Bourtange

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Bourtange
Plaats in Nederland Flag of the Netherlands.svg
Bourtange
Bourtange
Situering
Provincie Flag Groningen.svg Groningen
Gemeente Vlagtwedde vlag.svg Vlagtwedde
Coördinaten 53°0'N  7°11'E
Algemeen
Inwoners (2008) 430 [1]
Foto's
Luchtfoto bourtange.jpg
Luchtfoto, mei 2005
Bourtange06.jpg
Plattegrond uit 1742
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Bourtange (Gronings: Boertang) is een vestingdorp in de provincie Groningen, dat tijdens de Nederlandse Opstand is aangelegd. Bourtange ligt in de gemeente Vlagtwedde, in de streek Westerwolde. Bourtange is kortstondig, tussen 1808 en 1821, een zelfstandige gemeente geweest. Het is een beschermd dorpsgezicht. Hoewel de grachten en muren anders doen vermoeden, heeft Bourtange nooit stadsrechten gehad.

Inhoud

[bewerken] Ontstaan

In 1580, tijdens de Nederlandse Opstand, volgde de stad Groningen de noordelijke stadhouder Rennenberg in zijn keuze voor Spanje. De stad werd toen bevoorraad vanuit Duitsland, via een weg op de zandrug (tange) die door het Bourtangermoeras voerde.

Om deze bevoorradingsweg te blokkeren gaf Willem van Oranje aan de overste Diderick van Sonoy opdracht op de weg een vesting aan te leggen. Na zijn dood werd het werk voortgezet door Willems opvolger en neef Willem Lodewijk van Nassau (de oudste zoon van zijn broer Jan VI de Oude). In 1594 werd de stad Groningen heroverd, en in 1594 werd de vesting Bourtange onderdeel van de grensverdediging van de drie noordelijke provincies Groningen, Friesland en Drenthe.

De vesting werd onder andere in 1665 tijdens de Eerste Münsterse Oorlog verbeterd, en in 1672, tijdens de Tweede Münsterse Oorlog toen Bernhard von Galen Groningen aanviel. In 1742 bereikte de vesting de grootste omvang. Doordat het Bourtangermoeras steeds meer verdroogde en de vuurkracht van geschut groter werd, nam de militaire betekenis van de vesting echter af.

[bewerken] Opheffing

In 1851 werd de vesting officieel opgeheven, en werd Bourtange een agrarisch dorp in Westerwolde. De grachten werden met de aarden wallen gedempt en de militaire gebouwen en percelen werden verkocht.

[bewerken] Reconstructie

Rond 1960 liep het dorp leeg. Bourtange was niet met de tijd meegegaan en was geen plaats waar jongeren zich vestigden. De gemeente Vlagtwedde liet vervolgens de vesting herbouwen in de staat zoals die in 1742 geweest was. Men vindt dus thans bij de grens tussen Duitsland en Nederland (Groningen) een vesting uit vervlogen tijden, die vrijelijk te bezoeken is.

[bewerken] Tegenwoordig

Centrum van het dorp met oude lindebomen
De voormalige synagoge (thans Joods Synagogaal Museum)

De vesting is tegenwoordig een toeristische attractie van betekenis. Naast de volledig [bron?] gereconstrueerde vestingwerken vindt de bezoeker er diverse bezienswaardigheden: een Marktplein met eeuwenoude lindebomen, vijf musea, winkels en restaurants, een historisch hotel (de kamers zijn voorzien van een bedstee) en een trouwzaal in het voormalige kruithuis. Daarnaast is de vestingmolen herbouwd en is de rosmolen gereconstrueerd. In het zomerseizoen worden er historische evenementen in de vesting georganiseerd, waaronder het grootste reënactmentevenement van Nederland: de Slag om Bourtange. De kerk van Bourtange bevat nog diverse overblijfselen van de oorspronkelijke vestingkerk, die als eerste nieuwe protestantse kerk in 1607 in de provincie Groningen werd gebouwd. De uit 1842 daterende synagoge is thans het Joods Synagogaal Museum.

[bewerken] Vijfhoek

Opvallend aan de Vesting Bourtange is de vorm, namelijk een vijfhoek. De 14 lindebomen op het marktplein zijn oorspronkelijk geplaatst langs de zijden van het middelste pentagram.[2]

[bewerken] Ravage

Op de nacht van zaterdag op zondag op 24 januari 2010 raakten verschillende historische bruggen, de monumentale synagoge en enkele panden in het vestingdorpje beschadigd nadat een dronken chauffeur met een vrachtwagencombinatie in die nacht een spoor van vernieling achterliet in het dorpje. De chauffeur ramde tijdens de rit de grote houten deuren uit de poort en eindigde de rit op het marktplein.[3] De schade bedroeg 38 000 euro.[4]

[bewerken] Zie ook

Panoramazicht vanaf een bastion op de vesting

[bewerken] Externe link

Vista-kmixdocked.png
Door op de afspeelknop te klikken kunt u dit artikel beluisteren. Na het opnemen kan het artikel gewijzigd zijn, waardoor de tekst van de opname wellicht verouderd is. Zie verder info over deze opname of download de opname direct (meer info over gesproken Wikipedia)

[bewerken] Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

  1. CBS Statline
  2. Abrahamse, Jan en Paul Paris, Vesting Bourtange, een reconstructie in:Noorderbreedte 96/1 [1]
  3. brabantsdagblad.nl Chauffeur zorgt voor ravage in Bourtange uit:brabantsdagblad uitgave: 24 januari 2010
  4. Schade dronkenmansrit in Bourtange 38.000 euro. RTV Noord (1 april 2010).
Persoonlijke instellingen
Naamruimten
Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Hulpmiddelen
Afdrukken/exporteren
In andere talen