Kwastjesbloem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Soldanella
Alpenkwastjesbloem (Soldanella alpina)
Alpenkwastjesbloem (Soldanella alpina)
Taxonomische indeling
Rijk:Plantae (Planten)
Stam:Embryophyta (Landplanten)
Klasse:Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade:Bedektzadigen
Clade:'nieuwe' tweezaadlobbigen
Clade:Asteriden
Orde:Ericales
Familie:Primulaceae (Sleutelbloemfamilie)
Geslacht
Soldanella
L. (1753)
Typesoort
Soldanella alpina L. (1753)
Alpenkwastjesbloem (Soldanella alpina), detail bloem
Alpenkwastjesbloem (Soldanella alpina), detail bloem
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Soldanella op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Kwastjesbloem (Soldanella) is een geslacht van vaste planten uit de sleutelbloemfamilie (Primulaceae), inheems in de Europese gebergtes Pyreneeën, Alpen, Apennijnen, Karpaten en Balkan.

Naamgeving en etymologie[bewerken | brontekst bewerken]

De wetenschappelijke naam van het geslacht werd in 1753 gepubliceerd door Carl Linnaeus,[1] met maar één soort, Soldanella alpina, die daarmee automatisch de typesoort is. Linnaeus gaf geen enkele beschrijving van de soort maar verwees naar zijn eigen Hortus Cliffortianus,[2] en naar eerder door Adriaan van Royen,[3] Albrecht von Haller,[4] Gaspard Bauhin,[5] Robert Morison,[6] en Pietro Andrea Mattioli[7] gepubliceerde namen en beschrijvingen. De botanische naam Soldanella stamt uit de 16e eeuw, en zou afgeleid zijn van de Italiaanse soldo, naar de gelijkenis van de ronde rozetblaadjes met een muntstuk.[8]

Kenmerken[bewerken | brontekst bewerken]

Alpenkwastjesbloem (S. alpina), vijftallige doosvrucht

De soorten in dit geslacht zijn overblijvende kruiden, groenblijvende of bladverliezende planten. Ze hebben een bladrozet van gesteelde, ronde tot niervormige grondbladeren met gave of gekartelde bladrand.

De bloemen zijn alleenstaand of gegroepeerd in een kleine tros op een lange bloemsteel, voorzien van een schubvormig schutblaadje. De bloemen zijn tweeslachtig, klok- of trechtervormig, met vijf roze, paarse of zelden witte kroonbladen voorzien van een franje aan de zoom. Ze dragen 5 meeldraden, die aan de voet vergroeid zijn met de kroonbladen.

Na de bloei vormt zich een vijf- of tienhokkige doosvrucht.

Habitat en verspreidingsgebied[bewerken | brontekst bewerken]

Het geslacht Soldanella is oorspronkelijk afkomstig uit de Alpen, maar tegenwoordig over alle Europese gebergtes verspreid.

De meeste soorten zijn vooral te vinden in montane bossen, maar S. alpina en S. pusilla zijn soorten van het hooggebergte. Het zijn vaak de eerste planten die bij het smelten van de sneeuw in bloei komen.

Soorten[bewerken | brontekst bewerken]

Het geslacht telt volgens Flora Europaea 10 soorten. De typesoort is Soldanella alpina. In Flora Europaea worden twee secties onderscheiden: Tubiflores en Soldanella

sectie Tubiflores
sectie Soldanella
nomina dubia

In 1984 benoemde Alarich Alban Herwig Ludwig Kress een nieuwe soort waarvan de status onduidelijk is:

In 1988 werd door dezelfde auteur de populatie in Calabrië tot een aparte endemische soort opgewaardeerd:

In 2003 werden door Li Bing Zhang aan de lijst drie soorten toegevoegd waarvan de status onduidelijk is: