Vojvodina

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Autonomna Pokrajina Vojvodina
Аутономна Покрајина Војводина
Autonome Provincie Vojvodina

(Details)
Situering
Deel van	Servië
Algemeen
Oppervlakte	21.500 km² (???% water)
Inwoners	2.031.992 (2002) (94,51/km²/km²)
Hoofdstad	Novi Sad
Talen	Servisch, Hongaars, Slowaaks, Roemeens, Servokroatisch, Roetheens
Overig
Tijdzone	UTC +1

De Vojvodina (Војводина, Hongaars: Vajdaság, Roemeens: Voivodina) is een regio in het noorden van Servië: zij omvat het noordelijke deel van Servië en heeft de Sava en de Donau als zuidelijke grens met de rest van Servië. Verder grenst het gebied aan Kroatië, Hongarije en Roemenië. Het gebied is overwegend vlak en staat bekend als de graanschuur van Servië. De Vojvodina is relatief verstedelijkt. Een belangrijke industriestad is Novi Sad, dat de hoofdstad van het gebied en de tweede stad van het land is. Andere grotere steden zijn Subotica, Zrenjanin en Pančevo.

De Vojvodina kan worden verdeeld in drie geografische en historische gebieden: de Bačka in het noordwesten (met de Tisa als oostgrens en de Donau als zuidgrens), het Banaat in het oosten en Syrmië (Srem) in het zuidwesten. Alle drie deze bestanddelen behoorden tot 1918 tot Oostenrijk-Hongarije.

[bewerk] Geschiedenis

De Vojvodina heet naar het Slavische woord Vojvoda dat een militaire heerser over een gebied binnen een land aanduidde (zie ook: woiwodschap). De aanduiding Vojvodina voor deze landstreek kwam in het revolutiejaar 1848 voor het eerst in gebruik, toen het Servische Woiwodschap (Srpska Vojvodina) werd uitgeroepen, als antwoord op de anti-Habsburgse opstand in Hongarije. Dit leidde binnen de Donaumonarchie tot de oprichting van het kroonland Servische Woiwodschap en Timişbanaat, dat tot 1860 heeft bestaan. Het omvatte de huidige Vojvodina (behalve het grootste deel van Syrmië), maar ook gebieden die thans in Roemenië en Hongarije liggen, waaronder de hoofdstad Timişoara. In 1860 werd het kroonland opgeheven en werden de Bačka en het Banaat weer rechtstreeks onderdeel van Hongarije. Syrmië was ondertussen een onderdeel van Kroatië-Slavonië, dat binnen Hongarije enige autonomie genoot.

Bij het Verdrag van Trianon in 1920 moest Hongarije, na de verloren Eerste Wereldoorlog, de gebieden die thans als de Vojvodina bekendstaan afstaan aan zijn nieuwe zuidelijke buurland, het Koninkrijk der Serviërs, Kroaten en Slovenen. Tussen 1929 en 1941 vormde de Vojvodina het hoofdbestanddeel van het Donaubanaat (Dunavska banovina), een van de provincies van het koninkrijk Joegoslavië. Tussen 1941 en 1945 maakte de Vojvodina weer onderdeel uit van Hongarije, dit vanwege de bezetting door Nazi Duitsland.

In 1945, na de Tweede Wereldoorlog, keerde de naam Vojvodina terug op de landkaart. Het gebied kreeg als Socialistische Autonome Provincie Vojvodina binnen de Joegoslavische federatie vanaf 1963 enige autonomie, die in 1974 aanzienlijk werd uitgebreid. In dat jaar kreeg de Vojvodina, die daarvoor deel had uitgemaakt van Servië, samen met Kosovo een status die feitelijk gelijkstond aan die van een afzonderlijke Joegoslavische deelstaat. In 1990 werd de situatie van voor 1974 hersteld.

Thans is de Vojvodina een autonome provincie in de republiek Servië. Nationalisten in Hongarije die de grenzen van het Verdrag van Trianon niet erkennen met name georganiseerd in de rechtse splinterpartij MIéP, claimen het gebied nog steeds, evenals delen van andere buurstaten van Hongarije waar door grote delen van de bevolking nog steeds Hongaars wordt gesproken. Zie Hongaarse minderheden.

[bewerk] Bevolking

De bevolking van de Vojvodina is zeer gemengd: de Serven vormen de meerderheid, dan volgen de Hongaren (vooral in de noordelijke Bačka), en verder zijn er Slowaakse, Roemeense, Roetheense en Roma-minderheden. Zij beschikken alle over vergaande rechten in gemeenten waar zij minstens 15% van de bevolking uitmaken. Sinds het uiteenvallen van Groot-Joegoslavië en de Kosovo-oorlog is het aandeel van de Serven in de hele Vojvodina toegenomen ten gevolge van de instroom van vluchtelingen uit Kroatië, Bosnië en Herzegovina en Kosovo.

De laatste volkstelling in het gebied vond in 2002 plaats en leverden voor de 2.031.992 inwoners de volgende onderverdeling naar etniciteit op:

Nationaliteit	aantal	%
Serviërs	1.321.807	65,05
Hongaren	290.207	14,28
Slowaken	56.637	2,79
Kroaten	56.546	2,78
Joegoslaven	49.881	2,45
Montenegrijnen	35.513	1,75
Roemenen	30.419	1,50
Roma	29.057	1,43
Boenjewatsen	19.766	0,97
Roethenen	15.626	0,77
Macedoniërs	11.785	0,58
Oekraïners	4.635	0,23
overige	55.097	2,71
niet opgegeven	55.016	2,71
Totaal	2.031.992	100