Atomium

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Atomium
Miniatuurversie van het Atomium(Wegens gebrek aan Panoramavrijheid mag de Nederlandstalige Wikipedia geen foto's tonen van het Atomium)
Miniatuurversie van het Atomium
(Wegens gebrek aan Panoramavrijheid mag de Nederlandstalige Wikipedia geen foto's tonen van het Atomium)
Locatie Brussel, België
Coördinaten 50° 54′ NB, 4° 20′ OL
Oorspronkelijke functie Expo 58
Bouw gereed 1958
Opening 1958
Verbouwing maart 2004
Hoogte tot top 102
Monumentstatus Ja
Architect Andre en Jean Polak
Constructeur André Waterkeyn
Detailkaart
Atomium
Atomium
Foto's
Gestileerde weergave van het Atomium op een Belgisch verkeersbord
Gestileerde weergave van het Atomium op een Belgisch verkeersbord
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Het Atomium is een monument in het Heizelpark in Brussel.

Het Atomium is gebouwd in het kader van de Brusselse Wereldtentoonstelling in 1958, de zogenaamde Expo 58. Het stelt één elementaire cel zuiver ijzer voor dat sterk in ontwikkeling was en een belangrijke rol speelde in de optimistische kijk op ontwikkeling in de jaren vijftig. Het heeft de kubisch ruimtelijk gecentreerde structuur, zoals zuiver ijzer bij kamertemperatuur en onder atmosferische druk. Vreemd genoeg werd bij de bouw besloten dat de bollen niet van staal, maar van aluminium moesten worden gemaakt. Dit materiaal was indertijd een materiaal in opkomst. Het is niet precies bekend waarom dit besluit werd genomen, maar waarschijnlijk was de reden dat aluminium op dat ogenblik aanmerkelijk beter bestand was tegen corrosie dan staal. Het gebouw zou volgens het oorspronkelijke plan niet langer dan zes maanden blijven staan. Aan het eind van de wereldtentoonstelling werd echter besloten om het gebouw, dat inmiddels erg populair en bekend was geworden, toch maar te laten staan.

Opbouw van het Atomium[bewerken]

Het Atomium is een stalen constructie die bestaat uit negen bollen met elk een diameter van 18 meter, die allemaal precies 29 meter van elkaar afstaan, en samen de kubisch ruimtelijk gecentreerde kristalstructuur van ijzer uitbeelden, 165 miljard maal vergroot. Het gebouw, dat ontworpen is door architect André Waterkeyn, is, sinds de restauratie, bekleed met roestvrij staal (oorspronkelijk aluminium). De aluminium constructie woog destijds in lege staat 2.500 ton. De 9 bollen symboliseerden ook de toenmalige 9 provincies van België.

Hoogte[bewerken]

De totale hoogte van het monument, de diagonaal van de kubus, is 102,705 meter. Het grondvlak is een zeshoek met een diagonaal van 94 meter. De negen bollen, die een diameter van 18 meter hebben, bestaan elk uit 48 driehoekige platen van 1 mm dik. Voor de restauratie waren er 720 platen per bol.

Verbinding[bewerken]

De bollen zijn met elkaar verbonden door middel van roltrappen en gewone trappen. De drie buitenste hoge bollen hebben geen verticale dragers en zijn om veiligheidsredenen gesloten voor het publiek.

Er zijn 5 bollen toegankelijk: Het is mogelijk om met de lift naar de bovenste bol te gaan, waar een restaurant is gevestigd en men uitzicht heeft over de stad. Met de roltrappen en gewone trappen bereikt men:

  • de basisbol, waarin permanent Expo 58: de tentoonstelling en een terugblik naar de jaren '50 is te zien;
  • de tentoonstellingsbol met tijdelijke tentoonstellingen;
  • de centrale bol, waar een snackbar is ondergebracht;
  • de kinderbol, deze is niet algemeen toegankelijk voor het publiek, enkel voor schoolgroepen die er in kunnen overnachten.

