Vrumona

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vrumona B.V.
Oprichting 16 juni 1945
Oprichter(s) Anton van Dam
Eigenaar Heineken
Hoofdkantoor Bunnik
Werknemers 370 (anno 2012)
Sector Frisdranken
Website http://www.vrumona.nl
Portaal  Portaalicoon   Economie

Vrumona is de naam van de frisdrankenfabrikant en –leverancier gevestigd in Bunnik. De basis van het bedrijf Vrumona zoals het nu bestaat, werd zo'n vijfenzestig jaar geleden gelegd door de samenkomst van een groot aantal kleine, zelfstandige frisdrankfabrikanten. Toen de fabriek rond 1947 de eerste ananaslimonade op de markt bracht, ontstond de naam Vrumona uit het woord VRUchtenliMONAde

Geschiedenis[bewerken]

Op 16 juni 1945 richtte Anton van Dam (1915-1956) de N.V. Vitam Vruchtenproducten Maatschappij op. De opzet van de onderneming, gevestigd aan de Wijde Doelen te Utrecht, was de samenwerking van enkele honderden kleine, zelfstandige frisdrankenfabrikanten. Vitam zou de bederfgevoelige producten als vruchtenlimonades en vruchtensappen centraal gaan vervaardigen. De deelnemende fabrikanten werden de aandeelhouders en zouden dan elk de wederverkoop en distributie van deze producten op zich nemen.

Van Dam kende als medewerker van een limonademachinefabriek de problematiek van de vele kleine zelfstandige frisdrankproducenten. Met een centraal productiebedrijf konden ook de kleinere leveranciers hun concurrentiepositie handhaven.

In mei 1947 werd de naam van het bedrijf gewijzigd in N.V. Bedrijfscentrale voor het Koolzuurhoudende Alcoholvrije Drankenbedrijf (kortweg Bedrijfscentrale KAD), omdat Unilever de naam Vitam te veel vond lijken op die van haar dochterbedrijf N.V. Vita te Leiden (producent van diepgevroren voedingswaren).

Wegens problemen bij het verkrijgen van suiker - dat nog tot november 1948 op de bon zou blijven - lukte het Bedrijfscentrale KAD pas in juli 1947 om een vruchtenlimonade te produceren. Het betrof een ananaslimonade onder de merknaam Vrumona, waarvoor het belangrijkste ingrediënt - gesuikerd ananassap - betrokken werd uit Suriname. Kort daarop werd ook de productie van appelsap onder de merknaam Vrumona opgestart (voor appelsap was geen suiker nodig). Vanaf 1948, toen suiker vrij verkrijgbaar werd, kon het assortiment uitgebreid worden met diverse vruchtenlimonades (sinas, cassis, cerise en grapefruit).Richtinggevend bij de samenstelling van het Vrumona-assortiment was het assortiment van concurrent N.V. Hero Conserven Breda.

Vestiging te Bunnik[bewerken]

In november 1948 startte in Bunnik de bouw van een nieuwe fabriek. In diezelfde maand sloot de Bedrijfscentrale KAD een eerste licentie-overeenkomst met de Pepsi-Cola Company. Bedoeling was om samen met de aandeelhouders van Bedrijfscentrale KAD te komen tot de oprichting van een aantal regionale Pepsi-Cola bottelmaatschappijen, naar voorbeeld van de Coca-Colabottelmaatschappijen. De aandeelhouders van Bedrijfscentrale KAD bleken echter niet kapitaalkrachtig genoeg. Een Pepsi-Cola bottelmaatschappij voor Rotterdam en omstreken, waarin twaalf Rotterdamse aandeelhouders van Bedrijfscentrale KAD zouden moeten participeren, kwam niet van de grond.

Om de Pepsi-Cola licentie te behouden richtte Bedrijfscentrale KAD begin 1950 de N.V. Haagse Koolzuurhoudende Alcoholvrije Drankenonderneming (Hakado) op met vijf van de aandeelhouders uit Den Haag. Hakado was een verkoopcombinatie voor Pepsi-Cola in de regio Den Haag, financieel ondersteund door Bedrijfscentrale KAD. Met de verkoop van Pepsi-Cola werd in februari 1950 gestart. De flesjes Pepsi-Cola waren afkomstig uit de nieuwe fabriek in Bunnik, die nog grotendeels in aanbouw was. De inrichting van deze fabriek kwam in nauwe samenwerking van specialisten van Pepsi-Cola tot stand.

Brouwersparticipatie[bewerken]

Bedrijfscentrale KAD kwam door geldgebrek in handen van de bierbrouwerijen Heineken en Amstel, die geïnteresseerd waren in de Pepsi-Cola licentie. In oktober 1950 kwam Anton van Dam met de brouwerijen overeen om de fabriek in Bunnik onder te brengen in een joint venture; de helft van de aandelen voor Bedrijfscentrale KAD en de andere helft voor Heineken en Amstel.

Heineken en Amstel hadden al een joint venture op het gebied van frisdranken en vruchtensappen, onder de naam Polar Vruchtensappenfabriek N.V. te Maastricht. De productie van dit bedrijf werd begin 1951 verplaatst naar Bunnik. Op 28 februari 1951 stemden de aandeelhouders van Bedrijfscentrale KAD in met de nieuwe constructie. N.V. Polar ging dienst doen als voorlopig vehikel voor het gezamenlijke frisdrankenproductiebedrijf van Heineken (25%), Amstel (25%) en Bedrijfscentrale KAD (50%).

