Hydrocefalus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Waterhoofd
Hydrocephalus
Hydrocefalus op een CT-scan. De zwarte ruimtes in het midden zijn abnormaal groot en gevuld met vocht.
Hydrocefalus op een CT-scan. De zwarte ruimtes in het midden zijn abnormaal groot en gevuld met vocht.
Synoniemen
Latijn Hydrocephalus[1][2]

Hydrocephalon[3][1][2]
Hydrocephalum[4]
Hydrocephale[4][2]
Hydrocephalium[4]
Hydrocephalia[1][2]
Hydrocrania[1][4][2]
Hydrocranium[4]
Hydrocranion[1][2]
Hydrops capitis[4]
Hydrops cerebri[4]

Oudgrieks 'Υδροκέφαλον[5]

'Υδροκέφαλον πάθος[5]

Nederlands Bolhoofd[3]
Coderingen
ICD-10 G91, Q03
ICD-9 331.3, 331.4, 741.0, 742.3
OMIM 236600
DiseasesDB 6123
MedlinePlus 001571
eMedicine neuro/161
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde

Hydrocefalus,[6] ook wel waterhoofd,[6] is een aandoening waarbij in de ventrikels te veel hersenvocht aanwezig is. De overmaat aan hersenvocht oefent druk uit op de hersenen, waardoor hersenfuncties kunnen worden aangetast. Volwassenen kunnen hierdoor last krijgen van hoofdpijn, dubbelzicht, verminderd evenwicht, incontinentie, persoonlijkheidsveranderingen of mentale retardatie. Bij baby's kan de omvang van de schedel sterk toenemen. Overige symptomen die gepaard gaan met hydrocefalus zijn braken, slaperigheid, insulten en zinking van de ogen.[7][8]

Hydrocefalus kan aangeboren zijn, maar het is ook mogelijk een hydrocefalus op te lopen. Onder de aangeboren afwijkingen die hydrocefalus kunnen veroorzaken, vallen onder andere neuralebuisdefecten en vernauwing van het cerebraal aquaduct.[7][9] Ongeveer 1 à 2 op de 1.000 nieuwgeboren baby's krijgt een waterhoofd.[7][10] Hydrocefalus kan ook ontstaan als gevolg van hersenvliesontsteking, hersentumoren, traumatisch hersenletsel, intraventriculaire bloedingen en subarachnoïdale bloedingen.[7]

Er bestaan drie soorten hydrocefalus: communicerend, niet-communicerend en normaledrukhydrocefalie. De diagnose wordt in de meeste gevallen gesteld aan de hand van medische beeldvorming.[8][7] Ongeveer één op de duizend baby's krijgt een hydrocefalus.[8][11]

Het verdrukken of beschadigen van hersenweefsel kan ook als gevolg hebben dat bijvoorbeeld het endocriene stelsel niet of nauwelijks meer kan functioneren zonder gestimuleerd te worden, waardoor er hormonale problemen ontstaan.[bron?]

Kenmerken en symptomen[bewerken]

Hydrocefalus kan zich op verschillende manieren uiten. In geval van acute uitwijding van het ventrikelstelsel ontstaan meestal symptomen die gerelateerd aan een verhoogde druk binnen de schedel (intracraniële druk). Op de lange termijn zijn de kenmerken minder duidelijk.

De verhoogde intracraniële druk uit zich onder andere in de volgende symptomen: hoofdpijn, braken, misselijkheid, papilloedeem, slaperigheid of coma.

Oorzaken[bewerken]

Een waterhoofd kan ontstaan voor de geboorte (aangeboren afwijking):

Een waterhoofd kan ook het gevolg zijn van een ongeval. In alle gevallen ontstaat het waterhoofd door een belemmering in de natuurlijke afvloeimogelijkheid van het hersenvocht of door een te grote productie van het hersenvocht, dit kan op verschillende niveaus optreden.

Behandeling[bewerken]

De druk kan mechanisch genormaliseerd worden door het plaatsen van een drain, waarlangs het vocht kan worden afgevoerd. In geval van besmetting tijdens de zwangerschap kan er vaak medicamenteus ingegrepen worden. Tegenwoordig kan met een endoscopische operatie de vloer van de derde ventrikel worden geopend, deze operatie heet endoscopische derde-ventriculostomie. Zo wordt een natuurlijke bypass gemaakt en is een drain niet meer nodig.

Preventie[bewerken]

Men kan voor een aantal oorzaken van hydrocefalus preventief optreden. Zie ook toxoplasmose.