Roos van Leary

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De Roos van Leary

De roos van Leary is een interactiemodel dat is voortgekomen uit psychologisch onderzoek naar de werking van gedrag tussen mensen. De roos van Leary is de grafische weergave van de aanname dat gedrag gedrag oproept. Het model is ook de basis van een methode om gedrag te beïnvloeden. De theorie werd ontwikkeld door (onder meer) Timothy Leary. Met behulp van deze methode worden gedragspatronen geanalyseerd. Vervolgens kan het eigen gedrag bewust ingezet worden in een poging het gedrag van anderen te beïnvloeden.

De methode werd in 1957 door de Amerikaanse psycholoog Timothy Leary gepubliceerd in Interpersonal Diagnosis of Personality. Leary hield zich bezig met de leer van gedragspatronen. Hij probeerde aan de hand van onderzoek en observatie voorspelbare gedragspatronen te vinden, en heeft de resultaten uitgewerkt tot wat nu de roos van Leary heet.

De roos van Leary is een grafiek in de vorm van een cirkel met sectoren, waarin relatiedefinities worden weergegeven. Een relatiedefinitie is de wisselwerking tussen twee mensen, ontstaan door een relatievoorstel. Een voorbeeld is: 'ik bepaal wat jij doet' en de reactie daarop: 'dan doe ik wat jij bepaalt'. Elke relatiedefinitie bestaat uit een boven- en een onderpositie. De eerstgenoemde is in dit voorbeeld het dominantie relatievoorstel, bepalen, de andere is de reactie daarop, gehoorzamen. In het model wordt dit dominantieaspect weergegeven op de verticale as.

Op de horizontale as wordt weergegeven of de relatiedefinitie een afstandelijke klank en kleur heeft (de linkerkant), dan wel gekenmerkt wordt door nabijheid (de rechterkant).

Timothy Leary publiceerde een 'interpersoonlijkheidstest' die is ontwikkeld door twee medewerkers van zijn team, de Kaiser Foundation Group, LaForge en Suczek. Door de Nederlandse hoogleraar C. de Jong is in 2000 een studie gepubliceerd waarin de test in een verbeterde vorm opnieuw is gevalideerd.[1]

literatuur:

  • Leary, Timothy (1957) Interpersonal diagnosis of personality. A functional theory and methodology for personality evaluations. The Ronald Press. (heruitgave: Resource Publications, 2004).
  • Dijk, Bert van (2000-2015), Beïnvloed anderen, begin bij jezelf. Over gedrag en de Roos van Leary, Uitgeverij Thema, Zaltbommel.
  • Drost, Dick M. (2006) Mensen onder elkaar. Psychologie van sociale interacties. Uitgeverij De Tijdstroom.
    • De Jong en Van den Brink, Jansma, 1998, Handleiding bij de vernieuwde Nederlandse versie van de Interpersonal Checklist (ICL), Novadic