Nieuwerkerk (Zeeland)

**Nieuwerkerk**
Plaats in Nederland
	(Details) (Details)
	;
Situering
Provincie	Zeeland
Gemeente	Schouwen-Duiveland
Coördinaten	51° 39′ NB, 4° 0′ OL
Algemeen
Oppervlakte	17,81 km²
- land	17,66 km²
- water	0,16 km²
Inwoners ; (2023-01-01)	2.765 ; (157 inw./km²)
Woningvoorraad	1.086 woningen
Overig
Woonplaatscode	2680
Foto's
	; Nieuwerkerk in de gemeente Schouwen-Duiveland
Portaal	Nederland

Nieuwerkerk (Zeeuws: Nieuwerkaarke) is een dorp in de Zeeuwse gemeente Schouwen-Duiveland, op het voormalige eiland Duiveland. Het dorp telde 2.765 inwoners op 1 januari 2023. Nieuwerkerk vormde tot 1961 een zelfstandige gemeente en maakte daarna tot de herindeling in 1997 deel uit van de gemeente Duiveland.

Geschiedenis

Nieuwerkerk is een kerkringdorp, ontstaan in de 12e eeuw. Het was een afsplitsing van de parochie Ouwerkerk, wat de naam van beide plaatsen verklaart. De vijftiende-eeuwse protestantse kerk, oorspronkelijk gewijd aan Johannes, heeft een zeskantige toren. Deze is in 1975 herbouwd op de fundamenten van de in de 1945 door de Duitsers opgeblazen toren. Het koor en de toren zijn van elkaar gescheiden nadat het schip in 1586 is afgebrand.

In Nieuwerkerk staat een naamloze korenmolen uit 1844, die met Nieuwerkerkse molen wordt aangeduid.

Tijdens de Watersnood van 1953 verdronken 288 van de 1800 inwoners die Nieuwerkerk destijds telde. Het officiële Rode Kruis-overzicht gaat uit van 289 doden (tijdens de rampnacht werd nog een baby geboren (15,4% van de bevolking). Dit maakte Nieuwerkerk een van de procentueel zwaarst getroffen plekken in Nederland (naast Oude-Tonge met 305 en Ouwerkerk met 91). Rond 03.00-04.00 uur braken dijken door aan de zuidkant van het dorp (Oosterschelde). Het water kwam met enorme kracht en snelheid binnen: een kolkende vloedgolf stroomde de polders in, vaak 2-3 meter hoog binnen een half uur. Huizen, boerderijen en straten stonden plots blank. Mensen werden verrast in hun slaap; velen hadden geen tijd om te vluchten. Bij het volgende hoogwater (rond 13.00 uur op zondag) kwam er een tweede golf, die nog meer slachtoffers maakte. Huizen die de eerste golf nog hadden doorstaan, stortten in door verzwakte muren, stroming en modder. Hulp kwam traag op gang: pas op maandag 2 februari bereikten reddingsteams het dorp echt grootschalig (met boten, militairen en vrijwilligers).

Een jaar na de watersnood werd de voetbalclub SKNWK opgericht. SKNWK bestaat nog steeds en speelt dit seizoen in de 3e klasse op zaterdag.

In de buurt van Nieuwerkerk ligt een oude kreek met de naam De Steenzwaan. De Steenzwaan is een restant van een ooit zeer levendige stroom. Vroeger was de Zwemer een stroomgeul tussen de Oosterschelde en de Gouwe (de Gouwe was de rivier die Schouwen en Duiveland van elkaar scheidde).^[2] Het natuurgebied is niet toegankelijk voor bezoekers maar de vele aanwezige vogels zijn (met een verrekijker) goed te bekijken vanaf de Oudepolderdijk.

Kerkelijk

In Nieuwerkerk zijn 4 kerkelijke gemeenten:

Gereformeerde Gemeente, het kerkgebouw staat aan de Molenstraat.
Gereformeerde Gemeente in Nederland, het kerkgebouw staat aan de Stationstraat.
Hersteld Hervormde Kerk, het kerkgebouw staat aan de Ooststraat.
Protestantse Kerk, het kerkgebouw staat aan de Kerkring.

Verder stond er in Nieuwerkerk nog een kerkje van de Katholieke Apostolische Gemeente, gevestigd aan de Molenstraat. Dit kerkje wordt vrijwel nooit meer gebruikt.

Overleden

Albertus van Harinxma thoe Slooten (1930-2012), politicus

Afbeeldingen

Twee maanden na de watersnoodramp stonden veel huizen nog tot de daken in het water, 7 april 1953.
Opruimwerkzaamheden na de watersnoodramp, 25 maart 1954
Herbouw van woningen, 30 augustus 1955
Protestantse Gemeente Nieuwerkerk, Johanneskerk
De Nieuwerkerkse Molen
Sluisje aan de Sluisweg.