Almkerk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Almkerk
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Almkerk
(Details)
Almkerk
Almkerk
Situering
Provincie Vlag Noord-Brabant Noord-Brabant
Gemeente Vlag Woudrichem Woudrichem
Coördinaten 51° 46′ NB, 4° 58′ OL
Algemeen
Inwoners (2004) 3600
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Verpleeghuis Altenahove
Basisschool d'Uylenborgh
Winkels in Almkerk

Almkerk (Brabants: Almkérk) is een plaats in het Land van Altena, hemelsbreed ongeveer 12 km ten zuiden van Gorinchem. Het aantal bewoners bedroeg in 2004 ruim 3600. Almkerk maakt sinds 1973 deel uit van de gemeente Woudrichem en ligt in het Land van Heusden en Altena. Vóór die tijd behoorde het tot de gemeente Almkerk c.a., dat in 1879 ontstaan was doordat de gemeente Emmikhoven en Waardhuizen geannexeerd werd door de toenmalige gemeente Almkerk.

Voormalige gemeente[bewerken]

De gemeente Almkerk in 1868

Vanaf 1814 bestond de gemeente Almkerk, soms ook wel 'Almkerk en Uitwijk' genoemd, uit de plaatsen Almkerk en Uitwijk. In 1879 ging die gemeente samen met Emmikhoven en Waardhuizen tot de gemeente Almkerk c.a., die in 1973 opgegaan is in de fusiegemeente Woudrichem.

Ligging en Nabijgelegen kernen[bewerken]

Almkerk ligt tussen Nieuwendijk en Giessen. Nabijgelegen kernen zijn Nieuwendijk, Sleeuwijk, Woudrichem, Uitwijk, Waardhuizen, Dussen. Dichtbijgelegen grote plaatsen zijn Gorinchem, Oosterhout, Breda en Dordrecht.

Toponymie[bewerken]

De naam is afkomstig van de kerk die gebouwd was langs het riviertje de Alm.

Geschiedenis[bewerken]

In 1277 wordt de naam Almekercke voor het eerst in geschriften aangetroffen. Er is dan sprake van dominus Bernardus, sacerdos de Almekercke ofwel: de pastoor van Almkerk. Er was toen dus al een kerk. Dorp en kerk zijn echter in 1421 door de Sint-Elisabethsvloed verwoest.

Het Kasteel Altena werd reeds in 1230 gebouwd. Het was de zetel van de Heren van het Land van Altena. Reeds in de 16e eeuw was het een ruïne en wat tegenwoordig rest is een verhoging in het landschap.

Almkerk is sinds de reformatie een protestants dorp dat zich bevindt op de overgang van het katholieke Brabant naar het protestantse Zuid-Holland. De eerste predikant was voormalig pastoor A.A. Heeckhuysius en trad als predikant aan in 1601. Activiteiten van predikanten als George Gezelle Meerburg stimuleerden het bevindelijk protestantisme. Aldus kreeg de afscheiding van 1834 veel aanhang in Almkerk. Oorspronkelijk werd er gekerkt in Nieuwendijk maar in 1874 werd ook te Almkerk een Gereformeerde kerk in gebruik genomen aan Voorstraat 16. Deze werd in 1954 ingrijpend verbouwd.

In de rivier de Alm bevond zich een oud sluisje, een zogenaamd verlaat (nu de naam van de sporthal "'t Verlaat"). Vroeger stond in het dorp een windmolen, waaraan de Molenwijk nog herinnert. Almkerk is van origine een plattelandsdorp, maar heeft zich door de jaren heen behoorlijk uitgebreid voor haar eigen begrippen.

In 1944 werd een groot deel van het dorp door oorlogshandelingen verwoest. Reeds in 1948 werden de eerste huizen gebouwd.

Bezienswaardigheden[bewerken]

