Vreeland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vreeland
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Vreeland
(Details)
Vreeland
Vreeland
Situering
Provincie Utrecht
Gemeente Stichtse Vecht
Coördinaten 52° 14′ NB, 5° 2′ OL
Algemeen
Inwoners (2013) 1784
Overig
Postcode 3633
Netnummer 0294
Detailkaart
Locatie in de voormalige gemeente Loenen
Locatie in de voormalige gemeente Loenen
Foto's
Vreeland, gezien naar het zuidoosten. In het verschiet de Wijde Blik.
Vreeland, gezien naar het zuidoosten. In het verschiet de Wijde Blik.
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Vreeland vanaf de Vecht
De Hervormde Kerk
De Lindengracht
De Van Leer Brug

Vreeland is een dorp in de gemeente Stichtse Vecht, gelegen in het noordwesten van de Nederlandse provincie Utrecht op de kruising van de rivier Utrechtse Vecht en de provinciale weg Vinkeveen-Hilversum (N201). Vreeland had in 2013 1784 inwoners[1] en is van oorsprong een stad. De plaats kreeg in 1265 stadsrechten, maar deze werden eind 16e eeuw weer ontnomen [2].

Geschiedenis[bewerken]

Op de plek van het huidige Vreeland lag waarschijnlijk al rond de 7e/8e eeuw de nederzetting 'Dorssen' (of Dorsken/Dursken). Archeologische bewijzen zijn hiervan nog niet gevonden, maar in de literatuur wordt hier wel van uitgegaan[3], hierbij onder meer verwijzend naar oude naamgevingen als de Dorssewaardse polder, die tegen Vreeland aanligt. Sinds het jaar 1265 heeft Vreeland stadsrechten.

Kasteel Vredelant[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Vredelant voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Rond 1253 werd het slot 'Vredelant' gebouwd in opdracht van de Utrechtse bisschop Hendrik van Vianden. Op de grens van het bisdom Utrecht en het graafschap Holland liet de bisschop dit slot bouwen op een ietwat verhoogde plek in het landschap langs de Vecht, aan de huidige kleizuwe. Met de bouw van het kasteel wilde de bisschop aan de ene kant de leenmannen van Holland (de Heren van Aemstel) in bedwang houden, aan de andere kant wilde hij voorkomen dat er een tol zou worden geheven op de Vecht. Dit was van groot belang, want veel handel werd gedreven via de Vecht die voor Utrecht de verbinding vormde met de Zuiderzee (huidig IJsselmeer) en Oostzee.

De bouw van het kasteel bracht veel bedrijvigheid met zich mee en al gauw groeide er een kleine nederzetting met ambachtslieden, een smid, een herbergier, etc. De bisschop was hiermee erg tevreden en gaf deze nederzetting al in 1265 stadsrechten (nog eerder dan Amsterdam). Tegelijk met de bouw van de Dom van Utrecht, liet de bisschop ook te Vreeland een kerk bouwen. Deze oude stad 'Vredelant' groeide om diverse redenen nooit uit tot een grote stad en eind 16e eeuw werden de stadsrechten weer ontnomen. Sindsdien is het huidige Vreeland een dorp.

Het slot Vredelant kent een roerig verleden en heeft een grote rol gespeeld in de Nederlandse geschiedenis. Het is meermalen belegerd, onder meer door Graaf Floris V, om de gebroeders van Aemstel uit het slot te krijgen. Het kasteel kent waarschijnlijk ook het oudste gebruik van buskruit in Nederland. Het kasteel wordt ook wel het 'pandslot' genoemd, omdat het zo vaak werd verpand om aan geldelijke middelen te komen. Veel onenigheid ontstond ook - vroeg of laat - na het weer in onderpand geven van het kasteel.

De oude muren van het oude slot zijn in 1528/1529 geslecht. Met de stenen werd de dwangburcht Vredenburg te Utrecht gebouwd. In de 17e eeuw waren er plannen om Vreeland tot Ridderhofstad te maken. Hiertoe zou het oude slot weer worden opgebouwd. Hoewel een opgravingsplattegrond van de fundamenten uit 1653 bekend is, kwam het er echter niet van. Er werd een aanzet gegeven in de vorm van een klein huisje op de opgegraven fundamenten, maar dit had een politiek motief: slechts diegene met een Ridderhofstad kwam in aanmerking zitting te nemen in de Raad van Staten.

Tegenwoordig ligt het archeologische monument onder een grastapijt, in de jaren 70 nog in gebruik als voetbalveld van de club Sperwer. Op dit moment kent het terrein een functie als 'speelveld', en is van het oorspronkelijke slot en zijn geschiedenis niets meer herkenbaar.

De Hofstede Groenevelt[bewerken]

De hofstede Groenevelt stond achter het terrein van Brugzicht, nu kantoor van de fabriek Greif. Vermoedelijk is het huis in de 15e eeuw ontstaan.

Economie en wetenswaardigheden[bewerken]

Vreeland ligt in de Vechtstreek, die is genoemd naar de rivier de Vecht. Vreeland is omringd door diverse plassen, zoals de Loosdrechtse en de Kortenhoefse Plassen. De rivier en de plassen worden gebruikt voor waterrecreatie. Ook lopen diverse fietsroutes door het dorp, waardoor het bij mooi weer een toeristische trekpleister is. Er voeren twee belangrijke wandelpaden door het dorp, het Floris de Vijfde-pad en sinds 2004 het Waterliniepad.

In de zomer heerst er op het water en op het land een toeristische drukte. Bijna ieder seizoen kent wel een feest of partij, zoals een Herfstmarkt, een Kerstmarkt en niet te vergeten Koninginnedag. Als het 's winters koud genoeg is, wordt er op de omringende plassen en op de Vecht geschaatst.

Sinds het begin van de 21ste eeuw is er een polo-centrum vlak buiten het dorp, waar polo-paarden worden getraind en verzorgd. Een aantal keer per jaar vinden er ook polo-wedstrijden plaats.

Tot de horeca van Vreeland behoort het restaurant De Nederlanden, dat voorzien is van een michelinster. In Vreeland is een fabriek gevestigd van de multinational Greif (voorheen Van Leer), die metalen en kunststof vaten maakt.

Molens[bewerken]

In Vreeland staan twee molens. In het dorp de korenmolen De Ruiter uit 1910 (oorspronkelijk uit 1776) en ten noorden van het dorp de poldermolen Hoekermolen uit 1874.

Monumenten[bewerken]

Geboren[bewerken]

  • Joannes Gerardus Wennekendonk (1805-1867), auteur, R.K. priester en pastoor te Amersfoort.
  • Mr. Aarnoud van Heemstra (1871-1957), Nederlands jurist en politicus. Burgemeester van o.a. Arnhem en gouverneur van Suriname.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Beluister

(info)