Zeebeving Indische Oceaan 2004

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Aardbeving Indische Oceaan 2004)
Ga naar: navigatie, zoeken
Tsunami Indische Oceaan 2004
2004 Indian Ocean earthquake - affected countries.png
Datum 26 december 2004
Kracht 9,3 (op de schaal van Richter)
Epicentrum Indische Oceaan
Coördinaten 3° 17′ NB, 95° 47′ OL
Getroffen land(en) Bangladesh, India, Indonesië, Kenia, Madagaskar, Maldiven, Maleisië, Myanmar, Seychellen, Somalië, Sri Lanka, Tanzania, Thailand
Slachtoffers 229.866
Portaal  Portaalicoon   Aardwetenschappen

Op zondag 26 december 2004 vond een zeer zware zeebeving plaats in de Indische Oceaan, die een vloedgolf veroorzaakte die zich in verschillende richtingen over de Indische Oceaan verplaatste met ongeveer 230.000 doden als gevolg. De catastrofe wordt gezien als één van de ergste natuurrampen in de recente geschiedenis.

Zeebeving en naschokken[bewerken]

De zware zeebeving met een kracht van 9,0 bij Sumatra met de naschokken (de witte cirkels). De rode stippellijnen geven de grenzen tussen de tektonische platen weer. Middenboven ligt India, links de oostkust van Afrika.
Verloop van de vloedgolf

De zeebeving deed zich voor om 7:58:50 lokale tijd (in Jakarta en Bangkok), ongeveer 2 uur 's nachts Centraal-Europese tijd.

Het hypocentrum lag op 3,298° Noorderbreedte, 95,779° Oosterlengte, ongeveer 160 km ten westen van het Indonesische eiland Sumatra, op een ongebruikelijk geringe diepte van ongeveer 10 km in de Indische Oceaan. De beving had een kracht van 9,3 op de momentmagnitudeschaal (Het Amerikaanse bureau USGS houdt 9,1 MW aan), waardoor de zeebodem zich met tientallen meters verplaatste. Daarmee was het de op vier na zwaarste zeebeving sinds 1900.

De zeebeving zelf werd gevoeld tot in Bangladesh, de Cocoseilanden, India, Maleisië, Myanmar, Singapore en Thailand. Meerdere naschokken volgden in de uren daarna. Vanaf de eilandengroep de Andamanen werden naschokken van 5,7 en 6,3 MW gemeld. Vanaf de eilandengroep de Nicobaren werden naschokken gemeld, waaronder een van 7,3 MW. Uit deze naschokken bleek dat de breuklijn over een lengte van 1600 km aan het bewegen was. Uit de grootte van de zeebevingen wordt geschat dat de aardschollen een vijftiental meters langs elkaar geschoven moeten zijn. Vierentwintig uur na de zeebeving deden zich nog steeds naschokken voor van ca. 6 MW. Zelfs zes dagen later, op 1 januari 2005, deden zich nabij Sumatra nog naschokken voor van 6,5 MW. Op 28 maart vond er een naschok van 8.2-8.5 MW plaats, zie Aardbeving Indische Oceaan 2005

Bij het KNMI in De Bilt werd de zeebeving bij Sumatra ongeveer dertien minuten na het begin van de beving geregistreerd.

Aardbevingen met een grootte van meer dan 8 zijn zeldzaam. Toch had zich drie dagen eerder een aardbeving van 8,1 MW voorgedaan in een onbewoond gedeelte van de Macquarie-eilanden, gelegen tussen Antarctica en Australië.

Vloedgolf[bewerken]

Bij deze zware zeebeving ontstond een vloedgolf of tsunami die zich in verschillende richtingen over de Indische Oceaan verplaatste met een snelheid tot 900 km per uur. Waar de vloedgolf op land stuitte kon deze door het ondiepere water een hoogte van 10 meter bereiken.