  • De Zandwijkse Molen, een poldermolen uit1699 van het type wipmolen. De molen is geopend als deze draait, in de regel op zaterdagen.
  • De Oude Doornse molen, een poldermolen uit ongeveer 1700, een achtkante molen van het type grondzeiler. De molen is op afspraak te bezichtigen.
  • De Zeldenrust, een modelmolen uit uit 1977. Deze achtkante stellingmolen dient als korenmolen Deze molen met een vlucht van 7,04 m is op schaal 1:3 gebouwd van een echte molen. De molen is privé-eigendom en in principe niet te bezichtigen. De molenaar stelt de molen heel af en toe open voor bezoekers (voor zover mogelijk).
  • Tal van fraaie oude boerderijen, een aantal daarvan van het Altenase dwarsdeeltype, onder meer aan de Provinciale Weg Noord en de Provinciale Weg Zuid.
  • De Gereformeerde kerk Almkerk[1] aan de Voorstraat 16. Het gebouw stamt origineel uit 1874, maar werd ingrijpend verbouwd en in 1955 heropend. Het is een bakstenen gebouw met zadeldak en dakruiter. Het orgel stamt uit 1956 en werd gebouwd door de firma Fonteyn & Gaal.
  • De Hervormde kerk Almkerk[2] aan Kerkstraat 14, gebouwd in 1950 op de plaats van de door oorlogshandelingen in 1944 verwoestte middeleeuwse kerk. Het is een bakstenen zaalkerk met dakruiter en het bezit een orgel dat in 1877 gebouwd is door de gebroeders Adema. De kerk bezit enkele gebrandschilderde ramen en wapenborden. In het bijgebouw, de Almzaal, bevindt zich een orgel dat afkomstig is uit de Oudgereformeerde kerk te Kinderdijk en dat stamt uit 1961. Het werd geplaatst in 1991.
  • De kerk van de Gereformeerde Kerken in Nederland (vrijgemaakt) bevond zich oorspronkelijk (1983) in een houten bedrijfsgebouw aan de Woudrichemse weg. Inmiddels kerken ze in de "De Voorhof" aan de Voorstraat te Almkerk.
1rightarrow blue.svg Zie ook: Lijst van rijksmonumenten in Almkerk

Geboren[bewerken]

Hans van Helden (27 april 1948) schaatser

Evenementen[bewerken]

  • Jaarmarkt, begin augustus
  • De Zomerfeesten, begin augustus. Dit is een twee weken durend evenement waar werkgroep PLONS van Stichting "De Soos" leuke activiteiten en bekende artiesten organiseert voor het gehele dorp en omgeving.

Economie[bewerken]

De bestaansmiddelen van Almkerk waren vanouds: vlasteelt, veeteelt en in mindere mate de paardenfokkerij. Er werden paardenmarkten gehouden. In 1880 waren 145 mensen in de vlasteelt en -verwerking werkzaam. Ook was er een sigarenfabriek, namelijk die van Gebr. Van Dusseldorp. Daar werkten 20 mensen. Later kwamen er meer sigarenfabriekjes en in 1930 waren er zelfs acht. Daarnaast werd gewerkt in de nabijgelegen Biesbosch in de riet- en griendcultuur.

Tegenwoordig wonen, naast de oorspronkelijke bewoners, ook veel forenzen in Almkerk.

Winkelen[bewerken]

Er zijn diverse winkels in Almkerk. De weekmarkt is er op 't Verlaat op donderdagmorgen van 08.00 tot en met 12.00 uur.

Natuur en landschap[bewerken]

Ten zuiden van Almkerk stroomt de Alm in westelijke richting. De Kornse Dijk, aangelegd in 1461, is nog steeds in het landschap te herkennen. De Provinciale Weg loopt hierover van Dussen via Almkerk naar Uppel. Deze weg is omzoomd door een aantal fraaie boerderijen, diverse daarvan geklasseerd als rijksmonument. Ten noorden van Uppel bevindt zich het Fort aan de Uppelse Dijk, tegenwoordig een natuurgebied.

Ten noordoosten van Almkerk ligt het particulier landgoed Uitwijkse Veld. Tussen dit gebied en de kom van Almkerk is het landgoed Clootwijck geprojecteerd.

Media[bewerken]

  • Altena nieuws[3]
  • Het Kontakt[4]

Verenigingsleven[bewerken]

Almkerk kent diverse sportclubs (tennis, voetbal, korfbal, golf en basketbal), muziekverenigingen (vestiging van de regionale muziekschool en de fanfare "Nooit gedacht").

De discotheek in het dorp, "De Soos" geheten, die volledig op basis van vrijwilligerswerk draait.[5] Tevens organiseert werkgroep PLONS van de stichting die de discotheek uitbaat, de jaarlijkse zomerfeesten die gedurende twee weken het dorp (en omgeving) opluisteren.[6]

Voorzieningen[bewerken]

  • Winkels aan de Kruisstraat
  • Basisschool d'Uylenborgh[7]
  • Basisschool De Halm
  • Verpleeghuis Altenahove
  • Sport- en Cultureel Centrum 't Verlaat
  • Jongerencentrum de Pomp

Verkeer en vervoer[bewerken]

Almkerk is bereikbaar vanaf de A27 en aan de N322.

Per openbaar vervoer is Almkerk bereikbaar via de buslijn 192 Waalwijk, Sleeuwijk, Almkerk van Veolia.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties