Boek van de Wei

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Boek van de Wei
Naam (taalvarianten)
Vereenvoudigd 魏书
Traditioneel 魏書
Pinyin Wèishū
Wade-Giles Wei-shu

Het Boek van de Wei of Weishu is een van de boeken uit de Vierentwintig Geschiedenissen, de verzameling officiële geschiedenissen van Chinese keizerlijke dynastieën. Het boek is tot stand gekomen in 554 en beschrijft de geschiedenis van de Noordelijke Wei-dynastie (386-535).

Ontstaan[bewerken | brontekst bewerken]

In 551 kreeg Wei Shou (魏收, 506-572) van keizer Wenxuan van Noordelijk Qi opdracht tot het samenstellen van een geschiedenis van de Noordelijke Wei-dynastie. Hij kon daarbij gebruikmaken van werk dat een groot aantal historici reeds tijdens de Wei-dynastie had verricht:

  • Deng Yuan (鄧淵) had de annalen over de voorouders van de stichter van de Wei-dynastie (en heerser over Dai) samengesteld.
  • Cui Hao (崔浩, 381-450) werd in 450 terechtgesteld, officieel omdat hij feiten over de voorouders van keizer Taiwu (424-452) had vermeld die door hem als beledigend en schadelijk voor het aanzien van zijn dynastie werden beschouwd.
  • Vanaf 487 stelde Li Biao (李彪, 441-501) documenten samen, die de periode tot en met de regering van keizer Xianwen (466-471) omvatten. Hij was de eerste historicus in Wei die het materiaal splitste in annalen, tabellen, verhandelingen en biografieën. Hij volgde daarmee het voorbeeld van de Shiji en de Hanshu.
  • Xing Luang (邢巒, 464-514) stelde tussen 500 en 514 een overzicht samen van de activiteiten van keizer Xiaowen (471-499). Zijn werk liep niet echter niet verder dan 490.
  • Cui Hong (d. 527) en Wang Zunye kregen opdracht dit overzicht voort te zetten tot 515 (dus inclusief de regeerperiode van keizer Xuanwu, 499-515).

Wei Shou deed hetzelfde voor de laatste keizers van de Wei-dynastie. Vervolgens werkte hij vanaf 551 aan de 'Geschiedenis van de Wei'. Volgens juan 104 van de 'Weishu' koos hij als assistenten Fang Yan-you (房延祐), Xin Yuanzhi (辛元植), Diao Rou (刁柔, 501-556), Pei Angzhi (裴昂之) en Gao Xiaogan (高孝幹). Wei Shou overhandigde het grootste deel van het werk in de derde maand van 554 aan de keizer. In de elfde maand van datzelfde jaar presenteerde hij het resterende gedeelte, dat bestond uit tien 'verhandelingen'.

Direct na de presentatie ontstond onrust over het werk. Wei Shou werd partijdigheid verweten bij de wijze waarop hij een groot aantal functionarissen had beschreven. Dit werd door hun nakomelingen beschouwd als een belediging van hun voorouders en daarmee een belediging van henzelf. Zij betitelden het boek niet als weishu, maar als huishu (書). Dat leek in uitspraak op weishu, maar betekende 'boek van vuiligheid'. Wei Shou werd tot twee maal toe gedwongen zijn werk te herzien, eerst tussen 560-561 en daarna nogmaals tussen 565 en 572, het jaar waarin hij stierf.

Omdat Wei Shou in dienst was van de Noordelijke Qi, diende hij die dynastie te beschouwen als de legitieme opvolger van de Noordelijke Wei. Het Hemels mandaat zou via Oostelijke Wei zijn overgegaan naar de Noordelijke Qi-dynastie. Dit werd hem kwalijk genomen onder de Sui en Tang-dynastie. Zij beschouwden niet de Noordelijke Qi, maar de twee dynastieën die Chang'an als hoofdstad hadden, de Westelijke Wei en de Noordelijke Zhou, als de rechtmatige opvolgers van de Noordelijke Wei. Volgens juan 56 van de Beishi werd het graf van Wei Shou dan ook geschonden en werd zijn tot stof vergaan lichaam in de vier windrichtingen verspreid.

