Buitenpost

Buitenpost
Bûtenpost

Plaats in Nederland
Situering
Provincie	Friesland
Gemeente	Achtkarspelen
Coördinaten	53°15'N  6°09'E
Algemeen
Inwoners (1 jan. 2008)	5720
Detailkaart
Locatie in de gemeente Achtkarspelen
Foto's
Mariakerk
Portaal    Nederland Friesland

Buitenpost (Fries: Bûtenpost) is een dorp en de hoofdplaats van de gemeente Achtkarspelen, provincie Friesland (Nederland). Het dorp is met ruim 5800 inwoners het op één na grootste dorp van de gemeente Achtkarspelen. Het gemeentehuis is in Buitenpost gevestigd.

Geschiedenis

Buitenpost ligt in het noorden van Achtkarspelen tussen Groningen en Leeuwarden. In vroegere tijden heeft Buitenpost veel te lijden gehad van de strijd tussen de Friezen en de Groningers.

Lutkepost (of Lytsepost) is een aangrenzend buurtschap. Buitenpost is vroeger ontstaan vanuit Lutkepost. De naam Buitenpost verwijst naar buitenste wacht of voetbrug, die destijds post werden genoemd. Langzamerhand vestigden zich er leden van voorname Friese families; rouwborden in de oude kerk van Buitenpost herinneren daaraan. In de 19e eeuw begon Buitenpost voordeel te trekken uit de ligging tussen twee hoofdsteden. Dit dorp werd pleisterplaats voor de postwagens. In 1866 werd de spoorlijn tussen Groningen en Leeuwarden geopend en verloor Buitenpost langzamerhand zijn betekenis als pleisterplaats voor postwagens.

Verkeer en vervoer

Buitenpost heeft een spoorwegstation aan de spoorlijn Groningen–Leeuwarden. In beide richtingen rijdt drie keer per uur een trein. Twee daarvan zijn stoptreinen en één is een sneltrein. Spoorlijn en rijksweg hebben bijgedragen tot de ontwikkeling van Buitenpost en zijn nog steeds van belang voor de ontwikkeling van Buitenpost.

Onderwijs

Naast de basisscholen de Lichtbron (Protestants-christelijk, ontstaan door samenvoeging van de Flambouw en de Fakkel), de Fontein (gereformeerd/vrijgemaakt) en de Mienskip (openbaar) zijn er nog twee scholen voor voortgezet onderwijs: het AOC (vmbo), en het Lauwers College (vmbo, havo, vwo).

Sport

• Overdekt zwembad ('De Kûpe')
• Sporthal

Sportverenigingen:

• VV Buitenpost, voetbalvereniging
• VC Buitenpost
• Kaatsclub Buitenpost
• KV Flamingo's
• Ljeppersklub Buitenpost (polsstokverspringen)
• GV MAAS
• Hengel sportverenigingBuitenpost
• IJsclub Buitenpost
• Zwem- en waterpolovereniging Buitenpost 'P.W.C'
• Tennisvereniging Buitenpost
• Paarden- en ponyclub 'de postruiters'
• Schaakvereniging "De Twee Kastelen" (oorspronkelijk uit Gerkesklooster en Kollum)
• Fietstourclub Buitenpost
• Badmintonclub Buitenpost
• Scoutinggroep "De Brimzen"

Profclubs zoals sc Heerenveen, SC Cambuur, Valencia, FC Groningen, FC Barcelona en diverse andere clubs kwamen in Buitenpost op bezoek op De Swadde, zoals de locatie van de voetbalvelden van VV Buitenpost heet.

Bezienswaardigheden

In Buitenpost is de Botanische Tuin De Kruidhof gevestigd. Er bevindt zich het IJstijdenmuseum, met allerlei archeologische vondsten uit de ijstijd in Buitenpost. Verder is er de molen De Mûnts. En er zijn verschillende kunstwerken verspreid over het dorp. In juni 2009 is er een nieuw kunstwerk geplaatst op de hoek van het Nijenstijn Plein, een kunstwerk van Hans Jouta uit Ferwert. Het kunstwerk is vier meter hoog en heeft de vorm van een paardenstaart. Historisch gezien heeft Buitenpost altijd iets gehad met paarden. Elk jaar is er in juli-augustus een feestweek met allerlei activiteiten, zoals een kermis, een jaarmarkt en een concours hippique.

• 

  De Kruidhof

• 

  Molen De Mûnts

Buitenpost-Zuid

Momenteel worden er in het zuiden van Buitenpost twee nieuwe woonwijken, Mûnewyk en Lutkepost/Buitenpost-zuid, gebouwd.

Demografie

Aantal inwoners door de jaren heen per 1 januari:

1990	1992	1994	1996	1998	2000	2002	2004	2006	2009	2012
5498	5552	5605	5625	5632	5639	5650	5719	5762	5785	5834

Geboren

• Meine Fernhout (1884-1977), politicus
• Gosse Dam (1950), beeldhouwer
• Bienze IJlstra (1954), dirigent
• Jan Jacob van Dijk (1964), politicus
• Stephan van Hoving (1983), voetballer

Zie ook

• Lijst van rijksmonumenten in Buitenpost

Externe link

• Binnen het dorp Buitenpost

	Plaatsen in de gemeente Achtkarspelen
Dorpen en gehuchten: Augustinusga · Boelenslaan · Buitenpost · Drogeham · Gerkesklooster · Harkema · Kootstertille · Stroobos · Surhuisterveen · Surhuizum · Twijzel · Twijzelerheide Buurtschappen: Blauwverlaat · Buweklooster · Hamshorn · De Kooten · Kortwoude · Kuikhorne · Lutkepost · Ophuis · Opperkooten · Rohel · Roodeschuur · De laatste Stuiver · Surhuizumer Mieden Friesland: Steden en dorpen      Nederland: Provincies · Gemeenten

53°15′N 6°09′O

Mediabestanden

Zie de categorie Buitenpost van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.