De nieuwe fabriek werd op 21 juni 1951 officieel in gebruik genomen. Van Dam werd directeur met als mededirecteur Kees Becht (1917). Becht was eigenaar van een appelsapfabriek te Bergen op Zoom - de in 1946 door hem opgerichte B3 Vruchtensappen-Industrie N.V. - en directeur van de eveneens te Bergen op Zoom gevestigde N.V. Distilleerderij en Likeurstokerij Wed. C.J. Becht & Zonen, producent van o.a. de sinaasappelvruchtenlimonade Si-Si. Bij het tot elkaar brengen van Bedrijfscentrale KAD en de beide brouwerijen vervulde Becht de rol van intermediair.

Becht bracht de gebruiksrechten van zijn merk Si-Si in in de joint venture van Heineken, Amstel en Bedrijfscentrale KAD. In mei 1951 werd merknaam Vrumona sinas vervangen door Si-Si, Vrumona cassis werd Cas-Si. De productie van Vrumona appelsap werd beëindigd; vanaf mei 1951 werd B3 appelsap en tomatensap geleverd aan de aandeelhouders van Bedrijfscentrale KAD door B3 Vruchtensappen-Industrie N.V.. De eerste twee jaar sloot de joint venture met negatieve resultaten af. Deze verliezen leidden er mede toe dat Amstel zich eind 1952 terugtrok.

Vrumona N.V.[bewerken]

Heineken en Bedrijfscentrale KAD richtten per 15 januari 1953 een nieuwe joint venture op genaamd Vrumona N.V., waarin beide partijen de helft van de aandelen bezaten.

Sinasdrank Si-Si (vanaf juni 1956 tevens leverbaar in een gezinsfles van 75 cl) groeide uit tot het belangrijkste product. Gezien het grote belang van het merk Si-Si nam Vrumona N.V. per 1 januari 1955 de N.V. Wed. C.J. Becht & Zonen over. Per 1 september 1961 nam Vrumona N.V. ook B3 Vruchtensappen-Industrie N.V. over.

Op 1 oktober 1961 werd een bottellicentie voor de frisdrank Seven-Up verworven door de overname van de Seven-Up Bottling Company Amsterdam N.V.. Dit bedrijf bezat de exclusieve productie- en verkooprechten van Seven-Up voor de provincies Noord-Holland, Zuid-Holland (met uitzondering van Rotterdam en omstreken) en Utrecht.

Met de overname van Seven-Up Bottling Company Het Noorden N.V. te Assen verwierf Vrumona ook de licentierechten voor Groningen, Friesland en Drenthe (1 mei 1964). Het bedrijf dat de Seven-Up rechten voor Rotterdam en omstreken bezat, N.V. Handelmaatschappij v/h J.C. Tims, kon door Vrumona pas op 1 januari 1969 worden ingelijfd. Als aandeelhouder van Bedrijfscentrale KAD was Tims sinds 1959 betrokken bij de verkoop en distributie van Si-Si en andere Vrumona-producten in Rotterdam en omstreken, terwijl de Bedrijfscentrale sinds 1961 een coördinerende rol vervulde bij de verkoop en distributie van de Tims-producten Royal Club tonic, ginger ale en sodawater buiten Rotterdam. Met de overname van Tims (1 januari 1969) verwierf Vrumona een uitbreiding van haar Seven-Up distributie en een belangrijk merk als aanvulling op de portfolio.

Distributierechten[bewerken]

De exclusiviteit van de distributierechten van de aandeelhouders van Bedrijfscentrale KAD komt in de jaren vijftig en zestig vooral in het retailkanaal onder druk te staan. De aandeelhouders van Bedrijfscentrale KAD ontleenden aan de samenwerkingsovereenkomst uit 1951 ook in dit kanaal hun exclusieve verkooprechten. Zij verzetten zich tegen rechtstreekse leveranties door Vrumona aan distributiecentra van grootwinkel- en vrijwillig filiaalbedrijven, waardoor de marktpositie in het retailkanaal achterbleef.

Vrumona-directeur Anton van Dam steunde de eisen van de aandeelhouders van Bedrijfscentrale KAD. Na het overlijden van Anton van Dam op 9 november 1956 lag de weg open voor veranderingen. Begin jaren zestig werden compensatievergoedingen ingevoerd voor aandeelhouders wanneer Vrumona bijvoorbeeld rechtstreeks ging leveren aan een levensmiddelengroothandel in hun rayon.

Overname door Heineken[bewerken]

In 1965 dwingt Heineken een herstructurering af waarbij Bedrijfscentrale KAD verdween en plaats maakte voor Stichting KAD. Aandeelhouders van Bedrijfscentrale KAD konden hun aandelen inruilen tegen certificaten van aandelen Vrumona. Op 7 augustus 1967 werden de certificaten van aandelen Vrumona vrij verhandelbaar en trad Vrumona toe tot de ten beurze verhandelde incourante fondsen. Heineken verwierf een flink aantal van de certificaten en bracht op 4 maart 1968 een openbaar bod uit op alle nog uitstaande certificaten van aandelen Vrumona. Nagenoeg alle certificaathouders accepteerden dit bod zodat Vrumona per 1 oktober 1968 een volle dochteronderneming van Heineken werd.

Actuele gegevens[bewerken]

In 2012 werkten er bij Vrumona 370 mensen. De gerealiseerde afzet bedroeg 300 miljoen liter frisdrank en water.

Vrumona heeft in haar assortiment zeven eigen merken (Crystal Clear, SiSi, Royal Club, Sourcy, Sourcy Vitaminwater, Holy Soda en Climax) en zes 'licentiemerken' (Pepsi, 7Up, Rivella, Gatorade, Mountain Dew en Pago.

Externe link[bewerken]