Intocht van Sinterklaas

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Intocht van Sinterklaas
Pakjesboot 12 bij de aankomst van Sinterklaas in Groningen; 16 november 2013.
Pakjesboot 12 bij de aankomst van Sinterklaas in Groningen; 16 november 2013.
Speelduur ca. 75 minuten
Presentatie Dieuwertje Blok
Jeroen Kramer e.a.
Land van oorsprong Nederland
Taal Nederlands
Uitzendingen
Start 1952
Netwerk of omroep NTS (1952-1969)
NOS (1970-1995)
NPS (1995-2009)
NTR (2010-heden)
Zender NPO 3, voorheen NPO 1 & NPO 3, daarvoor NPO 2, daarvoor NPO 1
Website
Portaal  Portaalicoon   Televisie
Sinterklaas zwaait vanaf zijn boot.

De intocht van Sinterklaas is sinds 1952 een jaarlijks evenement waarbij Sinterklaas aankomt in Nederland. Dit evenement is het officiële sein voor kinderen dat ze vanaf dat moment hun schoen mogen zetten.

Dergelijke intochten worden in vele Nederlandse plaatsen gehouden. Waar mogelijk komt Sinterklaas meestal per stoomboot aan, elders arriveert de goedheilig man op andere manieren, zoals per trein, per helikopter of per bakfiets.

Het begin[bewerken]

De allereerste intocht van Sinterklaas vond plaats in 1888 in Venray. In Amsterdam wordt al sinds 1934 een jaarlijkse intocht van Sinterklaas gehouden.[1] Behalve in 1944 werd sindsdien ieder jaar een intocht gehouden. In 1945 stelden de Canadese bevrijders twintig jeeps ter beschikking. Kolonel Gilday wilde een spectaculaire intocht met zestien sinterklazen, maar tegen zijn zin werd het er maar één.[2]

Voor de televisie[bewerken]

Sinds 1952 is er een landelijke intocht van Sinterklaas die rechtstreeks wordt uitgezonden op de nationale televisie. Dit programma wordt jaarlijks midden november uitgezonden op een zaterdagmiddag. De eerste intocht was op 22 november 1952 in Amsterdam. Tot en met 1963 is het elk jaar daar gehouden (met uitzondering van 1960, Rotterdam). Sindsdien wisselen de locaties van de televisieopname jaarlijks. De intocht van 1985 was de eerste in een binnenhaven, voordien waren de intochten standaard in zeehavens gehouden. De locatie van de landelijke intocht wordt jaarlijks rond de maand mei bekendgemaakt.

Presentatie en verslaggeving[bewerken]

Huidige presentatoren/verslaggevers
Persoon Rol Periode
Dieuwertje Blok Presentatrice 2002–heden
Jeroen Kramer Verslaggever 2005–heden
Voormalige presentatoren/verslaggevers
Mies Bouwman Verslaggeefster 1967–1972
Edwin Rutten Verslaggever 1973, 1984
Rob de Nijs Verslaggever 1975
Sonja Barend Verslaggeefster 1976
Wieteke van Dort Verslaggeefster 1977, 1979
Koos Postema Verslaggever 1979
Henk van Stipriaan Verslaggever 1981
Aart Staartjes Presentator/verslaggever 1982–1983, 1985–2001
Rik Hoogendoorn Verslaggever 2002–2006
Lot Lohr Verslaggeefster 2002
Aldith Hunkar Verslaggeefster 2002
Dolores Leeuwin Verslaggeefster 2012–2015

Rolverdeling[bewerken]

