Sint-Willibrordkerk (Utrecht)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Zie Sint-Willibrorduskerk (Vleuten) voor het artikel over het kerkgebouw in de Utrechtse subwijk Vleuten.
Sint-Willibrordkerk
Interieur van de Sint-Willibrordkerk
Interieur van de Sint-Willibrordkerk
Plaats Utrecht
Denominatie katholiek
Coördinaten 52° 6′ NB, 5° 7′ OL
Gebouwd in 1875-1877
Gewijd aan Sint-Willibrord
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  36364
Architectuur
Architect(en) Alfred Tepe
Bouwmateriaal baksteen met bepleistering
Stijlperiode Neogotiek
Klokkentoren dakruiter op de viering met drie klokken
Portaal inpandig bakstenen portaal
Koor St. Bernulphusgilde
Schip St. Bernulphusgilde
Interieur
Preekstoel Alfred Tepe
Altaar Friedrich Wilhelm Mengelberg
Orgel Michaël Maarschalkerweerd
Zitplaatsen 350
De kerk torent boven omliggende gebouwen uit
De kerk torent boven omliggende gebouwen uit
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Sint-Willibrordkerk aan de Minrebroederstraat in de Nederlandse stad Utrecht is een katholieke kerk in neogotische stijl. De voorgangers van de huidige kerk waren een zeventiende-eeuwse schuilkerk aan de Dorstige Hartsteeg, en vanaf 1842 de provisorische Silokerk aan de Herenstraat. De kerk is eigendom van de Sint Willibrordus Stichting, die door pater Winand Kotte A.A. werd opgericht. De kerk werd in 1976 aangewezen als rijksmonument.

Geschiedenis[bewerken]

De Sint-Willibrordkerk is vanaf 1875 gebouwd naar ontwerp van Alfred Tepe. Omdat het voor de bouw beschikbare terrein was ingesloten door andere gebouwen, ontwierp Tepe een kerk die hoger en korter was dan normaal. Aan de kant van de Minrebroederstraat heeft de kerk een kleine kloostergang. Op 21 juni 1877 werd de Sint-Willibrordkerk ingewijd door aartsbisschop Schaepman, maar tot 1891 is er nog gewerkt aan de inrichting.

De kerk is voornamelijk het product van het St. Bernulphusgilde, een in 1869 in Utrecht opgerichte vereniging van priesters en kunstenaars die zich ten doel stelde om Rooms-katholieke kerken te bouwen en in te richten in neogotische stijl. Het gilde propageerde een architectuur die teruggreep op de Nederrijnse gotiek. Het houtsnijwerk - meubels, altaren, beelden - stamt uit het atelier van de beeldhouwer Friedrich Wilhelm Mengelberg, de gebrandschilderde ramen zijn deels van Heinrich Geuer en veel smeedwerk is vervaardigd door Gerard en Jan Hendrik Brom. De polychrome beschildering is uitgevoerd door Chr. Lindsen.

Terwijl de meeste neogotische monumenten in de jaren zestig en zeventig van hun rijke inventaris ontdaan, verbouwd of afgebroken zijn, is het interieur van de Sint-Willibrordkerk vrijwel gaaf bewaard gebleven. Aanvankelijk was zij in de met name ook voor de Katholieke Kerk roerige jaren 60 bestemd om afgebroken te worden. Lekengelovigen en pater drs. Winand Kotte, A.A. wisten door aankoop het kerkgebouw te behouden in de traditionele staat. Daardoor is zij nu een van de beste en indrukwekkendste getuigenissen van de Utrechtse school binnen de neogotiek. Een grootscheepse restauratie had plaats van 1991 tot 2005.

In de vroege jaren 70 was deze kerk centrum van kerkelijke onenigheden tussen Kardinaal Alfrink (aartsbisdom Utrecht) en pater Kotte die het kerkgebouw voor de katholieke eredienst wilde behouden en er de Mis ad orientem celebreerde volgens de Novus Ordo Missae. Na enige hervormingen keerde de rust echter min of meer weer, hoewel het aartsbisdom de Willibrordkerk niet als zelfstandige parochie of diocesane instelling erkende. Na de dood van pater Kotte in 2006 nam de pater sacramentijn Peter Klos zijn rol als voorganger over.

Herstel banden met het Aartsbisdom[bewerken]

Op 20 oktober 2008 werd bekendgemaakt dat de Sint-Willibrordkerk haar banden met het aartsbisdom Utrecht hersteld heeft. Het bestuur van het St. Willibrord Apostolaat heeft zich voor de aansluiting uitgesproken, waarover met het aartsbisdom overeenstemming was bereikt.[1][2]

Aartsbisschop W.J. Eijk heeft de Sint-Willibrordkerk aangewezen als rectoraatskerk. In overleg met het Apostolaat is pastoor Schnell van de Utrechtse Sint-Salvatorparochie als rector benoemd. Op initiatief van mgr. Eijk vond het gebruik van de Willibrord plaats onder auspiciën van de Nederlandse Vereniging voor Latijnse Liturgie. De vereniging kreeg daarmee een vaste locatie in Nederland. Eijk heeft op 25 januari 2009 de kerk opnieuw gewijd. Per 1 januari 2010 is pastoor Van der Vegt de rector.

Ontwijding van de kerk[bewerken]

Na de theatervoorstelling 'De Uitvaart' van Dries Verhoeven in mei 2014 liep de onvrede van het apostolaat (SWA) hoog op. Tijdens het stuk werden tot in detail begrafenissen nagespeeld, inclusief een gefingeerde kerkdienst. De theatermakers namen in de voorstelling afscheid van bepaalde maatschappelijke dromen of idealen. Het apostolaat van de Sint Willibrordkerk besloot geen vieringen meer te houden in de kerk, omdat er volgens hen een toneelstuk met een „ontegenzeggelijk ontwijdend karakter” was opgevoerd.[3] Het bisdom heeft op aandrang van SWA besloten om het officieel 'aan de eredienst te ontrekken', waardoor er geen mis meer kan plaatsvinden. Het bisdom wil de kerk opnieuw inzegenen, maar alleen op de voorwaarden dat er een einde komt aan de controversiële theatervoorstellingen en dat de programmadirecteur opstapt. Ook zouden andere religieuze instellingen er niet zelfstandig diensten mogen houden. De eigenaar van de kerk, de Sint Willibrordusstichting, wil hier niet mee instemmen.[4]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties