Dotterbloem (geslacht)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Dotterbloem
Gewone dotterbloem (Caltha palustris)
Gewone dotterbloem (Caltha palustris)
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Orde: Ranunculales
Familie: Ranunculaceae (Ranonkelfamilie)
Geslacht
Caltha
L. (1753)
Typesoort
Caltha palustris L. (1753)
Gewone dotterbloem (Caltha palustris), habitus
Gewone dotterbloem (Caltha palustris), habitus
Afbeeldingen Dotterbloem op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Dotterbloem op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Dotterbloem (Caltha) is een geslacht met 10 soorten overblijvende planten uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae), wereldwijd verspreid over alle gematigde gebieden.

In Europa komt slechts één soort voor, de gewone dotterbloem (Caltha palustris), die ook in België en Nederland te vinden is.

Naamgeving en etymologie[bewerken]

  • Synoniem: Populago Mill.
  • Duits: Dotterblumen

De botanische naam Caltha is afgeleid van het oudgriekse kalyx (kelk).

Kenmerken[bewerken]

Gewone dotterbloem (C. palustris), detail van de bloem

Calthas zijn eenjarige, kruidachtige planten. Ze dragen enkelvoudige, gesteelde grondbladeren en verspreide staande, gesteelde tot zittende stengelbladeren. Alle bladeren zijn halfrond, ovaal, niervormig of hartvormig, met gave, getande of gekartelde bladranden.

De bloemen zijn eindstandig of okselstandig, alleenstaand of in een tot 20 cm lange waaier met tot 6 bloemen. De schutblaadjes zijn bladachtig. De bloemen zijn tweeslachtig en radiaal symmetrisch. De 5 tot 12 op kroonblaadjes lijkende kelkblaadjes zijn wit, roze, geel of oranje en ovaal tot lancetvormig, 4 tot 23 mm lang. Er zijn geen echte kroonblaadjes. De bloem bezit 20 tot 40 vruchtbare meeldraden met een draadvormige helmdraad, en 5 tot 50 vruchtbeginsels met elk 15 tot 35 zaadknoppen en een stijl.

Na de bloei vormt zich een hoofdje van gesteelde of ongesteelde, lijnvormige tot ellipsoide kokervruchtjes, al dan niet generfd, eindigend in een tot 2 mm lang recht of licht gekruld snaveltje.

Habitat en verspreidingsgebied[bewerken]

Het geslacht Caltha is wereldwijd verspreid, voornamelijk in gebieden met een gematigd en koud klimaat. In Europa is er slechts één soort bekend, in Noord-Amerika 3, in Australië 2 soorten.

Alle soorten hebben een voorkeur voor vochtige locaties zoals moerassen of, op grotere hoogtes, plaatsen met smeltwater.

Taxonomie[bewerken]

Het geslacht telt 10 soorten. Het wordt op basis van morfologische en geografische verschillen opgedeeld in twee secties. De sectie Caltha telt vier soorten uit het noordelijk halfrond, de sectie Psychrophyla zes soorten uit het zuidelijk halfrond. Deze opdeling is bevestigd in moleculaire studies.

Bronnen, noten en/of referenties