Slachtoffers en schade[bewerken]

De doden vielen als gevolg van de vloedgolf. In de Indische Oceaan was destijds geen waarschuwingssysteem voor vloedgolven, zoals wel in de Grote Oceaan aanwezig was. In Zuidoost-Azië kwamen duizenden mensen om het leven. Onder andere India, Sri Lanka en Thailand zijn ernstig getroffen door de zeebeving. Hieronder zijn landen en eilandengroepen vermeld naar schade.

Gevreesd werd ook voor een catastrofale ecologische ramp omdat koraalriffen voor de kust ernstig en permanent beschadigd leken. De Volkskrant meldt op 3 september 2005 echter dat achteraf blijkt dat 60% van de riffen onbeschadigd zijn en slechts 13% zware schade op heeft gelopen. Herstel lijkt mogelijk binnen 5 tot 10 jaar.[1]

Bondig overzicht[bewerken]

OVERZICHT
S.No. Land Aantal doden bevestigd Gewonden Vermisten
1 Vlag van Indonesië Indonesië 130.736 Onbekend > 6000
2 Vlag van Sri Lanka Sri Lanka 35.322 4000 14.000
3 Vlag van India India 12.405 Onbekend 5640
4 Vlag van Thailand Thailand 5.395 8432 3071
5 Vlag van Somalië Somalië 78 Onbekend Onbekend
6 Vlag van Myanmar Myanmar 61 Onbekend Onbekend
7 Vlag van Maldiven Maldiven 82 Onbekend 76
8 Vlag van Maleisië Maleisië 68 > 200 29
9 Vlag van Tanzania Tanzania 10 Onbekend Onbekend
10 Vlag van Seychellen Seychellen 3 Onbekend 7
11 Vlag van Bangladesh Bangladesh 2 Onbekend Onbekend
12 Vlag van Kenia Kenia 1 Onbekend Onbekend
Totaal ± 184.168 > 12.632 > 55.000

Getroffen landen en territoria[bewerken]

Indonesië[bewerken]

Een verwoeste stad op Sumatra.
Door vloedgolf ontspoorde trein in Sri Lanka.
Auto in Madras in India
De Thaise plaats Ao Nang wordt getroffen door de tsunami.
De Maldiven getroffen door de tsunami
Maleisië: auto's getroffen door de tsunami in Penang

Volgens de Indonesische autoriteiten zijn er ruim 237.000 mensen in Indonesië omgekomen.

Het dichtst bij het epicentrum lag de provincie Atjeh, op het eiland Sumatra. Volgens de Indonesische autoriteiten zijn er 94.081 slachtoffers in Atjeh. Er wordt gevreesd voor nog veel meer slachtoffers, er zijn nog duizenden mensen vermist. Men schat dat meer dan 100.000 dodelijke slachtoffers zijn gevallen. De Indonesische ambassadeur in Kuala Lumpur, Maleisië, beweerde dat het mogelijk is dat meer dan 400.000 doden zijn gevallen, dit wordt echter betwist.

Indonesië en met name de provincie Atjeh, is het land dat het zwaarst werd getroffen door de tsunami èn de aardbeving. Grote delen van de provincies Atjeh en Noord-Sumatra zijn verwoest. Zo is de hoofdstad van Atjeh, Banda Atjeh, voor 80% verwoest.

Het eiland Nias is door de aardbeving in de Indische Oceaan ook zwaar getroffen. Vooral aan de westkust zijn veel doden te betreuren. Duizenden mensen zijn dakloos.

Sri Lanka[bewerken]

Sri Lanka was één van de zwaarst getroffen gebieden. De ziekenhuizen waren vol en konden geen gewonden meer opnemen. Het officiële dodental was meer dan 38.000. Eén miljoen mensen werden getroffen door de vloedgolf, er werden circa 14.000 mensen vermist en er waren 4000 gewonden. De noodtoestand werd uitgeroepen.

Een extra probleem deed zich voor vanwege de landmijnen, die in de burgeroorlog tussen de regering en de Tamilbeweging op het strand werden ingegraven en nu uit het zand gespoeld worden.

