas-evangelie afging op wat er werd aangenomen door de (meerderheid van) mensen die hij raadpleegde, waarbij hij de mogelijkheid open lijkt te houden dat het niet klopt, terwijl de auteur van Matteüs uitging van het gezag van het Oude Testament; de drie keer 14 generaties schijnen de meeste critici enigszins gekunsteld en toevallig. Deze observaties van geleerden kunnen echter geen definitieve voorkeur voor één van beide lijsten geven, noch ze allebei als geheel incorrect afschrijven.

Motieven[bewerken]

  • Het motief voor de auteurs van Matteüs en Lucas om de geslachtslijsten te noemen kan van politieke aard zijn geweest, omdat Jezus dan als afstammeling van koning David het koningschap van de Joden kon opeisen. Dit is verwant aan de bewering dat Jezus de Joodse messias (oftewel de "christus" of de "gezalfde") was, wat betekende dat hij koning zou worden. Zoals boven beschreven is deze troonclaim echter strijdig met de doctrine van de maagdelijke geboorte, die meer religieus van aard is.
  • Volgens Stanton kondigt de genealogie de acceptatie van niet-joden in het Koninkrijk van God aan: dat refereert aan Jezus als "de Zoon van Abraham"; de auteur had de belofte van Abraham in gedachte uit Genesis 22:18. Matteüs vertelt dat door Israëls mislukking om het "vruchten van het koninkrijk" te creëren en de afwijzing van Jezus, Gods koninkrijk van Israël is afgenomen en aan de niet-joden gegeven. Een andere aankondiging van de acceptatie van niet-joden is de toevoeging van vier vrouwen in de genealogie, wat iets onverwachts was voor een lezer uit de 1e eeuw. Volgens Stanton stellen de vrouwen voor een lezer uit de eerste eeuw niet-joden voor.[5]

Harmonisatiepogingen[bewerken]

De bekendste manier van apologeten om de twee genealogieën met elkaar te verzoenen is door te stellen dat Matteüs de stamboom van Jozef noemt en Lucas de stamboom van Maria; Jozef zou niet de zoon maar de "schoonzoon" van Heli zijn, en het zou in 1e-eeuws Palestina het gebruik zijn om als vrouw je echtgenoot te noemen in plaats van jezelf als je je eigen afstamming kenbaar maakte. Een geharmoniseerde stamboom ziet er dan als volgt uit:

Uria
 
Batseba
 
Koning David
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Koning Salomo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Natan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Koning Rechabeam
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Addi
 
 
Mattatta
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Koning Abia
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Melchi
 
 
Menna
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Koning Asa
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Neri
 
 
Melea
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Koning Josafat
 
 
 
 
Sealthiël
 
 
 
 
 
 
 
 
Eljakim
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Koning Joram
 
 
 
 
Zerubbabel
 
 
 
 
 
 
 
 
Jonan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Koning Uzzia
 
 
Abiud
 
 
 
 
 
Resa
 
 
Josef
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Koning Jotam
 
 
Eljakim
 
Amos
 
 
Joanan
 
 
Juda
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Koning Achaz
 
 
Azor
 
Mattatias
 
 
Joda
 
 
Simeon
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Koning Hizkia
 
 
Sadok
 
Josef
 
 
Josech
 
 
Levi
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Koning Manasse
 
 
Achim
 
Jannai
 
 
Semeïn
 
 
Mattat
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Koning Amos
 
 
Eliud
 
Melchi
 
 
Mattatias
 
 
Jorim
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Koning Josia
 
 
Eleaza
 
Levi
 
 
Maät
 
 
Eliëzer
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Jechonja
 
 
Mattan
 
Mattat
 
 
Naggai
 
 
Jozua
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Jakob
 
Heli
 
 
Hesli
 
 
Er
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Jozef
 
Maria
 
 
Naüm
 
 
Elmadan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Jezus
 
 
 
 
 
