C.S. Lewis
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Clive Staples Lewis (Belfast, 29 november 1898 – Oxford, 22 november 1963) was een Ierse schrijver, letterkundige en christelijk apologeet.
C.S. Lewis, voor intimi ook wel Jack Lewis, werd vooral bekend als schrijver van christelijke boeken, zowel fictie als verhandelingen. Eén van zijn bekendste werken is Brieven uit de hel (The Screwtape Letters) uit 1942, waarin hij op originele wijze christenen tracht te waarschuwen voor het geloofsondermijnende werk van de duivel. Maar meer nog is Lewis bekend door zijn kinderboeken over het magische land Narnia. Deze boeken zijn in Engelstalige landen algemeen bekend.
Inhoud |
[bewerk] Levensloop
Lewis werd geboren in Noord-Ierland en stond ook te boek als Ier maar zijn voorouders kwamen uit Wales. Zijn vader was de eerste van de familie die kon gaan studeren en was advocaat. Zijn moeder was een dochter van een anglicaanse dominee. Gedurende zijn jeugd las Lewis veel en samen met zijn drie jaar oudere broer Warren Hamilton ("Warnie") schreef hij op jonge leeftijd al verschillende fantasieverhalen met zelfgemaakte illustraties. Als kind vond hij zijn naam niet mooi en al gauw noemde hij zichzelf "Jack". Warnie en de rest van Clive’s vrienden hebben hem daarna altijd zo genoemd. Hij had een gelukkige jeugd totdat zijn moeder stierf aan kanker. Een maand later moest hij naar een kostschool (Wynyard School) in Engeland. Hij was toen tien jaar oud. In zijn autobiografie Surprised by Joy (1955) schrijft hij over het liefdeloze en intellectueel afstompende milieu op deze scholen. In The Silver Chair (1953) verwijst hij onverholen naar deze episode uit zijn leven.
[bewerk] Studietijd en oorlog
In september 1914, toen de Eerste Wereldoorlog juist begonnen was, nam hij zijn intrek bij een privéleraar, William T. Kirkpatrick. Hier had hij het zeer goed naar zijn zin. Onder leiding van Kirkpatrick bereidde hij zich voor op het vergelijkend examen waarmee hij 1916 een beurs voor de universiteit van Oxford verwierf. Zijn studie aldaar begon met een lange onderbreking doordat hij in militaire dienst ging. Dit deed hij vrijwillig; de dienstplicht gold niet voor Ieren.
In Noord-Frankrijk, in de buurt van Arras, raakte hij in april 1918 gewond. Omdat hij niet meer kon vechten, mocht hij naar huis. Na de oorlog hervatte hij zijn studie in Oxford. Hij studeerde er cum laude af in de klassieke talen, de klassieke filosofie en de Engelse taal- en letterkunde. Daarna doceerde hij tot 1954 aan deze universiteit. In 1929 stierf zijn vader.
[bewerk] Christelijk schrijver en leraar
Nadat hij na zijn gelukkige jeugd vervreemd was geraakt van het christendom, begon er toch een proces van religieuze heroriëntatie. Mede als gevolg van gesprekken met gelovige collega's als J.R.R. Tolkien en Hugo Dyson bekeerde hij zich tot het christendom. Dit proces beschreef hij later in Surprised by Joy (1955). Tolkien betreurde het dat zijn vriend zich niet zoals hij tot het katholieke geloof keerde, maar terugkeerde tot zijn anglicaanse wortels en daar in de High Church factie zijn onderkomen vond. Evenwel zijn in zijn latere werken elementen aangetroffen die met het katholicisme worden verbonden, zoals het onderscheid tussen doodzonden en vergeeflijke zonden. In zijn apologetische geschriften probeerde Lewis het het kiezen voor een bepaalde theologische richting te vermijden. Evenals J.R.R. Tolkien en Hugo Dyson was Lewis in Oxford lid van de Inklings.
Hij was vanaf 1925 als fellow en tutor verbonden aan het Magdalen College te Oxford.
Zijn eerste boek, Spirits in Bondage (1919) was een gedichtenbundel en zijn tweede boek was een lang verhalend gedicht: Dymer (1926).
In 1938 verscheen van zijn hand een sciencefiction-verhaal, Out of the Silent Planet, in 1943 gevolgd door Perelandra (ook uitgegeven onder de titel Voyage to Venus) en in 1945 door That Hideous Strength. Deze drie boeken worden samen wel de Ransom-trilogie genoemd, naar de hoofdpersoon van de eerste twee delen.
[bewerk] Tweede wereldoorlog
Voor het grote publiek werd hij pas bekend toen hij tijdens de Tweede Wereldoorlog een aantal filosofische en religieuze lezingen bij de BBC gaf. Uit de vele positieve reacties van luisteraars bleek dat Lewis in de moeilijke oorlogsjaren veel mensen een hart onder de riem stak. Een aantal van die lezingen werden later gebundeld onder de titel "Mere Christianity" (1952). In 1942 schreef hij zijn eerste publiekssucces, The Screwtape Letters (Brieven uit de hel), dat in het eerste jaar negen drukken had en een jaar later hetzelfde succes kende in de Verenigde Staten.