Huidige rolverdeling
Acteur Rol Periode
Stefan de Walle Sinterklaas 2011–heden
Maarten Wansink Huispiet 2002–2007, 2009–heden
Dick van den Toorn Wellespiet 2004, 2006–2008, 2010–2014, 2016–heden
Bob Fosko Pietje Precies 2009, 2011–2012, 2016–heden
Marc Nochem Piet 2011, 2016–heden
Leon van der Zanden Strooipiet 2016–heden
Martijn Hillenius Stafpiet 2016–heden
Voormalige rolverdeling
Bram van der Vlugt Sinterklaas 1986–2010
Adrie van Oorschot Sinterklaas 1965–1985
Erik van Muiswinkel Hoofdpiet 1998–2015
Erik de Vogel Hoofdpiet 1994–1997
Frits Lambrechts Hoofdpiet 1984–1993
Piet Römer Hoofdpiet 1968–1983
Michiel Kerbosch Wegwijspiet 1981–2005
Hugo Heanen Rijmpiet jaren 80 en 90 jaartallen onbekend
Anne Rats Paardenpiet 2001–2002, 2005
Rob Kamphues Rare Piet 2003, 2006–2008, 2010
Peter Lusse Ballonnenpiet 2008
Kasper van Kooten Zielepiet 2009
John Jones Vergeetpiet 2010, 2012–2013
Pim Muda Reservepiet/Clowntjespiet 2011–2014
Jochem Myjer Pietje Paniek 2012–2015
Valerio Zeno Pietje Verliefd 2012
Peter Faber Opa Piet 2014
Joost Spijkers Piet/Clowntjespiet 2014
Owen Schumacher Clowntjespiet 2014
Sarah Bannier Rommelpiet 2015

Uitzending[bewerken]

Oorspronkelijk werd de intocht in de tweede helft van november gehouden. Om commerciële redenen is dit in 1994 vervroegd naar de zaterdag die valt tussen 10 en 16 november.[3][4] Tegenwoordig wordt de intocht gehouden op de eerste zaterdag na Sint-Maarten, die tussen 12 en 18 november valt.

Aanvankelijk was de begintijd in de middag (begin tussen 13.30 en 14.30 uur), gaandeweg is dit vervroegd. Vanaf 1979 is de vaste begintijd 12.00 uur, met een duur van 70 à 95 minuten. De uitzendingen werden verzorgd door de NTS, vanaf 1969 door de NOS, vanaf 1995 door de NPS en vanaf 2010 door de NTR.

Vanaf 2001 wordt de intocht dubbel uitgezonden, op de vaste zender NPO 3, en met doventolk op NPO 2 (2001-2005), NPO 1 (2006-2010), Zappelin 24 (2011-2013) en NPO Zapp Xtra (2014-heden).

Sinds 2002 wordt de intocht uitgezonden in de vorm van een Sinterklaasjournaal, gepresenteerd door Dieuwertje Blok en Rik Hoogendoorn uit Sesamstraat doet verslag vanaf de kade. In 2002 stond echter Aldith Hunkar bij de kade en Lot Lohr bij de kinderkoren. Rik deed verslag in een gebouw vlak bij een gemeentehuis en Dieuwertje vanuit de Sinterklaasjournaal-studio. Door een ruzie met de NPS werd Rik in 2007 opgevolgd door Jeroen Kramer.

De stoomboot[bewerken]

In Amsterdam werd, vanaf 1952 tot en met 2002, met de motorboot Spanje aangemeerd. Sinds 2003 wordt gebruikgemaakt van het stoomschip Christiaan Brunings, dat afmeert bij het Scheepvaartmuseum. Voorheen meerde de motorboot af ter hoogte van de Sint Nicolaaskerk. Verplaatsing was noodzakelijk als gevolg van werkzaamheden aan de bouw van de metrotunnel voor de Noord/Zuidlijn en de daarmee samenhangende wijziging van de Kamperbrug; deze werd van een te openen basculebrug gewijzigd in een vaste brug. De doorvaarthoogte werd daardoor te laag.

Vanaf 1964 werden voor de landelijke intocht wisselende schepen gebruikt, zoals in 1978 van de stoomboot: Hr.Ms. Zeefakkel A903, tot in 1985 de Pakjesboot 12 (stoomschip de Hydrograaf) in dienst werd genomen. Omdat de hydrograaf geen echte stoomboot meer is maar tegenwoordig vaart op een dieselmotor, wordt de stoom nagemaakt. Lang gebeurde dit met rookpotten maar sinds 2005 wordt een rookmachine boven op de schoorsteen gebonden, dit i.v.m. vergunningen en de vuurwapenwet. Echter, Sinterklaas heeft niet altijd met dit schip kunnen aanmeren, in de jaren 1985, 1989, 1993, 2001 en 2012 moesten andere boten worden gebruikt omdat Pakjesboot 12 niet door een te kleine doorgang kon (bijvoorbeeld een te lage brug). In 1985, 1989 moesten Sinterklaas en zijn gevolg overstappen naar kleinere boten om aan land te worden gebracht en in 1993 werd Pakjesboot 13 (de ss Succes), in 2001 Pakjesboot 14 (de ss Maria C), in 2012 Stoomboot 0475 (de Dilles) ingezet voor de gehele intocht.