 
Kosam
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

De meeste kritische geleerden doen deze argumenten af als ad hoc-hypothesen die niet gesteund worden door de tekst zelf of buitenbijbels historisch bewijsmateriaal over genealogische gebruiken in het Palestina van die tijd. Taalkundig gezien houdt het ook geen steek, aangezien υἱός "zoon" of "afstammeling" betekent; als Lucas werkelijk "schoonzoon" had bedoeld, dan zou hij wel het woord γαμβρός hebben gebruikt, wat zou hebben aangegeven dat het om aangetrouwde familie ging en niet om een bloedverwant. Bovendien lost dit probleem nr. 2 niet op, omdat Sealtiël en Zerubbabel overeenkomen in beide lijsten, en een "schoonzoon"-constructie kan de apologeten deze keer niet helpen, omdat deze personen allemaal rechtstreekse afstammelingen moeten zijn. Sommige apologeten vragen zich daarom af of de twee Sealtiëls en Zerubbabels niet vier verschillende personen zijn in plaats van twee, en de overeenkomst hier schijn is; hoewel dit in principe mogelijk is, kleeft er een grote onwaarschijnlijkheid aan vast: juist waar de lijsten twee keer op rij overeenkomen zou dit toeval zijn, en bovendien zou de lijn van Natan zich 43 keer hebben voortgeplant in de tijd dat die van Salomo er 28 keer over deed. Daarnaast blijft het een raadsel waar de vier generaties uit I Kronieken zijn gebleven die Matteüs niet noemt.

Twee Jezuskinderen[bewerken]

De Oostenrijkse theoloog en grondlegger van de antroposofie Rudolf Steiner (1861–1925) stelde dat de evangeliën van Matteüs en Lucas niet te verzoenen zijn, maar wel allebei waar. De conclusie moest volgens hem zijn dat er twee verschillende Jezuskinderen zijn geweest, waarvan de "Salomonische Jezus" van Matteüs op 6 januari 1 v.Chr. was geboren maar nog vóór zijn volwassenheid overleed, en de "Nathanische Jezus" van Lucas geboren was op 25 december 1 v.Chr. met gelijknamige ouders maar een andere afstamming. De Salomonische en Nathanische Jezus werden volgens Steiner als twaalfjarige in de tempel verwisseld, waar de Nathanische Jezus, die reeds het "nirmanakaya van Boeddha" bezat, nu ook het "ik-wezen van Zarathoestra" van de Salomonische Jezus had aangenomen, en vervolgens werd aangetroffen door de Salomonische Jozef en Maria en per abuis aangezien voor hun eigen zoon en zo uiteindelijk het Christuswezen werd.[6] Emil Bock, mede-oprichter van De Christengemeenschap, een nauw aan de antroposofie verbonden christelijke "beweging", werkte de leer van de twee Jezuskinderen verder uit[7] (een recente verdediger van de leer is Hans Stolp).[8] Buiten hun maatschappelijke minizuil is de steun voor deze speculaties van Steiner en Bock echter nihil gebleven.

Externe links[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties

Literatuur

  • (en) Howard W. Clarke, The Gospel of Matthew and Its Readers, Indiana University Press, 2003
  • (en) Graham N. Stanton, The Gospels and Jesus, Oxford University Press, 1989
  • (en) David D. Kupp, Matthew's Emmanuel: Divine Presence and God's People in the First, Cambridge University Press, 1996, ISBN 0521570077
  • (en) Scott Gregory Brown, Mark's Other Gospel: Rethinking Morton Smith's Controversial Discovery, Wilfrid Laurier University Press, 2005, ISBN 0889204616

Voetnoten

  1. Matteüs 1:1-17; Lucas 3:23-38 NBV (2004) – Biblija.net
  2. 1 Kronieken 3:10-16; Matteüs 1:7-11 (2004) – Biblija.net
  3. Eigenlijk andersom ("Jakob verwekte Jozef, de man van Maria" (Matteüs 1:16 NBV)), maar het feit dat zowel Matteüs als Lucas zijn voorvaderen noemen, en niet die van haar, wijst erop dat niet Maria maar Jozef centraal staat als degene wiens afstamming belangrijk is.
  4. Scott Gregory Brown (2005), p.87
  5. Graham N. Stanton (1989), p.67
  6. Rudolf Steiner, Het evangelie naar Lucas: esoterische achtergronden (2002) 120-121.
  7. Emil Bock, Tussen Bethlehem en de Jordaan. De onbekende jaren van Jezus van Nazareth (1989). Uitgeverij Christofoor, Zeist.
  8. Hans Stolp, Het geheim van de twee Jezuskinderen. Het raadsel van de jeugd van Jezus ontsluierd (2010).