Berlicum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
 Dit artikel gaat over het Noord-Brabantse dorp Berlicum. Zie ook Berlikum in Friesland
Berlicum
Plaats in Nederland
Wapen van Berlicum
Berlicum
Berlicum
Berlicum
Situering
Provincie Noord-Brabant
Gemeente Sint-Michielsgestel
Coördinaten 51°40'N  5°23'E
Algemeen
Inwoners (1 jan 2007) 9440
Overig
Postcode 5258
Netnummer 073
Belangrijke verkeersaders A59, A2, N279, N606
   Nederland

Berlicum (Brabants: Balkum) is een dorp in de provincie Noord-Brabant, gelegen in de Meierij van 's-Hertogenbosch nabij de rivier de Aa (Noord-Brabant). Vermoedelijk is het dorp tussen 600 en 700 na Christus ontstaan. Tot de gemeentelijke herindeling in 1996 was Berlicum een zelfstandige gemeente, waar het dorpje Middelrode ook onderdeel van uitmaakte. In 1996 werd het samen met Den Dungen, Gemonde en Maaskantje toegevoegd aan de gemeente Sint-Michielsgestel. Het is na Sint-Michielsgestel het grootste dorp van de gemeente. Op 1 januari 2007 hadden Berlicum en Middelrode gezamenlijk 9440 inwoners (Middelrode wordt onder Berlicum gerekend). Vanuit Berlicum is 's-Hertogenbosch per auto in enkele minuten bereikbaar. Het centrum van het dorp is het Mercuriusplein waar de meeste winkels gevestigd zijn en waar wekelijks een markt is. Er zijn twee kerken in het dorp: de 'Samen-op-Weg'-kerk en de R.K. Sint-Petruskerk. Beide kerken hebben een sombere geschiedenis. Bij de bevrijding aan het einde van de Tweede Wereldoorlog zijn veel historische gebouwen in Berlicum waaronder beide kerken vernield.

Landgoed de Wamberg
Landgoed de Wamberg
Poortgebouw en duiventoren van voormalig kasteel Seldensate
Poortgebouw en duiventoren van voormalig kasteel Seldensate

Inhoud

[bewerk] Gemeentevlag en wapen

Het oorspronkelijke gemeentewapen stamt uit 16 juli 1817 en werd omschreven als: " Van azuur, beladen met een beer, staande op een terras, alles van goud.". Op 17 mei 1973 is het Wapen herzien: " In goud een gaande beer van sabel. Het schild gedekt met een gouden kroon van 3 bladeren en 2 parels."

[bewerk] De plaatsnaam Berlicum

Er bestaan nogal wat misverstanden over de herkomst van de plaatsnaam Berlicum. De oude schrijfwijzen Beerlinghem, Berlekem, Berlikem en Berlanchum zijn later Berlicum geworden. Waarschijnlijk is 'Berl' een in onbruik geraakt woord voor moeras of drassig gebied. De woorden chem, ghem, cum en kem betekenen 'verblijfplaats'. Letterlijk betekent Berlicum waarschijnlijk dus: verblijfplaats in of nabij een drassig gebied. Het is bekend dat de oude dorpskern van Berlicum, die nog steeds bestaat en 'De Plaats' heet, inderdaad is ontstaan op een donk gelegen bij een zeer drassig gebied noordelijk van het beekje de Run en de rivier de Aa. Deze verklaring van de naam Berlicum sluit dus bijzonder goed aan bij de situatie ter plaatse.

Andere zienswijzen zijn dat de naam Berlicum afkomstig zou zijn van bruine beren, mannelijke varkens of volgelingen van een Germaans stamhoofd die Ber zou hebben geheten. Deze verklaringen lijken echter niet zo aannemelijk.

In de volksmond was de naam 'Balkum' al bekend in de zeventiende eeuw. In het lokale dialect wordt deze laatste benaming nog steeds gebruikt. Tijdens het jaarlijks terugkerende carnavalsfeest heet Berlicum samen met Middelrode dun Birrekoal.

[bewerk] Bezienswaardigheden

  • Wamberg, landgoed en kasteel daterend uit de 14e eeuw
  • Selden Sate, landgoed met poortgebouw, duiventoren en de ruïnes van een speelhuis
Berlicum in 1866
Berlicum in 1866

[bewerk] Markante inwoners van Berlicum



51° 41' NB, 5° 24' OL

 
Persoonlijke instellingen
in andere talen