Anarchokapitalisme

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Warning icon.svg De neutraliteit van dit artikel wordt betwist.
Zie de bijbehorende overlegpagina voor meer informatie.
Anarchokapitalistische vlag
ANARCHISME
Symbool anarchisme
Maatschappijvormen

Anarchocommunisme
Collectief-anarchisme
Mutualisme
Individualistisch anarchisme
Anarchokapitalisme
Anarchoprimitivisme

Tactische en Filosofische Opvattingen

Anarchafeminisme
Anarchopacifisme
Anarchosyndicalisme
Autonomisme
Christenanarchisme
Ecoanarchisme
Illegalisme
Voluntarisme (libertarisme)

Verzameltermen

Libertair socialisme
Sociaal-anarchisme

Het anarchokapitalisme (of vrije-marktanarchie) is een anarchistische politieke filosofie die streeft naar individuele soevereiniteit in de vrije markt en afschaffing van de overheid. Het anarchokapitalisme vormt een belangrijke[bron?] stroming binnen het libertarisme en is gebaseerd op het voluntarisme.

Definitie[bewerken]

Anarchokapitalisme is gebaseerd op een vorm van anarchisme waarbij de legitimiteit van de overheid niet erkend wordt en de maatschappij gebaseerd is op voluntarisme en de vrije markt (dus het kapitalisme als vrijwillige uitwisseling van goederen, diensten en geld). In het anarchokapitalisme is de staat dus volledig afgeschaft en daarmee is er ook geen belastingheffing meer zoals inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting of btw. De openbare diensten, die normaliter gedeeltelijk of geheel door de overheid worden geleverd, zullen door een vrije markt worden aangeboden. Openbare voorzieningen zoals wegen of dijken zullen privaateigendom zijn. Zo kan iemand mede-eigenaar zijn van de straat die naar zijn huis leidt.

Alles wat mensen gebruiken en nodig hebben of produceren wordt door de vrije marktkrachten gereguleerd. Diensten die tegenwoordig veelal door de overheid worden geleverd als veiligheid, recht, onderwijs en gezondheidszorg worden in een anarcho-kapitalistisch systeem geleverd door particuliere bedrijven, verzekeringsmaatschappijen en andere aanbieders van deze diensten. Overigens kunnen binnen een anarcho-kapitalistische maatschappij deze diensten ook aangeboden worden door niet-commerciële instellingen zoals non-profitverzekeraars, vakbonden of soortgelijke instellingen die bekostigd worden door betalende leden.

Binnen een anarcho-kapitalistische samenleving kunnen ook socialistische verbanden als communes en werkgemeenschappen bestaan. Op die manier lijkt er dus uiteindelijk toch weer een soort van overheid te ontstaan, waarbij het lidmaatschapsgeld de belasting is. Het grote verschil is echter dat dit dan op vrijwillige basis gebeurt, in tegenstelling tot een gangbare overheid waaraan iedereen zich op niet-vrijwillige basis dient te binden. Zij die niet wensen. Mensen die hier geen deel van wensen uit te maken, worden door niemand verplicht.

Rechtspraak en straf[bewerken]

In een vrije markt zullen er agentschappen ontstaan die de contractreputatie, oftewel de 'betrouwbaarheid', van personen zullen bijhouden. Dit is goed te vergelijken met de reviewsites betreffende particulieren en bedrijven die producten en diensten op internet aanbieden. De contractreputatie kan ook vergeleken worden met een kredietrating en is van vitaal belang om serieus genomen te worden op de markt. Personen, waarvan bekend wordt dat die zich niet houden aan contracten, zoals dieven en fraudeurs, zullen al snel geen zaken meer kunnen doen op de markt, zelfs als het gaat om de meest elementaire zaken zoals transport, wegen of handel. Zo zullen mensen niet van een weg willen gebruikmaken waarop joyriders worden toegelaten. De geweldloze methoden ostracisme en de spreekwoordelijke schandpaal zullen worden gebruikt om misdadigers te straffen.

In conflicten die niet onderling opgelost kunnen worden, kan besloten worden om een onafhankelijke derde partij, zoals een particuliere rechter, uitspraak te laten doen. Tussen particuliere rechters zal onderlinge competitie zijn om zo rechtvaardig mogelijke salomonsoordelen te leveren. Rechtspraak wordt doorgaans als rechtvaardig ervaren als ze is gebaseerd op eenvoudige principes (wetten) en rationele redeneringen. Men zal willen dat deze principes objectief en universeel zijn voor alle individuen. Dit soort praktijken worden ook toegepast in het internationaal recht.

Beide partijen leggen contractueel vast dat zij zich zullen houden aan de uitspraak. Indien de verliezende partij zich niet houdt aan de uitspraak, zal haar contract rating omlaag gaan. Voor alledaagse zaken zullen mensen gebruik kunnen maken van de diensten van een 'dispuut resolutie organisatie' (DRO), die de wettelijke interface verzorgt tussen personen in hun alledaagse interactie, vergelijkbaar met een telefoonmaatschappij.

Veiligheid en verzekering[bewerken]

Veiligheid tegen diefstal, fysiek geweld of ziekten zal aangeboden worden door verzekeringsmaatschappijen. Zij zullen personen mogelijk indelen in risicogroepen aan de hand waarvan de premie bepaald zal worden. Aangezien zij gebonden zullen zijn om hun cliënten te compenseren mocht er een ongeval gebeuren zullen zij een sterke aansporing hebben om hen van advies en bescherming te voorzien.

Kritiek[bewerken]

Volgens critici echter zal er altijd een minimale staatsbelasting nodig zijn om een kostbare defensiemacht te onderhouden om eventuele agressieve buitenlandse mogendheden af te schrikken. Het is volgens hen niet goed te onderbouwen hoe dat met (vrijwillige) marktmechanismen te verwezenlijken is. Pas als op de hele wereld geen grote staten met legermachten meer zijn, zou er volgens hen ook geen belastinginnende overheid meer nodig zijn.

Een ander kritiekpunt is de veronderstelling dat private beveiligingsfirma's en rechters de neiging zullen hebben om op te komen voor diegenen die hen het meeste geld bieden.

Publicaties[bewerken]

De Amerikaanse econoom David D. Friedman heeft over het anarcho-kapitalisme als maatschappijvorm een uitgebreide studie gepubliceerd: The Machinery of Freedom (1989). Ook de Amerikaanse econoom Murray Rothbard, de Duits-Amerikaanse filosoof en econoom Hans-Hermann Hoppe en anderen hebben hierover gepubliceerd.

Anarchisme in het algemeen[bewerken]

In de Verenigde Staten wordt anarcho-kapitalisme door velen[bron?] als een stroming van het anarchisme gezien. De meeste Europese anarchisten, die veelal een 'linkse' signatuur hebben, zijn echter tegenstanders van een vrije markt. De redenering is dat een private instelling en een overheid beide ongelijkheid creëren. Vaak zelfs wordt de overheid slechts gezien als een verlengstuk van de private sector.

Externe links[bewerken]