Het Scheepvaartmuseum

	Het Scheepvaartmuseum
Locatie	Amsterdam, Nederland
Thema	Scheepvaart
	Personen
Directeur	Willem Bijleveld
Conservator	Henk Dessens; Remmelt Daalder; Joost Schokkenbroek; Elisabeth Spits; Diederick Wildeman
	Overig
Architect	Daniël Stalpaert
Gebouwd	1656
Website	Website
Portaal	Kunst & Cultuur

De sinds 2011 overdekte binnenplaats van het Scheepvaartmuseum

Filmpje uit 1973 over de nieuwe behuizing voor het Scheepvaartmuseum.

Het Scheepvaartmuseum (voorheen Nederlands Scheepvaartmuseum) is een scheepvaartmuseum in Amsterdam. Het voormalige Zeemagazijn bevat een bijzondere collectie met betrekking tot de maritieme geschiedenis van Nederland.

Geschiedenis[bewerken]

De Vereeniging Nederlandsch Historisch Scheepvaart Museum is in 1916 opgericht en eigenares van één van de meest vooraanstaande maritieme collecties ter wereld. De ongeveer 300.000 objecten zijn afkomstig van rederijen, verzamelaars en liefhebbers uit de maritieme en marinewereld. Oorspronkelijk was het museum gevestigd in een gebouw op de hoek Cornelis Schuytstraat / De Lairessestraat te Amsterdam, thans veilinghuis Christie's. De oorspronkelijke functie is nog te zien aan de golfmotieven in de bakstenen gevel.

Sinds 1973 is het museum gevestigd in 's Lands Zeemagazijn aan het Oosterdok bij het IJ in Amsterdam. Prinses Beatrix heropende het museum in april van dat jaar op de nieuwe locatie.

Tijdens een grote renovatie tussen 2007 en 2011 was het museum voor het publiek gesloten. In die periode is onder andere de binnenplaats overdekt met een glazen overkapping. Het ontwerp van het renovatieplan is van de architect Liesbeth van der Pol. Het depot van het museum uit 2001, het Behouden Huis, op het naastgelegen Marine Etablissement Amsterdam is eveneens door haar ontworpen. Na de ingrijpende verbouwing is het museum oktober 2011 weer open. Ook de replica van de Oost-Indiëvaarder Amsterdam ligt sindsdien weer aan de steiger bij Het Scheepvaartmuseum.

Het Zeemagazijn[bewerken]

's Lands Zeemagazijn in 2005. Foto: bma.amsterdam.nl.

Het gebouw dateert uit 1656 en werd gebouwd als pakhuis van de Admiraliteit van Amsterdam. In het pakhuis werden kanonnen, zeilen, vlaggen en scheepsuitrusting voor de oorlogsvloot opgeslagen. In de tongewelven onder de binnenplaats werd zo'n 40.000 liter regenwater opgevangen voor de drinkwatervoorziening van de schepen. Het Zeemagazijn was gebouwd op 2300 palen, maar desondanks ging het gebouw verzakken. Steunberen en extra risalieten moesten verdere verzakking of zelfs instorting voorkomen. In 1791 brandde het gebouw af, op de stenen muren na. De zwartgeblakerde bakstenen gevels verdwenen onder een pleisterlaag die blokken zandsteen moesten voorstellen. In 1795 viel Napoleon Bonaparte het land binnen en werd de Bataafse Republiek gesticht. De vijf Admiraliteiten werden opgeheven en vervangen door een nationale marine. Het Zeemagazijn werd een pakhuis voor de marine. Dit bleef zo tot begin jaren zeventig.

De collectie[bewerken]

De collectie bevat onder andere schilderijen, scheepsmodellen, wapens en wereldkaarten. De schilderijen tonen onder andere Nederlandse zeeofficieren zoals Michiel de Ruyter en indrukwekkende historische zeeslagen. De collectie kaarten bevat exemplaren van Willem en Joan Blaeu.

De schepen[bewerken]

Replica van het VOC schip Amsterdam

Aan de steiger bij het museum liggen twee schepen afgemeerd. Het authentieke stoomschip Christiaan Brunings (in 1900 gebouwd als ijsbreker en directieschip van Rijkswaterstaat) en een replica van het VOC schip Amsterdam uit 1990. In 1985 werd begonnen met de bouw hiervan op basis van recente opgravingen bij het wrak van het originele schip dat dateert uit 1749. De replica is een onderdeel van het museum, met onder andere enkele ingerichte ruimtes om zo een beeld te geven van het werk en leven op het schip.

Tot de renovatie in 2007 was in Het Scheepvaartmuseum ook de koningssloep te zien. Dit is een galei uit 1816 waarmee de koninklijke familie zich bij bijzondere gelegenheden liet vervoeren. De toenmalige koningin Juliana en prins Bernhard hebben het schip nog gebruikt bij hun zilveren huwelijk in 1962.