Samenstelling[bewerken | brontekst bewerken]

De volgorde van de onderdelen bij de Weishu wijkt af van die van de Shiji en Hanshu. Na de annalen volgen de biografieën en pas daarna de verhandelingen. Dit heeft te maken met de wijze waarop het werk tot stand is gekomen. Eigenlijk bestaat de Weishu uit 114 juan (12 benji, 92 liezhuan en 10 shu). De omvangrijke hoofdstukken zijn later gesplitst in twee, drie of soms zelfs vier delen. Dit geldt met name voor de verhandelingen. Het totaal aantal juan bedraagt dan 130. Bij citaten en verwijzingen wordt de nummering van de indeling in 114 juan gebruikt. De Weishu vormt de belangrijkste historische bron voor de Noordelijke Wei. Sommige delen, waaronder juan 102 waren reeds verloren geraakt tijdens de Song-dynastie en zijn later aangevuld vanuit andere werken.

dynastieke
geschiedenis
benji
(annalen)
shijia
(erfelijke
geslachten
biao
(tabellen)
liezhuan
(biografieën)
zhi
(verhandelingen)
Totaal aantal
juan
Weishu 12 (14) - - 92 (96) 10 (20)
10 onderwerpen
114 (130)

Annalen[bewerken | brontekst bewerken]

Ji (紀, annalen), 12 (14) juan. Keizerlijke biografieën in strikt annalistische vorm die een chronologisch overzicht bieden van de belangrijkste gebeurtenissen, bezien vanuit het keizerlijke hof.

Nr Titel Vertaling Opmerkingen
1. Xu ji (序紀) voorwoord op de keizerlijke annalen annalen van de voorouders van de koningen van Dai en de keizers van de Noordelijke Wei
2. Taizu ji (太祖紀) keizerlijke annalen van Taizu Beiwei Daowudi (北魏道武帝, r.376/386-408)
3. Taizong ji (太宗紀) keizerlijke annalen van Taizong Beiwei Mingyuandi (北魏明元帝, r.409-423)
4A. Shizu ji shang (世祖紀上) keizerlijke annalen van Shizu (A) Beiwei Taiwudi (北魏太武帝, r.423-451) (A)
4B. Shizu ji xia Gongzong ji (世祖紀下恭宗紀) keizerlijke annalen van Shizu (B) en van Gongzong Beiwei Taiwudi (B) en zijn zoon, kroonprins Jingmu (景穆太子, †451) die door zijn zoon Beiwei Wenchengdi postuum tot keizer (景穆皇帝) werd geproclameerd met als tempelnaam Gongzong
5. Gaozong ji (高宗紀 ) keizerlijke annalen van Gaozong Beiwei Wenchengdi (北魏文成帝, r.452-465)
6. Xianzu ji (顯祖紀) keizerlijke annalen van Xianzu Beiwei Xianwendi (北魏獻文帝, r.465-470)
7A. Gaozu ji shang (高祖紀上) keizerlijke annalen van Gaozu (A) Beiwei Xiaowendi (北魏孝文帝 r.471-499) (A)
7B. Gaozu ji xia (高祖紀下) keizerlijke annalen van Gaozu (B) Beiwei Xiaowendi (B)
8. Shizong ji (世宗紀) keizerlijke annalen van Shizong Beiwei Xuanwudi (北魏宣武帝, r.499-515)
9. Suzong ji (肅宗紀) keizerlijke annalen van Suzong Beiwei Xiaomingdi (北魏孝明帝, r.515-528)
10. Xiaozhuang ji (孝莊紀) keizerlijke annalen van Xiaozhuang Beiwei Xiaozhuangdi (北魏孝莊, r.528-529), staat niet vermeld onder zijn tempelnaam Jingzong 敬宗
11. feichu san di ji (廢出三帝紀) annalen van de drie afgezette keizers
  • Beiwei Qianfeidi (北魏前廢帝, de eerste afgezette keizer van de Noordelijke Wei), Beiwei Jiemindi (北魏節閔帝), Prins van Guangling (廣陵王, r.531)
  • Beiwei Houfeidi, (北魏後廢帝, de latere afgezette keizer van de Noordelijke Wei), Prins van Anding (安定王, r.531)
  • Beiwei Xiaowudi (北魏孝武帝), Beiwei Chudi (北魏出帝), Prins van Pingyang (平陽王, r. 532-534)
12. Xiaojing ji (孝静紀) keizerlijke annalen van Xiaojing Dongwei Xiaojingdi (東魏孝靜帝, r. 534-550), (enige) keizer van de Oostelijke Wei

