Conclaaf van 2013

Conclaaf van 2013
Sedisvacatie
Afgetreden paus	Bendictus XVI
Gekozen paus	Franciscus Geboren: Jorge Mario Bergoglio
Camerlengo	Tarcisio Bertone
Deken	Angelo Sodano
Protodiaken	Jean-Louis Tauran
Secretaris	Lorenzo Baldisseri
Kiesgerechtigde kardinalen	117
Aanwezige kardinalen	115
Aantal stemronden	5
Periode en plaats
Begin sedisvacatie	28 februari 2013
Begin verkiezing	12 maart 2013
Uiteindelijke verkiezing	13 maart 2013
Duur sedisvacatie	13 dagen
Duur verkiezing	2 dagen
Locatie	Vaticaanstad
Chronologie
Conclaaf van 2005   Conclaaf van 2013
Portaal    Christendom

Aantal kardinalen per continent. Italië is apart weergegeven.

Het conclaaf van 2013 was een besloten bijeenkomst van 115 van de 117 stemgerechtigde kardinalen van de Katholieke Kerk in de Sixtijnse kapel in Rome om een opvolger aan te duiden voor paus Benedictus XVI, die op 28 februari 2013 om 20.00 uur aftrad.

Verloop

Op 28 februari trad Benedictus XVI af als paus. Voorafgaand aan het eigenlijke conclaaf werden voorbereidende gesprekken gevoerd in het zogenaamde pre-conclaaf.

Het eigenlijke conclaaf ging op dinsdag 12 maart van start. Dit werd 's morgens ingeluid met de mis ‘Pro Eligendo Pontifice’ (= ‘voor de verkiezing van de Pontifex’) in de Sint-Pietersbasiliek. Hierin ging de deken van het college van kardinalen, Angelo Sodano, voor. Om 16.30 uur vertrokken de aanwezige stemgerechtigde kardinalen onder het zingen van de Litanie van alle Heiligen in processie van de Cappella Paolina naar de Sixtijnse Kapel voor de eerste stemming. Aangezien de voornoemde deken en sub-deken, Roger Etchegaray, beiden de stemgerechtigde leeftijd van 80 jaar waren gepasseerd, werd het conclaaf geleid door de oudste aanwezige stemgerechtigde kardinaal-bisschop, Giovanni Battista Re. Na het zingen van de hymne Veni Creator Spiritus legden alle kardinalen vervolgens één voor één met een hand op het Evangeliarium de eed van geheimhouding af. Na het uitspreken van het Extra Omnes (allen naar buiten), door de pauselijke ceremoniemeester Mgr. Guido Marini, verlieten alle niet-conclavisten de kapel en werd de deur door de ceremoniemeester gesloten. Aangezien de kardinalen tijdens het conclaaf niet met de buitenwereld mochten communiceren, moesten smartphones en tablets uitgeschakeld worden.

De eerste stemronde leverde nog geen nieuwe paus op, getuige de zwarte rook die rond 19.45 uur uit de schoorsteen kwam. Op woensdag 13 maart werd viermaal gestemd, vooraleer kort na 19.00 uur witte rook verscheen.

De nieuwe paus werd bekend gemaakt door de kardinaal-protodiaken Jean-Louis Tauran. Hij kondigde met het Habemus papam de 76-jarige Argentijnse kardinaal Jorge Mario Bergoglio, aartsbisschop van Buenos Aires, aan als Paus Franciscus. Hij is de eerste paus uit Latijns-Amerika en de eerste niet-Europese paus sinds Paus Gregorius III. Franciscus is ook de eerste paus uit de Jezuïetenorde. Opmerkelijk was dat het wapentapijt dat over het balkon werd gehangen leeg was. Bij vorige gelegenheiden werd uit eerbetoon het pauselijke wapen van de vorige paus nog getoond. Reden hiervoor was dat de vorige paus nog in leven is en zijn wapen nog steeds draagt.

Stemrondes

Op 12 maart 2013 sloten om 17:35 uur de deuren van de Sixtijnse Kapel, waarna er diezelfde avond nog één stemronde werd gehouden. Op de tweede dag dag waren er vier stemrondes: twee 's middags en twee 's avonds. Aan het begin van de middag, respectievelijk avond werden de stembriefjes van de twee stemrondes van respectievelijk die ochtend of middag verbrand. Er verscheen dan zwarte of witte rook. Witte rook op woensdagavond 13 maart omstreeks 19:06 uur wees erop dat een nieuwe paus was gekozen.