Recente ontwikkelingen[bewerken]

Van 2004 tot 2006 onderging het monument een twee jaar durende opknapbeurt. Het Atomium was gedurende die tijd afgesloten voor het publiek. Er werd onder meer aluminium bekleding vervangen door een speciaal type roestvast staal (inox). Dit type staal komt zowel in de kubisch ruimtelijk gecentreerde als de kubisch vlakgecentreerde variant voor. De renovatie kostte 26 miljoen euro. Brussel en de vzw Atomium betaalden een derde van de kosten, de Belgische belastingbetaler financierde de overige tweederde.[1]

Op woensdag 21 december 2005 werd de nieuwe buitenverlichting van het Atomium getest. Oorspronkelijk was het Atomium ook al verlicht, maar de lampjes waren al snel kapot. Men gaat ervan uit dat de huidige verlichting omstreeks 150 jaar meegaat. De meridianen van elke bol zijn afgedekt met rechthoekige roestvrije staalplaten, waarin ledverlichting is geïntegreerd. De ledtoepassing verlicht de bollen, kan de lichten ook laten knipperen en kan de lichten op een meridiaan na elkaar laten knipperen, waardoor het traject van een elektron rond zijn kern wordt gesymboliseerd. Op dinsdag 14 februari 2006 werd het Atomium officieel heropend door Prins Filip en op zaterdag 18 februari 2006 ging het opnieuw open voor het publiek. Ter gelegenheid van de heropening is een munt van 2 euro met het jaartal 2006 uitgegeven.

Omdat het in 2008 50 jaar geleden is dat Expo 58 werd geopend, plaatste men op 11 april 2008 met behulp van een helikopter en paracommando's een Belgische driekleur van 15 vierkante meter op de bovenste bol, net zoals in 1958.

Enkele gegevens[bewerken]

  • Elke bol, die een "sphere" wordt genoemd, heeft een oppervlakte van 1082 m² en elk niveau heeft een oppervlakte van 240 m² (er zijn steeds twee niveaus per sphere). De bovenste bol heeft drie niveaus.
  • De lift heeft een snelheid van 5 meter per seconde.
  • Er zijn 20 "verbindingsbuizen" tussen de bollen. Een verbindingsbuis heeft een diameter van 3,3 m en een lengte van 29 m of 23 m.
  • De "bipode" is de ondersteuning voor de onderste bollen. Deze heeft een hoogte van 35 m en telt 200 treden.
  • Enkele bollen kregen een naam. Zo werd de centrale bol naar André Waterkeyn genoemd. Een zijdelingse en de onderste bol werden respectievelijk naar de Nobelprijswinnaars Ilya Prigogine en François Englert genoemd. Een andere zijdelingse bol is de Kinderbol.[2][3][4]

Auteursrecht[bewerken]

'Gecensureerde' afbeelding van het Atomium

De erfgenamen van ontwerper André Waterkeyn hebben het auteursrecht op alle afbeeldingen van het Atomium. Om die reden, en omdat België géén panoramavrijheid kent, mogen er geen foto's van het Atomium geplaatst worden op websites, tenzij voor persoonlijk, niet-commercieel gebruik, in beperkte resolutie. Volgens de huidige regelgeving zal pas in 2076, 70 jaar na de dood van Waterkeyn, het auteursrecht verlopen. Voor de viering van 50 jaar Expo 58, in 2008, werden er tijdelijk geen auteursrechten geïnd op amateurfoto's, die werden gebruikt voor de aankondiging van een tentoonstelling of evenement rond de viering.

Evenementen in de buurt van het Atomium[bewerken]

Met het atomium op de achtergrond organiseren enkele verenigingen evenementen rond het Atomium:

Trivia[bewerken]

  • In januari 2013 werd het door CNN uitgeroepen als bizarste gebouw van Europa.[5]
Uitzicht over Brussel vanaf het Atomium
Uitzicht over Brussel vanaf het Atomium

Externe links[bewerken]

Bronnen

  • Voor een deel van bovenstaand artikel of een eerdere versie daarvan is gebruikgemaakt van een intern persbericht op de afdeling "Technische Materiaalwetenschappen", faculteit 3mE, TU Delft, september 2005.
  • http://www.vkgroup.be/shownews.asp?CL=NL&ID=966

Referenties

  1. standaard.be - Renovatie Atomium kost 2,5 miljoen euro meer . Bezocht 25/06/2012
  2. Atomiumbol voor Nobelprijswinnaar Englert. deredactie.be (8 oktober 2013) Geraadpleegd op 8 oktober 2013
  3. Uw evenement tussen Hemel en Aarde. Atomium Geraadpleegd op 8 oktober 2013
  4. MICE-2013. Atomium Geraadpleegd op 8 oktober 2013
  5. http://www.knack.be/nieuws/ondertussen/atomium-is-meest-bizarre-monument-in-europa/article-4000237180321.htm