Overzicht van alle landelijke intochten[bewerken]

In onderstaand schema staan de plaatsen waar de Sint met zijn stoomboot vanaf 1952 in Nederland is aangekomen.

Intocht van Sinterklaas (Nederland (hoofdbetekenis))
Amsterdam (1952-'59, 1961-'63)
Rotterdam (1960, 1979)
Hoorn (1964, 1973, 1983)
Vlissingen (1965, 1975)
Harlingen (1966, 1996)
Medemblik (1967, 1978)
Veere (1968, 1980)
Enkhuizen (1969, 1974, 1997)
Volendam (1970)
Monnickendam (1971, 1994)
Willemstad (1972)
Scheveningen (1976)
Muiden (1977)
Hindeloopen (1981, 1991)
Marken (1982)
Terschelling (1984)
Heusden (1985)
Zutphen (1986)
Schoonhoven (1987)
Zierikzee (1988)
Gorinchem (1989)
Elburg (1990)
Dordrecht (1992, 2011)
Ravenstein (1993)
Doesburg (1995)
Wijk bij Duurstede (1998)
Hattem (1999)
Woudrichem (2000)
Maastricht (2001)
Zaltbommel (2002)
Zwolle (2003)
Alkmaar (2004)
Sneek (2005)
Middelburg (2006)
Kampen (2007)
Almere (2008)
Schiedam (2009)
Harderwijk (2010)
Roermond (2012)
Groningen (2013)
Gouda (2014)
Meppel (2015)
Maassluis (2016)
Overzichtskaart met alle Sinterklaasintochten van 1952 tot heden.
Datum Plaats
22 november 1952 Amsterdam
21 november 1953
20 november 1954
19 november 1955
17 november 1956
16 november 1957
22 november 1958
14 november 1959
16 november 1960 Rotterdam
18 november 1961 Amsterdam
17 november 1962
16 november 1963
14 november 1964 Hoorn
20 november 1965 Vlissingen
19 november 1966 Harlingen
18 november 1967 Medemblik[5]
16 november 1968 Veere
15 november 1969 Enkhuizen
14 november 1970 Volendam
20 november 1971 Monnickendam
18 november 1972 Willemstad
17 november 1973 Hoorn
16 november 1974 Enkhuizen
15 november 1975 Vlissingen
20 november 1976 Scheveningen
19 november 1977 Muiden
18 november 1978 Medemblik
17 november 1979 Rotterdam
15 november 1980 Veere
14 november 1981 Hindeloopen
20 november 1982 Marken
19 november 1983 Hoorn
17 november 1984 Terschelling
Datum Plaats
23 november 1985 Heusden
22 november 1986 Zutphen
21 november 1987 Schoonhoven
19 november 1988 Zierikzee
18 november 1989 Gorinchem
17 november 1990 Elburg
23 november 1991 Hindeloopen
14 november 1992 Dordrecht
20 november 1993 Ravenstein
12 november 1994 Monnickendam
11 november 1995 Doesburg
16 november 1996 Harlingen
15 november 1997 Enkhuizen
14 november 1998 Wijk bij Duurstede
13 november 1999 Hattem
18 november 2000 Woudrichem
17 november 2001 Maastricht
16 november 2002 Zaltbommel
15 november 2003 Zwolle
13 november 2004 Alkmaar
12 november 2005 Sneek
18 november 2006 Middelburg
17 november 2007 Kampen
15 november 2008 Almere
14 november 2009 Schiedam
13 november 2010 Harderwijk
12 november 2011 Dordrecht
17 november 2012 Roermond
16 november 2013 Groningen
15 november 2014 Gouda
14 november 2015 Meppel
12 november 2016 Maassluis
18 november 2017 n.n.b.
17 november 2018 n.n.b.

Trivia[bewerken]

  • In Spanje en andere landen is een soortgelijke intocht; ook deze wordt uitgezonden op televisie. Het gaat om de aankomst van de drie wijzen uit het oosten, begeleid door hun pages die cadeautjes brengen aan de kinderen. Ook hier mogen kinderen brieven schrijven en ze maken hun schoenen schoon. In kuststeden komen de drie wijzen aan met een boot.