Oudewater

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Oudewater (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een stad en gemeente in het Groene Hart in de Nederlandse provincie Utrecht. De plaats ligt aan de monding van het riviertje de Lange Linschoten in de Hollandsche IJssel.


Oudewater
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Oudewater Wapen van de gemeente Oudewater
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Oudewater (gemeentegrenzen CBS 2016)
Situering
Provincie Vlag Utrecht (provincie) Utrecht
Coördinaten 52°1'37"NB, 4°52'8"OL
Algemeen
Oppervlakte 40,10 km²
- land 39,11 km²
- water 0,99 km²
Inwoners (31 mei 2018) 10.201?
(261 inw./km²)
Bestuurscentrum Oudewater
Belangrijke verkeersaders N228
Politiek
Burgemeester (lijst) Pieter Verhoeve (SGP)
Economie
Gemiddeld inkomen (2012) € 39.600 per huishouden
Gem. WOZ-waarde (2014) € 283.000
WW-uitkeringen (2014) 29 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 3420-3421
Netnummer(s) 0348
CBS-code 0589
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Amsterdamse code 10188
Website www.oudewater.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Oudewater
Bevolkingspiramide (2008)
Foto's
Oudewater 13052012C.JPG
Terrasjes in het centrum
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Geschiedenis[bewerken]

Oudewater ontstond omstreeks 1100 in een meanderbocht waar de Lange Linschoten samenkomt met de Hollandsche IJssel.

Oudewater was strategisch gelegen in het grensgebied van het Graafschap Holland en het Sticht Utrecht. De stad verkreeg van de 38e bisschop van Utrecht - Hendrik van Vianden - rond 1265 stadsrechten.[1] Dit maakte de stad een belangrijke grensvesting. Oudewater behoorde aanvankelijk tot het Sticht Utrecht. In1280 verloor het Sticht de stad aan het graafschap Holland. Oudewater werd in 1401 belegerd tijdens de Arkelse Oorlogen. Pas bij de herziening van de provinciegrenzen in 1970 werd Oudewater na bijna 700 jaar weer onderdeel van Utrecht.

Oudewater nam op 19 juli 1572 samen met elf andere steden deel aan de Eerste Vrije Statenvergadering in Dordrecht. In deze vergadering werd de basis gelegd voor de Staat der Nederlanden onder ‘leiding' van het Huis van Oranje. De stad werd als gevolg hiervan na een korte belegering op 7 augustus 1575 door een Spaans Leger uitgeroeid. Volgens de overleveringen wisten slechts drie inwoners deze slachting te overleven. Het beleg en de inname van Oudewater staat bekend als de Oudewaterse Moord. Deze moord wordt nog jaarlijks herdacht. Tijdsen de inname van Oudewater ontstond een brand die een groot deel van de middeleeuwse bebouwing in as legde.

1rightarrow blue.svg Zie Beleg van Oudewater (1575) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Oudewater was in de zestiende en zeventiende eeuw een belangrijke producent van touw en was daarmee een welvarende stad. Dit touw werd onder meer gebruikt voor de schepen van de Verenigde Oostindische Compagnie. Een groot aantal panden in de historische binnenstad dateert nog van deze periode van welvarende wederopbouw na de Oudewaterse Moord.

Voor de productie van het touw werd hennep als grondstof gebruikt. Dit werd in de wijde omgeving van Oudewater verbouwd. Tijdens het bewerkingsproces van deze hennep kwam het gele plantensap op de schorten van de touwslagers. De inwoners van het stadje heten daarom tot op vandaag Geelbuiken,[2]. Tot ver in de 19e eeuw waren er volop touwslagers in Oudewater. Tegenwoordig heeft Oudewater nog een onderneming in de touwindustrie:touwfabriek G. van der Lee. Deze touwfabriek, opgericht in 1545, was tot 2013 het oudste nog bestaande familiebedrijf van Nederland.

Van 1855 tot 1936 had Oudewater een treinstation in Papekop. Van 1906 tot 1936 bestond een paardentram tussen het station en Oudewater zelf, de Gemeentetram Oudewater. Eerder al, van 1883 tot 1907, kende Oudewater de tramlijn Gouda - Oudewater.

De oorsprong van de naam Oudewater is niet bekend. Het meest waarschijnlijk is dat het een verbastering is van 'oude (uiter)waarden'.

Geografie[bewerken]

De gemeente Oudewater omvat naast de stad Oudewater de voormalige gemeenten Hoenkoop, Snelrewaard en Willeskop. In 1989 zijn de kernen Papekop en Hekendorp uit de opgeheven gemeente Driebruggen bij de Oudewater gevoegd. Oudewater hoort sinds 1970 bij de provincie Utrecht, daarvoor was het een deel van Zuid-Holland. De gemeente heeft een oppervlakte van 40,17 km², waarvan 1 km² water.

De gemeente Oudewater ligt middenin het Groene Hart. De omgeving kenmerkt zich door lintbebouwing met een grote rol voor veeteelt. De meeste bebouwing van de kern Oudewater ligt als een krans rond het historische centrum ten noorden van de Hollandse IJssel. Het deel van de gemeente ten zuiden van deze rivier ligt in de Lopikerwaard.

Demografie[bewerken]

De gemeente Oudewater heeft 10.201 inwoners (31 mei 2018, bron: CBS), die verspreid wonen over de kernen Oudewater, Snelrewaard, Hekendorp en Papekop. De stad Oudewater zelf heeft 6670 inwoners (2004).

Bezienswaardigheden[bewerken]

Oudewater heeft veel monumenten. De binnenstad is voor een groot deel tot beschermd stadsgezicht verklaard en heeft 95 gemeentelijke monumenten en 127 rijksmonumenten. Oudewater heeft in totaal ruim 300 historische panden en is daarmee de stad met de hoogste monumentendichtheid van Nederland.

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van rijksmonumenten in Oudewater (plaats) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Het centrum van Oudewater

Inwoners van Oudewater[bewerken]

Nergens anders is er een grotere groep naamdragers van de naam Boere dan in Oudewater. Er woonden er 104 in 2007.[3]

Zetelverdeling gemeenteraad[bewerken]

Gemeenteraadsverkiezingen
Partij % 2006 % 2010 % 2014 % 2018 Zetels 2006 Zetels 2010 Zetels 2014 Zetels 2018
De Onafhankelijken 18,5 28,6 38,2 20,4 2 4 5 3
CDA 29,7 28,1 27,0 39,2 4 4 4 6
VVD/D66 27,4 24,8 28,0 28,1 3 3 3 4
ChristenUnie/SGP 11,0 11,8 10,6 11,0 2 1 1 2
PvdA 13,4 6,7 4,2 - 2 1 0 -
Opkomst / Totaal 63,6 59,9 63,26 66,00 13 13 13 15

bron: De Volkskrant, 4 maart 2010; website gemeente Oudewater, 21 maart 2014; website gemeente Oudewater, 26 maart 2018

Na de verkiezingen van maart 2018 was Oudewater de een-na-laatste gemeente in Nederland waar een coalitie tot stand kwam. Het college van B&W wordt gevormd door burgemeester Pieter Verhoeve en wethouders Walther Kok (Onafhankelijken), Bas Lont (ChristenUnie-SGP) en Bob Duindam (VVDenD66).

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en een oorlogsmonument, zie:

Trivia[bewerken]

Afbeeldingen[bewerken]

Panorama[bewerken]

Zicht op Oudewater
Zicht op Oudewater


Beluister

(info)