Meer dan 1.700 mensen komen om wanneer hun trein wordt overspoeld nabij de stad Peraliya.

India[bewerken]

India had met zijn lange kustlijn veel schade.

In de Indische Oceaan liggen de Andamanen, een eilandengroep die tot India behoort. Een zware naschok van 7,3 op de schaal van Richter vond in de buurt van deze eilandengroep plaats. Er werden meer dan 16.000 doden gemeld.

Thailand[bewerken]

In Thailand werd vooral de westelijke kuststreek van het land getroffen: de provincies Ranong, Phang Nga, Phuket, Krabi, Trang en Satun. De zeebeving zelf werd tot in Bangkok gevoeld. Bijna gelijktijdig vond er ook een lichte aardbeving plaats in de provincie Chiang Mai, die voornamelijk materiële schade opleverde.

De provincie Phang Nga is het zwaarst getroffen. In een gebied bij de plaats Khao Lak zijn alleen al meer dan 700 doden gevallen. Verder zijn de toeristische provincie Phuket (vooral de westkust van het eiland Phuket met de populaire vakantiebestemming Patong), het eiland Koh Phi Phi en de badplaats Ao Nang, de beide laatste in de provincie Krabi, zwaar getroffen.

Op Koh Phi Phi zijn vrijwel alle constructies weggevaagd. Ook in de provincies Phang Nga en Krabi zijn veel gebouwen aan de kust totaal weggevaagd. 40% van de bezoekers aan Thailand bezoekt dit gebied en de lokale economie draait voor een groot deel op de inkomsten van toerisme.

Twee dagen na de ramp meldt de Thaise pers 918 doden en vele gewonden en nog ca. 1000 vermisten. Op Phuket werden toen nog 13 Nederlanders vermist. Op 1 januari 2005 stond het dodental in Thailand op circa 4500. In totaal zijn er in Thailand 5395 mensen omgekomen.

Eén van de dodelijke slachtoffers bij Khao Lak in de provincie Phang Nga was de kleinzoon van de Thaise koning Bhumibol Adulyadej, Bhumi Jensen, de zoon van prinses Ubol Ratana. Ook is een voormalig minister omgekomen.

Myanmar[bewerken]

Officieel is er een dodental van 59 in Myanmar. Maar volgens de National Coalition Government of Union of Burma, een organisatie van Birmese dissidenten ligt het werkelijke aantal doden tussen de 400 en 600. Volgens de Verenigde Naties hebben ongeveer 30.000 mensen hulp nodig.

Maldiven[bewerken]

Op de Maldiven zouden 82 doden zijn gevallen. Twee derde van de hoofdstad Malé liep onder water. Er zijn vele kleine eilanden (atollen), die slechts weinig boven water uitkomen, soms slechts 1 meter. De vloedgolf lijkt enkele atollen volledig overspoeld te hebben. De noodtoestand is uitgeroepen.

Maleisië[bewerken]

Maleisië meldt 75 doden, maar er wordt voor 600 doden gevreesd.

Somalië[bewerken]

Zelfs in Somalië vielen doden door de vloedgolf. Er zouden honderden mensen omgekomen zijn door omslaande boten.

Bangladesh[bewerken]

Uit Bangladesh worden 2 doden gemeld.

Seychellen[bewerken]

De Seychellen liggen ten oosten van Afrika. Hier zouden 3 doden zijn gevallen, 7 andere werden vermist.

Réunion[bewerken]

Verschillende boten (200) aan de kusten van dit Franse eiland in Afrika zonken, de schade wordt op € 500.000 geraamd.

Kenia[bewerken]

Vooral in de stad Mombassa moesten honderden de kust ontvluchten. Er is officieel 1 dode geteld.

Singapore[bewerken]

Golven raakten luxueuze appartementsblokken in het zuiden van de stad.

