Pseudoniem
Een pseudoniem (Oudgrieks: ψευδώνυμον) of schuilnaam is de aangenomen naam van een of meerdere personen die duidelijk afwijkt van de corresponderende persoonsnaam of persoonsnamen. Het pseudoniem is een zelfgekozen naam en moet dus worden onderscheiden van een door anderen verleende bijnaam (bijv. Willem de Zwijger) en een door anderen gebezigde persoons- of auteursaanduiding (bijv. De zwaan van de Avon). Een pseudoniem wordt veelal aangenomen voor gebruik in de publieke ruimte. Een persoon kan één of meerdere pseudoniemen aannemen. Het pseudoniem bestond al voor de uitvinding van de boekdrukkunst.
Een schrijverspseudoniem wordt ook wel een nom de plume genoemd. Een artiestennaam is een artiestenpseudoniem.
Een deknaam wordt aangenomen door speurders of spionnen die een dekmantel nodig hebben om zich voor een ander uit te geven en op die manier te kunnen infiltreren of ontsnappen.
Een nom de guerre (Frans: oorlogsnaam) was oorspronkelijk de naam die een strijder in een oorlog aannam om daarmee faam te verwerven, maar de term wordt ook ruimer toegepast, bijvoorbeeld voor polemisten.
[bewerken] Redenen voor pseudonimiteit
Er zijn veel verschillende redenen waarom voor een pseudoniem kan worden gekozen, waarom zogeheten pseudonimiteit gewenst wordt geacht: afscherming van de persoonlijke identiteit voor verwanten, het publiek of de autoriteiten; mode; prestige (bijv. latinisering van de persoonsnaam); onzekerheid over de waarde van het eigen werk; het clandestiene karakter van het werk; vrouwen die een mannennaam aannemen omdat hun werk anders niet naar waarde zal worden geschat (bijv. George Sand voor Amandine Dupin, Currer Bell voor Charlotte Brontë en George Eliot voor Mary Ann Evans); het maken van onderscheid tussen ongelijksoortige werkzaamheden (bijv. het schrijven van romans naast het bedrijven van wetenschap); afkeer van de eigen naam; het presenteren van een door meerdere auteurs geschreven werk als het werk van één auteur zoals Nicolas Bourbaki; een boodschap uitdragen (Multatuli, "ik heb veel geleden").
[bewerken] Bekende artiestennamen
De term artiestennaam wordt meestal gebruikt in de kleinkunst, de populaire muziek en de showbusiness. Mogelijke redenen voor het gebruik van een een artiestennaam zijn het "niet goed klinken" van de echte naam, anonimiteit. Voorbeelden van artiestennamen zijn:
- Woody Allen - Allen Konigsberg
- Thomas Berge - Chiel Ottink
- Lady Gaga - Stefani Germanotta
- Bono - Paul David Hewson
- David Bowie - David Robert Jones
- Nicolas Cage - Nicholas Coppola
- Jackie Chan - Kong-Sang Chan
- Alice Cooper - Vincent Damon Furnier
- Elvis Costello - Declan Patrick McManus
- Eminem - Marshall Bruce Mathers III
- John Denver - Henry John Deutschendorf Jr.
- Jan Dulles - Jan Keuken
- Bob Dylan - Robert Allen Zimmerman
- The Edge - David Howell Evans
- Jamie Foxx - Eric Bishop
- Whoopi Goldberg - Caryn Johnson
- Tol Hansse - Hans van Tol
- Gordon - Cornelis Heuckeroth
- Elton John - Reginald Dwight
- Larry King - Lawrence Harvey Zeiger
- Lisa Lois - Lisa Hordijk
- Ricky Martin - Enrique Morales
- Freddie Mercury - Farrokh Bulsara
- George Michael - Georgios Panaylotou
- Marilyn Monroe - Norma Jeane Baker
- Demi Moore - Demetria Gene Guynes
- Chuck Norris - Carlos Ray Norris
- Axelle Red - Fabienne Demal
- Lee Rocker - Leon Drucker
- Mickey Rourke - Philip Rourke Jr.
- Meg Ryan - Margaret Hyra
- Winona Ryder - Winona Laura Horowitz
- Charlie Sheen - Carlos Irwin Estevez
- Martin Sheen - Ramón Gerardo Antonio Estévez
- Ringo Starr - Richard Starkey
- Sting - Gordon Sumner
- Will Tura - Arthur Blanckaert
- Tina Turner - Anna Mae Bullock
- Mark Twain - Samuel Langhorne Clemens
- Steven Tyler - Steven Tallarico
- André van Duin - Adrianus Marinus Kyvon
- Wendy Van Wanten - Iris Vandenkerckhove
- Stevie Wonder - Steveland Judkins
- Tiger Woods - Eldrick Woods
- Birdy - Jasmine van den Bogaerde
- Miley Cyrus (Miley Ray Cyrus) - Destiny Hope Cyrus