Kiesgerechtigde kardinalen

Het college van kardinalen telt 207 leden van wie er 117 kiesgerechtigd zijn. De gemiddelde leeftijd van de kardinaal-electoren is 71 jaar; van deze kardinalen zijn er 67 door Benedictus XVI benoemd. De overige 50 kiesgerechtigde kardinalen zijn door diens voorganger, Johannes Paulus II, benoemd. De twee door Paulus VI benoemde kardinalen die nog in leven zijn, zijn niet meer kiesgerechtigd. Van de 117 kiesgerechtigde kardinalen brachten er 115 hun stem uit. De geografische verdeling van de stemmen was als volgt:

• Italië: 28
• Rest van Europa: 32
• Noord-Amerika: 14
• Latijns-Amerika: 19
• Afrika: 11
• Azië en Oceanië: 11

Kardinalen die niet aanwezig waren op het conclaaf

• Julius Darmaatmadja (Indonesië), vanwege gezondheidsredenen.
• Keith Michael Patrick O'Brien (Verenigd Koninkrijk), na geruchten over seksueel misbruik.

Papabili

Zoals gebruikelijk werden in de (inter)nationale pers ook een aantal namen genoemd van mogelijke kandidaten voor het pausschap, de zogenoemde papabili. Vaak genoemd werden:

• Angelo Amato ( Italië, prefect van de Congregatie voor de Heiligverklaringen)
• Angelo Bagnasco ( Italië, voorzitter van de Italiaanse Bisschoppenconferentie)
• Philippe Barbarin ( Frankrijk, aartsbisschop van Lyon)
• Jorge Mario Bergoglio ( Argentinië, aartsbisschop van Buenos Aires)
• Tarcisio Bertone ( Italië, kardinaal-staatssecretaris)
• João Braz de Aviz ( Brazilië, prefect van de Congregatie voor de Instituten van Gewijd Leven en Gemeenschappen van Apostolisch Leven)
• Antonio Cañizares Llovera ( Spanje, prefect van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten)
• Timothy Dolan ( Verenigde Staten, aartsbisschop van New York)
• Stanisław Dziwisz ( Polen, aartsbisschop van Krakau)
• Péter Erdő ( Hongarije, president van de Raad van Europese Bisschoppenconferenties)
• Fernando Filoni ( Italië, prefect van de Congregatie voor de Evangelisatie van de Volkeren)
• Salvatore Fisichella ( Italië, voorzitter van de Pauselijke Raad voor de Bevordering van de Nieuwe Evangelisatie)
• Laurent Monsengwo Pasinya ( Congo-Kinshasa, aartsbisschop van Kinshasa)
• Seán Patrick O’Malley ( Verenigde Staten, aartsbisschop van Boston)
• Marc Ouellet ( Canada, president van de Congregatie voor de Bisschoppen)
• George Pell ( Australië, aartsbisschop van Sydney)
• Mauro Piacenza ( Italië, prefect van de Congregatie voor de Clerus)
• Malcolm Ranjith ( Sri Lanka, aartsbisschop van Colombo en metropoliet van Sri Lanka)
• Gianfranco Ravasi ( Italië, president voor de Pauselijke Raad voor de Cultuur)
• Norberto Rivera ( Mexico, aartsbisschop van Mexico-Stad)
• Óscar Rodríguez Maradiaga ( Honduras, aartsbisschop van Tegucigalpa en voorzitter van Caritas Internationalis)
• Leonardo Sandri ( Argentinië, president van de Congregatie voor de Oosterse Kerken)
• Robert Sarah ( Guinee, president van de Pauselijke Raad "Cor Unum")
• Odilo Scherer ( Brazilië, aartsbisschop van São Paulo)
• Christoph Schönborn ( Oostenrijk, aartsbisschop van Wenen)
• Angelo Scola ( Italië, aartsbisschop van Milaan)
• Crescenzio Sepe ( Italië, aartsbisschop van Napels)
• Luis Antonio Tagle ( Filipijnen, aartsbisschop van Manilla)
• Jean-Louis Tauran ( Frankrijk, voorzitter van de Pauselijke Raad voor de Interreligieuze Dialoog)
• Peter Turkson ( Ghana, president van de Pauselijke Raad voor Gerechtigheid en Vrede)

Zie ook

• Resultaten van recente conclaven

Mediabestanden

Zie de categorie Papal conclave of 2013 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

Bronnen, noten en/of referenties