[bewerk] Latere jaren en overlijden
In 1950 verscheen The Lion, the Witch and the Wardrobe, het (naar chronologie) tweede deel van de zeven Kronieken van Narnia. Deze kinderboeken zijn waarschijnlijk de meest verkochte, meest gelezen en meest vertaalde boeken van C. S. Lewis.
Hij werkte tot 1954 in Oxford. Toen werd hij in Cambridge benoemd op een speciaal voor hem ingestelde leerstoel voor de Engelse letterkunde van Middeleeuwen en Renaissance. Belangrijke wetenschappelijke publicaties zijn onder andere The allegory of love (1936), English litterature in the sixteenth century (excluding drama) (1954) en The discarded image. An introduction to medieval and renaissance litterature (postuum, 1964).
In 1956 trouwde hij met de Amerikaanse Joy Davidman Gresham, een gescheiden vrouw van joodse afkomst en voormalig communiste, die zich onder invloed van Lewis’ boeken tot het christendom bekeerd had. Ze hadden van te voren al een jarenlange briefwisseling onderhouden en ze ontmoetten elkaar pas vlak voor hun huwelijk. Zij was al ziek toen hij met haar trouwde en stierf vier jaar later aan kanker. Over de moeilijke periode hierna schreef Lewis het boekje A grief observed (1961) in Nederland uitgegeven als Verdriet, dood en geloof dat nog veel wordt gebruikt bij christelijke rouwverwerkingstherapieën.
C.S. Lewis stierf op dezelfde dag waarop de Amerikaanse president John F. Kennedy werd vermoord in Dallas, namelijk 22 november 1963. Op die dag stierf ook de Brits-Amerikaanse schrijver Aldous Huxley. De christelijke schrijver Peter Kreeft heeft een boek geschreven, Between heaven and hell (1982, ISBN 0877843899), over de hypothetische ontmoeting tussen deze drie beroemdheden na hun dood in een soort hiernamaals. Hierbij bediscussiëren zij de persoon van Christus. C.S. Lewis werd begraven op het kerkhof van de Holy Trinity Church in zijn woonplaats Headington, bij Oxford.
[bewerk] Zie ook
[bewerk] Boeken
Lewis schreef veel. Van al zijn werk dat in het Engels verscheen, is ongeveer 40% in het Nederlands vertaald. In volgorde van oorspronkelijke (Engelse) publicatie:
- De kromme en de rechte weg (semi-autobiografische allegorie), ISBN 9051942850, verschijnt in 2007
- Malacandra, Ver van de zwijgende planeet (Out of the silent planet) (deel 1 van SF-trilogie), ISBN 9043504084
- Het probleem van het lijden, ISBN 9025947492
- Brieven uit de hel (The Screwtape letters), ISBN 9043505455
- Perelandra (Perelandra of Voyage to Venus) (deel 2 van SF-trilogie), ISBN 9043505838
- De afschaffing van de mens, ISBN 9043505285
- Thulcandra, De binnenste cirkel (That hideous strength) (deel 3 van SF-trilogie), ISBN 9043507822, verschijnt in 2007
- De grote scheiding, ISBN 9025947891
- Wonderen, ISBN 9051941021
- Transpositie en andere toespraken, ISBN 9051941986
- Onversneden christendom, ISBN 9043505242
- Verrast door vreugde (autobiografie) (Surprised by joy), ISBN 9051941803
- Het ware gelaat (roman), ISBN 9051941587
- Gedachten over de Psalmen, ISBN 9051942427
- De vier liefdes, ISBN 9051940815
- Verdriet, dood en geloof (autobiografische aantekeningen na het overlijden van zijn vrouw), ISBN 9051940289
- Brieven aan Malcolm over het gebed, ISBN 9051940238
- Varensporen en olifanten (essays), ISBN 9043513164
- Brieven aan Mary Willis, ISBN 9024261791
De zeven Kronieken van Narnia zijn:
- Het betoverde land achter de kleerkast (The lion, the witch and the wardrobe), ISBN 9026610572
- Prins Caspian (Prince Caspian), ISBN 9026610599
- De reis van het drakenschip (The voyage of the Dawn Treader), ISBN 9026610602
- De zilveren stoel (The silver chair), ISBN 9026610610
- Het paard en de jongen (The horse and his boy), ISBN 9026610580
- Het neefje van de tovenaar (The magician's nephew), ISBN 9026610564
- Het laatste gevecht (The last battle), ISBN 9026610629
Bloemlezing:
- Met reden geloven, ISBN 9043511048
Dagboek:
- Hemelse zaken, ISBN 9043509892, verschijnt voorjaar 2007
[bewerk] Verfilmingen
Enkele delen van de Kronieken van Narnia zijn door de BBC als televisieserie verfilmd en uitgezonden.
Het betoverde land achter de kleerkast is in 2005 als The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe verfilmd door Disney. Er wordt gewerkt aan een verfilming van Prins Caspian.
[bewerk] Externe link
| Wikiquote heeft een collectie citaten gerelateerd aan C.S. Lewis. |

