Feerwerd

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Feerwerd
Dorp in Nederland Vlag van Nederland
Feerwerd (Groningen (provincie))
Feerwerd
Situering
Provincie Vlag Groningen (provincie) Groningen
Gemeente Vlag Westerkwartier Westerkwartier
Coördinaten 53° 18′ NB, 6° 28′ OL
Algemeen
Oppervlakte 0,18 km²
Inwoners (2008) 170
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Feerwerd (Gronings: Fiwwerd) is een klein dorp in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen. Het is gelegen tussen Garnwerd en Ezinge. Het dorp had in 2012 305 inwoners (bron CBS) van wie er ongeveer 170 in de kern zelf wonen. De overige wonen in Aduarderzijl en de Feerwerdermeeden.

Naam[bewerken]

De eerste vermelding van Feerwerd dateert waarschijnlijk uit 820, waar een zekere Diederik een deel van zijn erfgoed Feerwerd (Federwerd) schenkt aan het klooster van Fulda, bij zijn intreding in dit klooster. Diederik is de eerste graaf die wordt genoemd in het gebied tussen de Lauwers en Eems.[1] Werd komt van het Oudfriese wrt (" wierde"), maar de herkomst van Feer- is onbekend. Het wordt net als Fer- bij Ferwerd wel gezien als de onverbogen vorm van de mansnaam Feder, identiek aan het Oudfriese feder ("vader").[2] Een oudere hypothese van Kuhn (1968) als zou het teruggaan op het Oudfriese faþr en daarmee verwant zou zijn met de riviernamen Pader en Po, liet hij later zelf weer vervallen.[3]

Wierde en kanaal[bewerken]

Gezicht op Feerwerd (Aart Schouman, 1772)

Zoals de naam aangeeft is Feerwerd oorspronkelijk een wierdedorp. De wierde behoort met Ezinge en Oostum tot de oudste wierden in het gebied, waarvan de bewonging begon rond 600 v.Chr. Deze wierden liggen op een kwelderwal. die loopt van Panser naar Wierum. Volgens Miedema wordt de zuidelijke wierde van Feerwerd in elk geval vanaf de midden-ijzertijd bewoond. Het gebied waarin Feerwerd ligt, Middag, werd in de vroege middeleeuwen bedijkt, het dorp kwam toen samen met Ezinge en Garnwerd op een schiereiland te liggen. Het dorp ligt op twee wierden: De noordelijke wierde is in 1917 aan noordzijde deels afgegraven. De zuidelijke (met de kerk) is de grootste en wordt doorsneden door het Oldehoofsch Kanaal. Van deze wierde is in het centrale (onbebouwde) deel en het zuidelijke deel afgegraven: Alleen het noordwestelijke deel is nog intact. Beide wierden hebben nog een ossengang. De ringsloot is echter grotendeels verdwenen.

Vóór het graven van het Oldehoofsch kanaal stroomde op deze plek de Feerwerdertocht. Over deze waterloop lagen destijds twee bruggen: een aan westzijde (westertil) en een aan oostzijde (oostertil) van de wierde, aan de buitenrand daarvan. Dit is nog zichtbaar aan de loop van de wegen aan noord- en zuidzijde van het huidige kanaal. Bij het graven van het kanaal werden beide bruggen vervangen door een nieuwe brug in het centrum van het dorp.

Gebouwen[bewerken]

De Jacobuskerk stamt waarschijnlijk uit het einde van de 12e of het begin van de 13e eeuw. De toren stamt uit 1859.

Midden in het dorp staat de molen Joeswert uit 1855. In deze molen wordt (als een van de weinige) spelt gemalen.

Voorzieningen[bewerken]

Feerwerd heeft een eigen dorpshuis De Olle Schoul, dat is gevestigd in de voormalige basisschool. Verder heeft het dorp een sportpark dat wordt bespeeld door VV Ezinge. Het dorp heeft geen winkels meer, op een fietsenzaak na.

Herindeling[bewerken]

Feerwerd is deel van de streek Middag-Humsterland. Tot 1990 was het dorp deel van de toenmalige gemeente Ezinge. In dat jaar ging Ezinge op in de vergrote gemeente Winsum, terwijl de rest van Middag-Humsterland werd ingedeeld bij de vergrote gemeente Zuidhorn. Tijdens het herindelinsgproces in de periode 2013-16 in de provincie Groningen gaven veel bewoners van de streek aan dat de verdeling over twee gemeenten achteraf geen goed idee was geweest. Daarop besloten zowel de gemeente Zuidhorn als de gemeente Winsum voor hun deel van Middag-Hunsterland een referendum te houden waarbij de bewoners konden aangeven wat hun voorkeur zou hebben. De overgrote meerderheid koos voor aansluiting bij de nieuwe gemeente Westerkwartier in plaats van Hoogeland waarin de rest van de gemeente Winsum opgaat.[4]

Zie ook[bewerken]

Beluister

(info)