Topless

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De term topless wordt gebruikt voor het ontblote bovenlichaam van vrouwen. Topless bij zonnebaden, meestal op het strand, wordt doorgaans gepresenteerd als niet-expliciet erotisch van aard. Er zijn ook bars en nachtclubs waar topless wordt geserveerd. Hier heeft topless een nadrukkelijk seksuele betekenis. In het Engels wordt wel onderscheid gemaakt tussen topless (seksueel) en topfree (recreatief).

Topless vrouw op het strand

Topless bij de vrouw[bewerken]

Geschiedenis[bewerken]

Na de introductie van de bikini in de jaren veertig leek topless halverwege de jaren zestig een logisch gevolg. Het leek er immers op dat de badkleding voor vrouwen steeds miniemer werd. Het tonen van ontblote borsten heeft echter een lange historie. Vrouwen die het zich konden veroorloven namen een min, niet alleen voor het gemak, maar ook om hun borsten zo lang mogelijk toonbaar te houden. Er zijn diverse periodes waarin ontblote borsten in de mode zijn geweest. Beroemd voorbeeld is Agnès Sorel, de openlijke maîtresse van Karel VII van Frankrijk.

Monokini[bewerken]

De echte monokini is een ontwerp van Rudi Gernreich uit 1964. Hij bestond uit een hoge broek, tot vlak onder de borsten, en banden over de schouders. Men kan hem ook beschouwen als een zwempak dat de borsten bloot laat. Dit kledingstuk is nooit populair geworden.

Bikini zonder bovendeel[bewerken]

In de loop van de jaren zeventig werd het steeds geaccepteerder om het bovenstukje van een bikini niet aan te doen tijdens het zonnebaden. "Bruin zonder streepjes" werd steeds meer het devies. Deze ontwikkeling kwam niet van de ontwerpers en fabrikanten van badkleding maar van de draagsters zelf, die alleen het bovendeel van een gewone bikini weg lieten.

Al spoedig verschenen deze onvolledige bikini's ook in de winkels en het zag ernaar uit dat topless spoedig de norm zou worden. Toch kreeg het dragen van dit nieuwe kledingstuk niet hetzelfde enthousiaste onthaal als het tweedelige badpak. Niet verwonderlijk, want de schroom om de borsten te tonen is in de westerse cultuur nog steeds significant.

Topless zonnebaden is tegenwoordig algemeen geaccepteerd op stranden in de meeste Europese landen en Australië, hoewel het omstreeks de eeuwwisseling minder populair werd.[1] Buiten Europa en Australië wordt het topless zonnebaden minder of helemaal niet geaccepteerd.

Topless bij de man[bewerken]

Een dansende man op een Muziekfestival

Bij de man is topless algemeen geaccepteerd in de meeste situaties, zoals zonnebaden of zwemmen. In veel sportscholen is topless sporten niet toegestaan omdat dit met machogedrag wordt geassocieerd.[2][3]

Een man in een zwempak was voor de Tweede Wereldoorlog nog normaal, maar daarna, met uitzondering van het wedstrijdzwemmen, veel minder gebruikelijk. Wedstrijdzwempakken zijn echter niet ontworpen om het lichaam te verhullen, maar om de sporter meer snelheid te geven.[4]

Verenigde Staten[bewerken]

Coppertone girl in Miami

De Amerikaanse norm is strikter: topless is er nauwelijks geaccepteerd en ook een klein meisje moet er minstens een bikini dragen, ongeacht haar leeftijd. Het komt om die reden wel eens voor dat de plaatjes in een kinderboek opnieuw getekend moeten worden als het boek in de Verenigde Staten moet worden uitgegeven. Deze Amerikaanse norm voor kinderen is vrij recent. In 1953 adverteerde een Amerikaans merk van een zonnebrandcrème met de Coppertone-girl - een klein meisje met alleen een zwembroekje. De afbeelding werd ook in Europa bekend.

In de Verenigde Staten zijn stranden waar vrouwen die topless recreëren bestraft worden, ongeacht de leeftijd van de vrouw of het meisje.[bron?] Dit is afhankelijk van de wetgeving in de afzonderlijke deelstaten. Overigens zijn in de VS, op basis van gelijke rechten voor mannen en vrouwen, processen gevoerd omdat men vindt dat vrouwen topless mogen zijn als mannen het ook mogen.

Protest[bewerken]

Ontblote borsten worden steeds vaker ingezet tijdens protesten. Dit is in 2008 door de protestgroep FEMEN in Oekraïne ontstaan. Ook is er een Amerikaanse beweging die jaarlijks op 23 augustus een go topless day organiseren om mannen en vrouwen rechten gelijk te trekken.[5]

Beeldende kunst[bewerken]

Het afbeelden van naakte en halfnaakte personen in de kunst voert terug naar de Griekse oudheid. Een bekend werk dat een vrouw toont met ontbloot bovenlijf is Vrijheid leidt het volk van Eugène Delacroix. Vooral in de renaissance, toen de idealen uit de oudheid opnieuw werden ontdekt en nagestreefd, werden er veel naakten afgebeeld in de schilder -en beeldhouwkunst.

Eugène Delacroix: De Vrijheid leidt het volk (1830)
Edouard Manet, Blonde vrouw met ontblote borst (1878)

Zie ook[bewerken]