Spijkerbroek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Spijkerbroek

Een spijkerbroek, ook wel jeans, is een broek die meestal van een blauwe, sterke, gekeperde katoenen stof (denim oftewel spijkerstof) wordt gemaakt, met een soort klinknagels die de zakken verstevigen. Jacob Davis kreeg op 22 mei 1875 een Chinees octrooi op deze bevestigingswijze.

Denim[bewerken]

In 1847 emigreerde Levi Strauss naar de Verenigde Staten. Daar maakte hij stevige broeken voor de goudzoekers in Californië, van zeildoek. Deze broeken vielen erg in de smaak bij de goudzoekers, omdat deze steviger waren dan de gebruikelijke broeken.

Toen Strauss door zijn voorraad zeildoek heen was, stapte hij over op een sterke katoensoort, genaamd 'Serge de Nîmes' (keper uit Nîmes). Deze naam verbasterde al snel tot denim. De broeken hadden echter een probleem met de plekken waar veel spanning op staat: vooral de broekzakken scheurden nog weleens uit. In 1872 kwam de kleermaker Jacob Davis met een oplossing hiervoor: klinknagels. Strauss liet zich overhalen, en gebruikte de klinknagels om de hoeken van de broekzakken te verstevigen. In 1872 vroeg Davis octrooi aan op deze werkwijze, toe te kennen aan hemzelf en Levi Strauss & Company.[1] Het patent werd op 20 mei 1873 toegekend. De broeken die op deze manier gemaakt werden, de taille overalls, hadden een achterzak met het Arcuate Stitching Design, bretels, en een horlogezakje.

De taille overalls werden tot 1920 alleen in San Francisco geproduceerd. In 1920 volgde uitbreiding naar Frankfort (Indiana). In 1965 werden de eerste fabrieken van Levi Strauss & Co. in Europa en Azië gebouwd.

Blue[bewerken]

De stof van spijkerbroeken wordt geweven met een schering die indigo gekleurd is, terwijl de draden van de inslag wit zijn. De blauwe verfsoort die werd gebruikt, heette in het Frans "bleu de Gênes" (vertaald vanuit het Italiaanse "blu di Genova", dus eigenlijk "Genuees blauw"). Het "bleu de Gênes" werd verbasterd tot het huidige "bluejeans", ofwel jeans.

Zakken[bewerken]

Standaard heeft een spijkerbroek vijf zakken, twee aan de achterzijde, en twee steekzakken aan de voorzijde. Aan de rechtervoorzijde zit een klein zakje, waar men vroeger een zakhorloge in bewaarde. Omdat het zakhorloge te veel te lijden had in een gewone steekzak, werd dit kleine zakje daar speciaal voor op de spijkerbroek aangebracht. Daarnaast zitten er ook riemlussen op een spijkerbroek. Ook zitten er 6 rivets (metalen klinknagels die voor de versteviging op de jeans zitten om scheuren te voorkomen, zoals op de riemlussen en de hoeken van de zakken) op. [2]

Verspreiding in Europa[bewerken]

In de Tweede Wereldoorlog droegen Amerikaanse soldaten een aangepast model van de taille-overall. Hierdoor raakte de broek van denim bekend in Europa. In 1959 werden de eerste exemplaren naar Europa geëxporteerd. In 1960 kwam de term "spijkerbroek" of "jeans" in zwang. De jeansbroek wordt sindsdien zowel door heren als door dames veel gedragen. Jeans werden bekend doordat John Wayne ze in cowboyfilms droeg. Andere bekende jeansdragers waren Elvis Presley, James Dean en Marilyn Monroe. De opbouw van de jeans is al wel enkele malen gewijzigd. Zo heeft men bijvoorbeeld in de Eerste Wereldoorlog de ijzeren knoopjes ter hoogte van de jeanszak verwijderd van de broek wegens besparingen. Tegenwoordig bestaan er zowel jeans mét, als zonder die knoopjes.
Jeans hadden een ruig imago. In de jaren zestig werden jeans vooral gedragen door zogenaamde nozems. Die stonden ook wel bekend als 'zondaars in spijkerbroek'. Langzaam is de jeans steeds meer ingeburgerd. Tegenwoordig maken ook de grote modemerken zoals Armani en Versace spijkerbroeken.

Spijkerbroeken in Nederland[bewerken]

In de jaren vijftig van de vorige eeuw werd de spijkerbroek in Nederland pas populair. In eerste instantie werd de stof alleen gebruikt in werkkleding. De Alkmaarse winkel Vet was één van de eersten die spijkerbroeken verkocht. De eigenaar werd succesvol door te gaan verkopen vanuit een busje, waarmee hij langs bedrijven reedt. Ook de bekende De Rode Winkel in Utrecht begon al vroeg met het verkopen van spijkerbroeken als werkkleding. Inmiddels is de winkel beroemd om het grote aanbod en staan ze bekend als jeansspecialist.

In de jaren zestig werd de spijkerbroek pas echt populair. Het kledingstuk werd een protestsymbool voor hippies en een vast onderdeel van de garderobe van nozems.

Sinds de jaren ’80 zijn er Nederlandse jeansmerken ontstaan. Het bekende merk Scotch & Soda bestaat al sinds die tijd, maar maakte in 2001 pas een succesvolle herstart. Naast de kinderlijn Scotch Shrunk, brak het merk echt door met de “Amsterdams Blauw” lijn.

De spijkerbroek was allang geen werkkleding meer en de iconische tv- reclame van Levi’s liet zien dat denim een unieke stof is, die naar je lichaam vormt. Steeds meer specifieke denimwinkels werden opgericht. Uit die tijd stammen de winkelketens Score Jeans en Open32.

Het succes van denim bleef bestaan en in 1989 werd G-Star opgericht. In eerste instantie heette het Gap Star, maar na een conflict over de merknaam met het Amerikaanse Gap, werd de naam gewijzigd. De Amerikaanse zanger/producer Pharrell Willams is sinds 2016 mede-eigenaar van het Nederlandse jeansmerk. Onder zijn naam wordt de X-25 serie uitgebracht die geïnspireerd is op eerdere designs uit het archief van G-Star.

Als snel volgde er meer merken. In 1992 werd het Arnhemse merk Chasin’ opgericht door Jan Peters, eigenaar van Score formule. Het merk maakte zich bekend onder het motto lust for jeans en groeit nog steeds hard in Europa met de Ego Jeans. In samenwerking met de Koninklijke Marine wordt de Royal Attitude lijn gemaakt, waarbij afgedankte uniformen worden gerecycled tot nieuwe kleding.  Het merk brengt een ode aan de Japanse denim met de Japan Blue collectie.

Niet lang daarna werden de toen populaire trends doorbroken door Jan Schrijver en Angelique Berkhout. Ze wilden af van de baggy trousers en richten in 1993 Gsus op. Door gebruik te maken van bijzondere stoffen en kleuren brachten ze een nieuwe trend op de markt. Het hoofdkantoor staat nog steeds in Arnhem.

In 2000 deed de not for profit organisatie Solidaridad onderzoek naar de katoenindustrie in Peru. De werkomstandigheden en vervuiling die de industrie teweeg bracht, maakte dat ze een nieuw denimmerk wilden produceren op basis van organische katoen. Omdat er te weinig animo was onder de bestaande merken, werd Kuyichi opgericht. Velen denken onterecht dat de naam een ode is aan de beroemde Japanse denim. In werkelijkheid is het de naam van Peruaanse god van de regenboog.

Jason Denham startte in 2003 samen met Steve te Pas het merk Blue Blood, maar verliet het bedrijf in 2008 om zijn eigen label op te richten. Het merk Denham mixt moderne trends met traditioneel vakmanschap, zoals te zien is in het logo. Op elk kledingstuk wordt voorzien van een geborduurde schaar, geïnspireerd op Jason’s eerste kleermakersschaar, met precies 691 steken.

Zie ook[bewerken]

Noot[bewerken]

  1. U.S. Patent 139,121
  2. Metronieuws

Externe link[bewerken]