Anarchokapitalisme
Het anarchokapitalisme (of vrije-marktanarchie) is een individualistische anarchistische politieke filosofie die streeft naar individuele soevereiniteit in de vrije markt en afschaffing van de overheid. Het anarchokapitalisme vormt een belangrijke stroming binnen het libertarisme en is gebaseerd op het voluntarisme.
Inhoud |
[bewerken] Definitie
In het anarchokapitalisme is de staat volledig afgeschaft en daarmee is er ook geen belastingheffing meer zoals inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting of btw. De openbare diensten, die normaliter gedeeltelijk of geheel door de overheid worden geleverd, zullen door de markt worden aangeboden. Openbare voorzieningen zoals wegen of dijken zullen privaateigendom zijn. Zo kan iemand mede-eigenaar zijn van de straat die naar zijn huis leidt, waardoor beveiliging van een buurt gemakkelijker kan worden gerealiseerd.
Alles wat mensen gebruiken en nodig hebben of produceren wordt door de vrije marktkrachten gereguleerd. Diensten die tegenwoordig veelal door de overheid worden geleverd als veiligheid, recht, onderwijs en gezondheidszorg worden in een anarcho-kapitalistisch systeem geleverd door particuliere bedrijven, verzekeringsmaatschappijen en andere aanbieders van deze diensten. Overigens kunnen binnen een anarcho-kapitalistische maatschappij deze diensten ook aangeboden worden door niet-commerciële instellingen zoals non-profitverzekeraars, vakbonden of soortgelijke instellingen die bekostigd worden door betalende leden. Binnen een anarcho-kapitalistische samenleving kunnen ook socialistische verbanden als communes, werkgemeenschappen e.d. bestaan, ook weer bekostigd door betalende leden. Op die manier lijkt er dus uiteindelijk toch weer een soort van overheid te ontstaan, waarbij het lidmaatschapsgeld de belasting is. Het grote verschil is echter dat dit dan op vrijwillige basis gebeurt, in tegenstelling tot een gangbare overheid die iedereen dwingt om zich aan haar te conformeren.
[bewerken] Rechtspraak en straf
In een vrije markt zullen er agentschappen ontstaan die de contract reputatie van personen zullen bijhouden. Deze contract reputatie kan vergeleken worden met een kredietrating en is van vitaal belang om serieus genomen te worden op de markt. Personen die zich niet houden aan contracten zoals bijvoorbeeld dieven en fraudeurs zullen geen zaken kunnen doen op de markt zelfs als het gaat om de meest elementaire zaken zoals transport, wegen of handel. Zou u gebruik willen maken van een weg waarop joyriders worden toegelaten? De geweldloze methoden Ostracisme en de spreekwoordelijke schandpaal zullen worden gebruikt om misdadigers te straffen.
In conflicten die niet onderling opgelost kunnen worden, kan besloten worden om een onafhankelijke derde partij, zoals een particuliere rechter) uitspraak te laten doen. Tussen particuliere rechters zal onderlinge competitie zijn om zo rechtvaardig mogelijke Salomonsoordelen te leveren. Rechtspraak wordt doorgaans als rechtvaardig ervaren als het is gebaseerd op eenvoudige principes (wetten) en rationele redeneringen. Men zal willen dat deze principes objectief en universeel zijn voor alle individuen. Dit soort praktijken worden ook toegepast in het internationaal recht.
Beide partijen leggen contractueel vast dat zij zich zullen houden aan de uitspraak. Indien de verliezende partij zich niet houdt aan de uitspraak zal zijn contract rating omlaag gaan. Voor de alledaagse zaken zullen mensen gebruik van de diensten van een 'dispuut resolutie organisatie' (DRO), die de wettelijke interface verzorgt tussen personen in hun alledaagse interactie, vergelijkbaar met een telefoonmaatschappij.
[bewerken] Veiligheid en verzekering
Veiligheid tegen diefstal, fysiek geweld of ziekten zal aangeboden worden door verzekeringsmaatschappijen. Zij zullen personen indelen in risicogroepen aan de hand waarvan de premie bepaald zal worden. Aangezien zij gebonden zullen zijn om u te compenseren mocht er een ongeval gebeuren zullen zij een sterke aansporing hebben om u van advies en bescherming te voorzien.
[bewerken] Kritiek
Volgens critici echter zal er altijd een minimale staatsbelasting nodig zijn om een kostbare defensiemacht te onderhouden om eventuele agressieve buitenlandse mogendheden af te schrikken. Het is volgens hen niet goed te onderbouwen hoe dat met (vrijwillige) marktmechanismen te verwezenlijken is. Pas als op de hele wereld geen grote staten met legermachten meer zijn zou volgens hen ook geen belastinginnende overheid meer nodig zijn.
[bewerken] Publicaties
De Amerikaanse econoom David D. Friedman heeft over het anarcho-kapitalisme als maatschappijvorm een uitgebreide studie gepubliceerd: The Machinery of Freedom (1989). Ook de Amerikaanse econoom Murray Rothbard de Duits-Amerikaanse filosoof en econoom Hans-Hermann Hoppe en anderen hebben hierover gepubliceerd.
[bewerken] Anarchisme in het algemeen
In de Verenigde Staten wordt anarcho-kapitalisme door velen als een stroming van het anarchisme gezien. De meeste Europese anarchisten, die veelal een 'linkse' signatuur hebben, zijn echter tegenstanders van een vrije markt.
[bewerken] Externe link
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Anarchokapitalisme op Wikimedia Commons. |
