Wikipedia:Wat Wikipedia niet is

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Overzicht beheerpagina's
Pagina's met betrekking tot Wikipedia-richtlijnen en beleidsvoorstellen

Zie ook Artikelen bewerken
Zie ook Regels en richtlijnen

1rightarrow.png WP:WWNI
1rightarrow.png WP:NIET
1rightarrow.png WP:NOT

Wikipedia is een encyclopedie, en in zekere zin ook de gemeenschap die, in goede verstandhouding, bezig is een encyclopedie van een zo hoog mogelijk niveau samen te stellen. Wat Wikipedia niet is, is onder andere:

Stijl en formaat

Wikipedia is niet een papieren encyclopedie, met een vast formaat of een vaste lengte voor artikelen. Wikipedia kan in principe oneindig groeien en onderwerpen zeer gedetailleerd behandelen. Dat wil niet zeggen dat zomaar elk onderwerp een eigen pagina mag krijgen of dat heel lange artikelen ook daadwerkelijk een goed idee zijn.

Inhoud

Een woordenboek

Wikipedia is niet bedoeld als woordenboek. Daarvoor is het WikiWoordenboek in het leven geroepen. Wel is het mogelijk, zelfs wenselijk, dat een artikel begint met een definitie of korte beschrijving van het onderwerp.

Als bijzonder geval is het ook mogelijk dat een artikel bestaat uit niet meer dan verwijzingen naar andere pagina's met eventuele definities: dit heet dan een doorverwijspagina. Dit in het bijzonder als een woord in meerdere betekenissen in de encyclopedie zou kunnen staan: bijvoorbeeld Java dat als eiland en als programmeertaal opgenomen kan zijn. Het trefwoord kan dan naar de diverse afzonderlijke pagina's verwijzen.

De plaats voor origineel onderzoek

Wikipedia is niet de plek om eigen speculaties en gedachten neer te zetten (Geen origineel onderzoek).

Een wetenschappelijke verhandeling

Veel artikelen kunnen inhoudelijk wel dicht in de buurt komen van wetenschappelijke verhandelingen, maar de inhoud is dan doorgaans evengoed globaler en het streven is om begrijpelijk te schrijven, zodat ook de relatieve leek ze begrijpt. Artikelen die alleen voor vakgenoten of zelfs specialisten te begrijpen zijn, horen eerder in vakbladen thuis dan in een encyclopedie. Dit geldt ook voor termen: De Tachtigjarige Oorlog is wat iedere Nederlander kent, ook al noemen historici het De Opstand.

Gratis webruimte

Persoonlijke webruimte

Wikipedia stelt geen "gratis" webruimte ter beschikking om uitsluitend je eigen ding te doen: inhoud die niet relevant is voor de Wikipedia webencyclopedie hoort hier niet thuis. Voor persoonlijke pagina's wordt gevraagd alleen die informatie op te nemen die bijdraagt tot Wikipedia, bijvoorbeeld je interessegebieden, of in het algemeen: alles wat bijdraagt tot een goede verstandhouding tussen iedereen die meewerkt aan deze webencyclopedie.

Een discussieforum of een plaats om te kletsen

Het doel is om encyclopedieartikelen te maken en verbeteren, niet om te discussiëren en kletsen. Uitzonderingen zijn de kroeg en de overlegpagina's van de gebruikers, waar iets meer ruimte is om ook zaken aan de orde te stellen die slechts zijdelings met de encyclopedie van doen hebben.

Een fansite

Wikipedia is een encyclopedie die onderwerpen neutraal beschrijft, zonder de stijl en opmaak die fansites kenmerken. Dus zonder Fan-POV en zonder Fancruft. Voor veel populaire onderwerpen zijn er aparte wiki's.

Een platform

Een ruimte voor opstellen

Opstellen die je eigen ideeën over een onderwerp weergeven: Wikipedia is er om de canon van de menselijke kennis weer te geven; daar kan jouw idee toevallig tussen zitten, maar encyclopedische artikelen zijn niet de plaats voor verkondigingen van jouw persoonlijke overtuigingen.

Een propagandaplatform

Een artikel kan wel melden wat de diverse opiniegroepen zeggen (bij controversiële onderwerpen kan dat zelfs noodzakelijk zijn), maar is niet in balans als je maar één van die groepen aanhaalt. Als je dit doet moet je uiteraard bronnen citeren. Blijf alsjeblieft streven naar een zo groot mogelijke objectiviteit. Als je mensen wilt overtuigen van je eigen mening en ideeën kun je je ei beter kwijt op een blog of een socialemediawebsite.

Een platform om iets te presenteren of onder de aandacht te brengen

Wikipedia is een encyclopedie waarin beschrijvingen thuishoren. Maar dat moet wel over zaken of personen gaan die een vrij grote mate van bekendheid genieten. Het is niet de bedoeling om die bekendheid te suggereren of te creëren door hier een artikel over jezelf te plaatsen. Goede vuistregels zijn: schrijf geen artikel over jezelf of zaken waar je nauw bij betrokken bent; neem in de artikelen geen verwijzingen op naar je eigen publicaties. De plek om wat biografische gegevens over jezelf te plaatsen is de gebruikerspagina.

Een reclamezuil

Een artikel van Wikipedia mag geen aanprijzing zijn voor een product of een dienst, ook externe links naar websites die alleen iets verkopen zijn niet toegestaan.

Los zand

Wikipedia is niet bedoeld als opbergdoos voor losse onderdelen, ook niet als die wel in een artikel zouden passen en daar te zijner tijd deel van uit zouden kunnen gaan maken, zoals:

Een verzameling van externe links

Opnieuw, dit kan zeker wel een onderdeel van een pagina zijn, niet het artikel zelf. Ook niet goed is een lijst van tien links onder een artikel van drie regels. Wikipedia is geen plek om je eigen website te promoten. Zie ook Wikipedia:Externe links.

Een bewaarplaats voor media

Voor media (afbeeldingen, geluidsfragmenten...) die geüpload worden houdt dit in dat ze ook werkelijk gebruikt worden op andere pagina's, zo niet kunnen ze misschien nog op Wikimedia Commons geplaatst worden.

Losse verhaal-lijnen

Een samenvatting van de plot of het verhaal van een boek of film, etc kan zeker wel een onderdeel van een pagina zijn, maar heeft geen bestaansrecht als artikel. Waar een samenvatting van de plot of het verhaal deel uitmaakt van een pagina hoort de lengte wel in de goede verhouding te zijn tot de totale lengte van het artikel: het is slechts één van de onderdelen van de pagina.

Cijfermateriaal

Cijfermateriaal (metingen, uitslagen van wedstrijden, scores, statistieken, etc) kan zeker wel een onderdeel van een pagina zijn, maar heeft geen bestaansrecht als artikel. Bovendien zijn lange, uitgebreide opsommingen van cijfers in artikelen allicht verwarrend voor de lezer en niet goed voor de overzichtelijkheid van een artikel. Waar cijfermateriaal een essentieel onderdeel is van een pagina is het veelal aan te raden om er een mooie tabel van te maken; dit helpt de leesbaarheid. Waar cijfermateriaal eigenlijk niet essentieel is, is het allicht beter de kerngegevens kort samen te vatten.

Een plaats voor vragen om informatie

De rode links in een artikel zijn niet bedoeld om een pagina te maken waarin om informatie gevraagd wordt, maar om zelf een goed artikel over het betreffende onderwerp te schrijven. Vragen kun je stellen op Wikipedia:Helpdesk.

Een glazen bol

Wikipedia is geen verzameling onverifieerbare speculatie. Een artikel over een toekomstige gebeurtenis is alleen Wikipediawaardig als het bijna zeker is dat de gebeurtenis zal plaatsvinden, er genoeg onafhankelijke bronnen bericht over het onderwerp hebben gegeven, en de informatie betrouwbaar is (een artikel over de Wapens die in de Derde Wereldoorlog gebruikt gaan worden is bijvoorbeeld niet betrouwbaar, maar een artikel over de Olympische Zomerspelen 2020 wel).

