Hofvijver

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hofvijver
Hofvijver
Hofvijver
Situering
Stroomgebiedslanden Nederland
Coördinaten 52° 4′ NB, 4° 18′ OL
Overig
Eiland(en) 1
Plaatsen Den Haag
Foto's
Het Mauritshuis, het Torentje en een stuk van het Binnenhof aan de oostkant van de Hofvijver
Het Mauritshuis, het Torentje en een stuk van het Binnenhof aan de oostkant van de Hofvijver
De Hofvijver gezien van de Korte Vijverberg. Aan de linkeroever het Binnenhof, in het midden het eiland met op de achtergrond de Grote of St.-Jacobskerk, rechts de Lange Vijverberg
De Hofvijver gezien van de Korte Vijverberg. Aan de linkeroever het Binnenhof, in het midden het eiland met op de achtergrond de Grote of St.-Jacobskerk, rechts de Lange Vijverberg
Portaal  Portaalicoon   Geografie
Binnenhof en Hofvijver in vogelvlucht, de vermoedelijke toestand rond 1400 geschetst door rijksbouwmeester C.H. Peters

De Hofvijver is een water in het centrum van Den Haag. Het ligt in het oosten aan de Korte Vijverberg, in het zuiden aan het Binnenhof en het Mauritshuis, in het westen aan het Buitenhof en in het noorden aan de Lange Vijverberg. Er ligt een met planten en bomen begroeid eilandje in dat geen naam heeft.

Geschiedenis[bewerken]

Duinmeer

In tegenstelling tot wat de term vijver doet vermoeden, is de Hofvijver van oorsprong een natuurlijk duinmeer waarop de Haagse Beek (voorheen Duinbeek) en de tegenwoordig gedempte Bosbeek uit het Haagse Bos uitkwamen. De Beek doet dat heden ten dage nog steeds en zo staat de vijver in verbinding met de duinen bij Kijkduin. In dit duinmeer bevond zich een eilandje (niet het huidige eiland) waarop graaf Willem II van Holland in de 13e eeuw zijn kasteel bouwde. Volgens andere bronnen bouwde hij zijn kasteel naast de vijver en liet hij er een slotgracht omheen graven. In deze eeuw werd het meer ook uitgediept.

Vijver

De Hofvijver werd door graaf Albrecht van Beieren in de 14e eeuw rechthoekig gemaakt. Dit ontwerp heeft de vijver tot op de dag van vandaag, al kreeg hij in de 17e eeuw kades en werd hij in de 19e eeuw verlengd. Tot circa 1800 was het Binnenhof nog omgeven door een slotgracht en alleen toegankelijk via bruggen.

Het huidige eilandje bestaat circa 300 jaar. Hoe en wanneer het precies is ontstaan is niet duidelijk. Er staat in het midden een vlaggenstok en het is begroeid met bomen en voornamelijk eenjarige planten (geen of vrijwel geen struiken), het is niet voor publiek toegankelijk. Ernaast bevindt zich in het water een fontein. Tijdens demonstraties is het eiland een aantal malen "bezet" of met spandoeken volgehangen.

Leo van Heijningen schreef een boek over duizend jaar geschiedenis van en rond de Hofvijver.

Tegenwoordig[bewerken]

Fontein, eiland en waterlelies (foto vanaf het Buitenhof)
De Hofvijver bij nacht

Tegenwoordig grenst de Hofvijver aan het Buitenhof maar tot in de 19e eeuw stonden er huizen aan het water. De vijver is omgeven door een tamelijk hoge kade, het water is zeer ondiep. Op de hoek van de Korte en de Lange Vijverberg loopt de kade af naar het water. Hier was vroeger een wed (een plaats waar de paarden water konden gaan drinken); een tweede wed bevond zich aan de andere kant van de Hofvijver bij het Toernooiveld.

Voor het Binnenhof bevinden zich bakken met waterlelies en 's winters wordt er meestal een drijvende ijsbaan opgericht. Bij het eveneens aan de vijver gelegen Torentje werd in 2004 onder water een hek gebouwd om te voorkomen dat kwaadwillenden ongemerkt naar de premier zouden kunnen toezwemmen.

Op de oever tegenover het Binnenhof (Lange Vijverberg) staat het beeld van "Jantje" die naar het Binnenhof wijst ("In Den Haag daar woont een graaf en zijn zoon heet Jantje / Als je vraagt waar woont je pa dan wijst hij met zijn handje"). Deze Jantje is graaf Jan I van Holland, zoon en opvolger van Floris V. Hij werd slechts 15 jaar oud.

Vuurwerk voor Vrede van Utrecht

Rondom de vijver bevinden zich diverse musea zoals het Mauritshuis, de Gevangenpoort, het Haags Historisch Museum en de Galerij Prins Willem V.

In 2006 werd door studenten in de Hofvijver gedemonstreerd tegen de invoering van leerrechten. Ze bezetten toen ook symbolisch het eilandje in de Hofvijver. Na dit protest achtte de Eerste Kamer het wetsvoorstel van het demissionair kabinet het onderwerp te controversieel om te bespreken en werd het verdaagd tot na de Tweede Kamerverkiezingen. Daarna is het wetsvoorstel van de agenda afgevoerd.

Vuurwerken[bewerken]

Soms worden er vuurwerken gehouden ter viering van een bijzondere gebeurtenis, zoals voor de Vrede van Rijswijk (1697), de Vrede van Utrecht (1713), vastgelegd in een gravure door D. Stoopendaal, en de Vrede van Aken (1748).

Evenementen[bewerken]

  • Wanneer het Mauritshuis grote tentoonstellingen organiseert, wordt er op de vijver een op pontons drijvende grote tent opgericht voor de catering en entree. Ook worden er wel concerten op de Hofvijver gegeven, waaronder in juni jaarlijks een concert tijdens het Festival Classique, een klassiek muziekfestival dat in Den Haag wordt gehouden in deze maand. Dit concert wordt bovendien rechtstreeks op TV uitgezonden.
  • Elk jaar organiseert de Haagse Studenten Roeivereniging Pelargos een roeiregatta op de Hofvijver.
Bronnen, noten en/of referenties