Chinese tekst[bewerken | brontekst bewerken]

  • 魏收, 魏書 (130卷), 北京 (中華書局), 1973 (Wei Shou, Weishu (130 juan), Beijing (Zhonghua shu ju), 1973), 6 delen, 1904 pp.
Herdrukt 1999, ISBN 9787101021288. De 'Zhonghua' uitgave van de Vierentwintig Geschiedenissen is de meest gebruikte uitgave. De teksten zijn voorzien van leestekens, ingedeeld in paragrafen en geschreven in traditionele karakters.

Vertalingen[bewerken | brontekst bewerken]

Er is geen volledige vertaling van de 'Weishu' in westerse talen. Wel zijn er vertalingen van losse hoofdstukken, waaronder:

  • Holmgren, Jennifer., Annals of Tai. Early T'o-pa History According to the First Chapter of the Wei-shu, Canberra (Australian National University Press) 1982, ISBN 0909879168.
  • Tsukamoto Zenryū, 'Wei Shou. Treatise on Buddhism and Taoism. English translation by Leon Hurvitz of the original text of the "Wei shu" CXIV and of the Japanese annotation by Tsukamoto Zenryū', in: Mizuno Seiichi en Nagahiro Toshio, Yün-kang. The Buddhist Cave-Temples of the Fifth Century A.D. in North China. Detailed report of the archaeological survey carried out by the mission of the Tohōbunka Kenkyūsho 1938-1945, vol XVI (supplement), Kyoto (Kyoto University, Jimbunkagaku Kenkyūsho) 1956, pp. 23–103.

Literatuur[bewerken | brontekst bewerken]

Geraadpleegde literatuur[bewerken | brontekst bewerken]

  • (en) Klein, Kenneth,Wei Shu in: Chennault, Cynthia L. e.a. (eds.), Early Medieval Chinese Texts. A Bibliographical Guide, Berkeley (Institute of East Asian Studies) 2015, (China Research Monograph 71), ISBN 978-9-00419-240-9, pp. 368-372.
  • (en) Knechtges, David R., Wei Shu in: Knechtges, David R. en Chang Taiping (red.), Ancient and Early Medieval Literature. A Reference Guide (Handbuch der Orientalistik; 4. Abt., China; vol.25/2), Leiden (Brill) 2014, deel II, ISBN 978-90-04-19240-9, pp.1298-1300.

Overige literatuur[bewerken | brontekst bewerken]

  • Ware, J.R., 'Notes on the History of the Wei Shu', in: Journal of the American Oriëntal Society, 52 (1932), pag. 35-45.
  • Dien, Albert E. 'Wei Tan and the Historiography of the Wei-shu', in: Kroll, Paul W. en David R. Knechtges (eds.), Studies in Early Medieval Chinese Literature and Cultural History. In Honor of Richard B. Mather and Donald Holzman, Provo UT (T'ang Studies Society) 2003, ISBN 0972925503, pp. 399–466.
  • Holmgren, Jennifer, Women's Biographies in the Wei-shu. A Study of the Moral Attitudes and Social Background Found in Women's Biographies in the Dynastic History of the Northern Wei, Canberra (Australian National University) 1979.

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]

(en) Klik hier voor een inleiding op het Boek van de Wei door Ulrich Theobald.

Originele werken van of over dit onderwerp zijn te vinden op de pagina 魏書 (Weishu - Boek van de Wei) op Wikisource.