Australië[bewerken]

Zware golven beukten op de noordwestelijke kust van dit Oceanische land.

Cocoseilanden[bewerken]

Geen gewonden of ernstige problemen gemeld vanuit deze Australische archipel.

Oman[bewerken]

Golven beukten op de kust van Oman in, echter geen zware schade.

Gevolgen voor andere landen[bewerken]

Cirkeldiagram met vergelijkingen van januari 1906 tot december 2005 van verschilende gebieden die getroffen werden door natuurrampen in dezelfde periode.

Lijst met de doden, vermisten en gewonden van verschillende nationaliteiten die betrokken waren bij de tsunami. Bijgewerkt tot ongeveer 14 april 2005. Nederland bijgewerkt tot en met 11 augustus 2005.

Land Doden Vermisten Gewonden
Vlag van Zweden Zweden 543 12 -
Vlag van Duitsland Duitsland 537 15 -
Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk 149 1 69
Vlag van Finland Finland 107 71 -
Vlag van Zwitserland Zwitserland 106 6 60
Vlag van Frankrijk Frankrijk 95 0 400
Vlag van Oostenrijk Oostenrijk 86 0 150
Vlag van Noorwegen Noorwegen 79 5 30
Vlag van Italië Italië 54 0 10
Vlag van Denemarken Denemarken 43 3 11
Vlag van Japan Japan 36 8 -
Vlag van Nederland Nederland 36 - 53
Vlag van Australië Australië 24 3 -
Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten 23 10 150
Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea 17 3 -
Vlag van Canada Canada 15 5 -
Vlag van Hongkong Hongkong 13 17 18
Vlag van Zuid-Afrika Zuid-Afrika 12 3 -
Vlag van België België 10 1 2
Vlag van Singapore Singapore 9 - -
Vlag van Israël Israël 6 1 30
Vlag van Filipijnen Filipijnen 5 10 600
Vlag van Ierland Ierland 4 0 -
Vlag van China China 3 7 10
Vlag van Taiwan Taiwan 3 - 4
Vlag van Rusland Rusland 2 8 -
Vlag van Nieuw-Zeeland Nieuw-Zeeland 2 4 -
Vlag van Mexico Mexico 2 1 -
Vlag van Argentinië Argentinië 2 - -
Vlag van Brazilië Brazilië 2 - -
Vlag van Polen Polen 1 10 3
Vlag van Tsjechië Tsjechië 1 8 6
Vlag van Portugal Portugal 1 8 2
Vlag van Turkije Turkije 1 5 2
Vlag van Spanje Spanje 1 6 13
Vlag van Chili Chili 1 - -
Vlag van Colombia Colombia 1 - -
Vlag van Kroatië Kroatië 1 - -
Vlag van Litouwen Litouwen - 18 -
Vlag van Oekraïne Oekraïne - 17 -
Vlag van Griekenland Griekenland - 7 6
Vlag van Wit-Rusland Wit-Rusland - 5 -
Vlag van Hongarije Hongarije - 3 2
Vlag van Estland Estland - 3 -
Vlag van Luxemburg Luxemburg - 3 -
Vlag van Brunei Brunei - 2 -
Vlag van Roemenië Roemenië - 2 -
Vlag van Letland Letland - 1 -
Vlag van Liechtenstein Liechtenstein - 1 -

België[bewerken]

Er zijn op dit moment tien Belgen overleden en er worden er nog vier vermist. De identificatieprocedures in Thailand lopen voort. 'De families van de vermisten worden systematisch van alle ontwikkelingen in de identificatieprocedure op de hoogte gebracht.' Uit respect voor hun privacy en hun rouw' geeft Buitenlandse Zaken geen verdere informatie.

(bijgewerkt tot 13 februari 2005)

Nederland[bewerken]

Er zijn 36 Nederlanders omgekomen, waartussen ten minste 28 mensen in Thailand, en 2 in Sri Lanka. Er worden geen Nederlanders meer vermist.