Een kookboek, reisgids of handleiding

Wikipedia is niet bedoeld om instructies te geven. Recepten van gerechten staan in een ander wikiproject: Wikibooks:Kookboek. Voor reisgidsen is er Wikivoyage.

En ook niet

Een nieuwssite, verzameling beroemde citaten, gezamenlijk boekenschrijfproject, etc: Dit is mogelijk meer geschikt voor een zusterproject van Wikipedia.

Gemeenschap

Anarchistische gemeenschap

Wikipedia is vrij en open, maar die vrijheid en openheid worden beperkt wanneer zij het hoofddoel storen, nl. het samenstellen van een encyclopedie. Wikipedia is geen platform voor vrijheid van meningsuiting (of voor het uitoefenen van wat voor rechten dan ook). Het feit dat Wikipedia een open, zelfregulerend project is wil niet zeggen dat enig deel van zijn doel te maken heeft met het onderzoeken van de uitvoerbaarheid van anarchistische gemeenschappen of het testen van de grenzen van anarchisme.

Democratie

Wikipedia werkt op basis van consensus, niet op basis van stemmen. Argumenten horen het uitgangspunt te zijn bij een discussie. Soms kan er wel een opiniepeiling gehouden worden, maar die heeft verder geen consequenties. Slechts in uitzonderlijke gevallen kan een bindende stemming worden gehouden. Wikipedia is geen experiment in wat voor soort staatsvorm dan ook.

Bureaucratie

Wikipedia is geen rechtbank, en de regels zijn niet het doel van de gemeenschap. Het is niet de bedoeling dat er veel onnodige instructies gegeven worden. Een mogelijke procedurele fout bij het plaatsen van iets, zoals een idee of een nominatie, is geen reden om dat voorstel ongeldig te verklaren. Volg de geest, niet de letter, van regels, richtlijnen en procedures, als je denkt dat ze tegenstrijdig zijn. Als de regels in de weg zitten bij het opbouwen van de encyclopedie mogen ze genegeerd worden (met uitzondering van de kernrichtlijnen zoals Verifieerbaarheid, Geen Origineel Onderzoek en Neutraliteit). Onenigheden moeten opgelost worden door middel van een op consensus gebaseerde discussie, niet door het blijven vasthouden aan regeltjes en procedures.

Slagveld

Wikipedia is niet de plaats om gevechten te voeren. Geen gevechten die van elders geïmporteerd worden en geen gevechten die hier worden gestart. Het is de bedoeling aan de encyclopedie te werken, en daarbij voorkomend en constructief met andere gebruikers om te gaan (zie Wikiquette). Als andere gebruikers zich daar niet aan houden is dat nog geen reden om tot hun niveau af te dalen en het gevecht aan te gaan. Er zijn andere middelen om die andere gebruikers op hun gedrag aan te spreken of op het rechte pad te brengen.

Verplichting

Al het werk aan Wikipedia gebeurt op vrijwillige basis. Het is uit den boze om een andere gebruiker onder druk te zetten een bepaalde bijdrage te leveren. Ook is eenieder altijd vrij om op te houden mee te werken aan Wikipedia of om een wikibreak te nemen.


Wikipedia is een project van de Wikimedia Foundation, een non-profitorganisatie die ook een aantal andere projecten herbergt:

WikiWoordenboek WikiWoordenboek
Woordenboek en thesaurus
Wikinews Wikinews
Nieuwsbron van vrije informatie (Engels)
Wikiquote Wikiquote
Verzameling citaten en spreekwoorden
Wikibooks Wikibooks
Vrije tekstboeken en handleidingen
Wikispecies Wikispecies
Inhoudsopgave van soorten organismen
Wikisource Wikisource
Vrije bibliotheek met documenten
Wikiversity Wikiversity
Vrij leermateriaal en activiteiten
Commons Commons
Gezamenlijke mediaopslag
Meta-Wiki Meta-Wiki
Wikimedia projectcoördinatie
Wikivoyage Wikivoyage
Vrije reisgids
Wikidata Wikidata
Vrije database
Incubator Incubator
Opstarten van nieuwe projecten