Dartmoor (gebied)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
High Willhays, het hoogste punt van Dartmoor en Zuid-Engeland

Dartmoor is een heidegebied in het midden van Devon, Engeland. Het gebied beslaat een oppervlakte van 954 vierkante kilometer en is een nationaal park.[1]

Dartmoor wordt gekenmerkt door veel granieten heuveltoppen, die dateren uit het Carboon. Het hoogste punt in Dartmoor is High Willhays, dat op 621 meter boven zeeniveau ligt.

Een deel van Dartmoor is gedurende 200 jaar gebruikt als militair oefenterrein. Het gebied is verder populair bij toeristen en bekend bij paardenliefhebbers als thuis van de dartmoorpony.

Inhoud

Geografie [bewerken]

Dartmoor staat bekend om zijn tors, waarvan er zich zo’n 160 bevinden in het gebied. Deze tors vormen de locatie voor een jaarlijks evenement genaamd de Ten Tors Challenge. Bij dit evenement lopen duizenden mensen een afstand van 56, 72 of 89 kilometer over tien tors via verschillende routes.

De hoeveelheid neerslag in Dartmoor is hoger dan bij het omliggende laagland. Daar het nationaal park bedekt is met dikke lagen turf wordt regenwater doorgaans snel opgenomen en langzaam afgevoerd. Hierdoor is de grond in Dartmoor maar zelden droog.

Op plaatsen waar water zich ophoopt, kan veen ontstaan. Een ander gevolg van de vele regen is dat er veel rivieren en stroompjes in Dartmoor zijn. Deze rivieren hebben in de loop der eeuwen niet alleen het landschap gevormd naar wat het nu is, maar ook lange tijd geleden als krachtbron voor de industrieën in het gebied, zoals de tinmijn.

Het gebied is vernoemd naar de Dart.

Geschiedenis [bewerken]

Prehistorie [bewerken]

Beardown Man, een van de menhirs in Dartmoor

Het grootste gedeelte van prehistorische overblijfselen in Dartmoor dateren uit het late Neolithicum en de vroege Bronstijd. Dartmoor bevat de grootste concentratie overblijfselen uit de Bronstijd van het Verenigd Koninkrijk.

Het klimaat was destijds warmer dan vandaag de dag, en een groot deel van het gebied was bedekt met bomen. Dit bos werd grotendeels vernietigd door de prehistorische bewoners van het gebied om plaats te maken voor landbouw of als graasplek voor het vee. Voor het vrijmaken van een stuk land werden doorgaans de bomen verbrand. Dit proces heeft bijgedragen aan de verzuring van de grond, en de formatie van turf en veen.[2]

Vanwege de hoge zuurgraad van de grond zijn er geen organische restanten van deze prehistorische bewoners bewaard gebleven. Hun granieten huizen en monumenten daarentegen zijn wel goed bewaard gebleven, evenals stenen werktuigen. In het Victoriaanse tijdperk werden enkele van deze restanten “hersteld” door fanatiekelingen, die echter hun eigen interpretatie gaven aan hoe het gebied eruit moest hebben gezien.

In Dartmoor staan talloze menhirs, steencirkels, graven en steenrijen. Er bevinden zich ook zo’n 5000 hutcirkels.

De historische periode [bewerken]

Het klimaat werd in de loop der eeuwen steeds slechter, wat ertoe leidde dat rond 1000 voor Christus de meeste bewoners Dartmoor verlieten.

Pas rond de middeleeuwen werd het weer in Dartmoor weer wat warmer, en vestigden er zich weer mensen in het gebied. Ook zij gebruikten graniet om hun huizen te bouwen. Zo ontstonden de bekende Dartmoor langhuizen, waarvan sommige vandaag de dag nog worden bewoond (hoewel ze in de loop der jaren wel zijn aangepast). De oudste boerderijen in Dartmoor die vandaag de dag nog steeds in gebruik zijn, dateren uit de 14e eeuw. Begin negentiende eeuw werd er graniet gewonnen bij Haytor door het bedrijf van de familie Templer. Het graniet werd afgevoerd per trambaan. Langs deze trambaan loopt tegenwoordig het Templerpad.

In het gebied ligt het plaatsje Princetown, waar zich onder andere de bekende Dartmoor gevangenis bevindt.

Het landschap van Dartmoor ligt bezaaid met objecten en restanten die herinneren aan vele generaties die er hebben gewoond.

Mythen en literatuur [bewerken]

Jays graf

Dartmoor kent vele volksverhalen, mythen en legenden. Zo bestaan er verhalen over pixies, een ruiter zonder hoofd, een mysterieuze roedel honden en een grote zwarte hond die er zouden rondzwerven. Er werd zelfs beweerd dat Dartmoor door de duivel zelf zou zijn bezocht tijdens de grote onweersbui van 1638.

Veel van de kenmerkende plekken in Dartmoor hebben zo hun eigen bijbehorende verhalen, zoals Jays graf, de oude begraafplaats bij de Childe's Tomb, de rotsstapel genaamd Bowerman's Nose, en de stenen kruisen die de oude routes door het gebied markeren.

Dartmoor heeft ook een groot aantal schrijvers en kunstenaars geïnspireerd, zoals Sir Arthur Conan Doyle voor diens verhaal De Hond van de Baskervilles (zie ook helhond) en Silver Blaze, Agatha Christie en haar verhaal Het mysterie van Sittaford en verder Eden Phillpotts, Beatrice Chase en Sabine Baring-Gould.

Dartmoorpony's [bewerken]

Eigendom [bewerken]

Meer dan de helft van het Dartmoor Nationaal Park (57,3%) is particulier eigendom. Het grootste gedeelte hiervan is in handen van de Hertog van Cornwall. Het Britse ministerie van defensie bezit tevens 14% van Dartmoor. Verder is 3,8% in handen van waterbedrijven, 3,7% eigendom van de National Trust, 1,8% van de Forestry Commission en 1,4% van Dartmoors National Park Authority. Ongeveer 37% van Dartmoor is meent.[3]

Externe links [bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Natural England - Dartmoor
  2. Role of anthropogenic fire and in creating moors, and moor-burning in sustaining them, described in Pyne 1997, pp. 348-369.
  3. Dartmoor Commons (pdf). Dartmoor National Park Authority. Geraadpleegd op 2008-03-19.