(bijgewerkt tot 11 augustus 2005, locatie van het omkomen van de 6 laatste slachtoffers niet bijgewerkt)

Hulp[bewerken]

Overheden en humanitaire organisaties van over de hele wereld beloven technische en andere hulp. De Wereldbank schat het benodigde hulpbedrag op 5 miljard Amerikaanse dollar.[2]

België[bewerken]

In België is door het Belgisch Consortium voor Noodhulpsituaties de rekening 000-0000012-12 opengesteld voor noodhulp aan de slachtoffers. Op de slotdag van Tsunami is door samenwerking van de "pax media" (TV1, VTM en enkele regionale zenders langs Vlaamse zijde en RTL-TVI en RTBF langs Waalse zijde) veel geld ingezameld. Naast de grote show was er ook Tsunami 12-12 Kick-Off, een gezamenlijk programma met Jim-TV en TMF. Daarnaast was er van 6 uur 's ochtends tot 7 uur 's avonds een radioactie onder de naam Radio 1212. Door middel van platenaanvraag (minimum € 250) door particulieren of bedrijven kan men liedjes beluisteren op de radio. Dit met samenwerking van Donna, Q-Music en 4FM.

Opbrengsten acties:

  • Tsunami 12-12 : € 38.058.157[3]
  • Radio 1212 : ± € 330.000
  • Veiling Jim-TV en TMF : ± € 55.000

Zes weken na het lanceren van de gemeenschappelijke oproep voor steun aan de slachtoffers van de vloedgolf in Azië, is het resultaat van de campagne in België opgeklommen tot 48,2 miljoen euro.

Tot vandaag is er geen complete audit gebeurd waar deze fondsen echt gebruikt werden.

Nederland[bewerken]

In Nederland is door de Samenwerkende Hulporganisaties giro 555 opengesteld voor noodhulp aan de slachtoffers. Op giro 555 is in totaal € 208.326.155 binnengekomen; dit bedrag is exclusief de toezegging van € 5 miljoen van minister Van Ardenne.

Opbrengsten acties:

  • Radio 555 : € 5.033.235
  • TV-acties op Nederland 2, RTL 4, SBS 6 en TMF 9 : ruim € 60.000.000
  • Totaal opbrengst van giro 555 : ruim € 205.000.000 (stand 14 juli 2005)
  • EO Metterdaad: Tussenstand op 22 maart 2005: € 1.800.000

Verenigde Staten[bewerken]

Ondanks de grote begrotingstekorten, heeft de Amerikaanse overheid 350 miljoen Amerikaanse dollar ter beschikking gesteld[4] en troepen voor directe hulp. Het Amerikaanse Rode Kruis en particulieren stortten nog eens 401 miljoen Amerikaanse dollar (stand 6 januari 2005) ten bate van de gebieden die het slachtoffer werden van de natuurramp. Deze bedragen zijn exclusief het geld dat door de Amerikaanse multinationals en andere bedrijven en instellingen werd gegeven, alsook directe donaties aan vrienden en famileleden. De federale inzamelingsacties worden voortgezet onder leiding van twee voormalige presidenten, Bill Clinton en George H.W. Bush.

Vervolg[bewerken]

Het tsunami-alarmeringssysteem bleek vanaf de zomer van 2006 goed te werken: bij een vloedgolf in december 2006 in India komt er niemand meer om.

Doordat de Indonesische regering en het verzet in Atjeh gezamenlijk de besteding van de hulpfondsen ter hand nemen komt het ook tot vredesbesprekingen. In december 2006 volgen er vrije verkiezingen in het gebied dat gedeeltelijke autonomie verkregen heeft.

In diverse landen blijkt er door corruptie veel van de hulpgelden niet besteed te zijn aan noodhulp en herstellingswerken. Sri Lanka, Indonesië en Thailand springen er in negatief opzicht tussenuit.

In Banda Atjeh is het Atjeh Tsunami Museum opgericht.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties