Everaard t'Serclaes

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Moord op t'Serclaes

Everaard t'Serclaes, voornaam ook gespeld als Everard of Everhard en achternaam ook als Tserclaes, (overleden Brussel, 31 maart 1388) was een Brusselse patriciër.

Leven[bewerken]

t'Serclaes is vooral bekend geworden door de herovering van Brussel op de Vlaamse graaf Lodewijk van Male tijdens de Brabantse Successieoorlog. In de nacht van 24 oktober 1356 klom hij met een kleine groep volgelingen over de Brusselse wallen, verjoeg met de hulp van de ambachtslieden het Vlaamse garnizoen en opende de poorten voor het hertogelijke leger. Deze steun aan Johanna en Wenzel, die pas enige maanden terug hun Blijde Inkomst hadden gemaakt in de stad, valt niet los te zien van het belangrijke charter dat ze bij die gelegenheid hadden toegestaan.

Duivel neemt ziel van Sweder mee

Tussen 1360 en 1388 was t'Serclaes herhaaldelijk schepen van Brussel, en kwam als zodanig in conflict met Sweder van Abcoude, kasteelheer van Gaasbeek. Hij werd door diens baljuw, Melis Utenenge, en diens bastaardzoon, Willem van Kleef, verraderlijk overvallen en beroofd van tong en voet.[1] Hij werd nog voor verzorging naar het huis De Sterre gebracht maar bezweek er aan de opgelopen verwondingen. Everaard t'Serclaes, die in 1381 de heerlijkheid Kruikenburg had gekocht (in Ternat), werd aldaar begraven in de Sint-Gertrudiskerk tegenover het kasteel.

Historische bron[bewerken]

De gebeurtenissen zijn bekend dankzij de kroniek van Brusselaar Wein van Cotthem. In de jaren 1430-1432 schreef hij een voortzetting van de Brabantsche Yeesten die meer dan 12.000 berijmde verzen telt.[2] Zijn autograaf wordt bewaard in de Koninklijke Bibliotheek van België en zou voer bieden voor vele latere chroniqueurs.

Gedenktekens en eerbetoon[bewerken]

De Sterre[bewerken]

Stervende Everaard t'Serclaes in De Sterre

In het gebouw De Sterre bij de Brusselse Grote Markt is een monument van de stervende Everaard t'Serclaes verwerkt. Julien Dillens kreeg de opdracht voor het reliëf in 1898 van het stadsbestuur.[3] In het laagste bas-reliëf wordt verteld hoe de Brusselaars aan hun naam kiekefretters kwamen.

Tijdens het interbellum lanceerde een verkoper op de zondagse vogelmarkt het verhaal dat wrijven over de rechterarm van t'Serclaes' beeld geluk bracht. Wie het deed zou terugkeren naar Brussel of een wens mogen doen. Door het veelvuldige strelen en ook wel vandalisme, werd het monument in 2011 weggehaald voor renovatie.[4] Er kwam een kopie uit kunsthars, die later zal worden vervangen door een uit messing.[5] Het origineel zal verhuizen naar de Oigvalezaal in het stadhuis.

Stadhuis[bewerken]

De moord op t'Serclaes en het lot van Sweder zijn afgebeeld op een kraagsteen aan de voorkant van het Brusselse stadhuis, rechts van de bordestrap.

Warmoesberg[bewerken]

Ook op de plaats waar t'Serclaes in 1356 over de muur geklommen was, staat een monument. Dit was aan de Warmoespoort, nabij zijn huis in 't Hetegat. Tegen een bankgebouw aan de Warmoesberg is een stenen reliëf van Tom Frantzen aangebracht.

Straatnamen[bewerken]

In Brussel is een steeg naar hem vernoemd, alsook in Ternat, Sint-Pieters-Leeuw, Waterloo en Villers-la-Ville.

Roman[bewerken]

Hendrik Conscience romantiseerde het leven van t'Serclaes in een historiserend fictieboek.[6]

Verder lezen[bewerken]

  • André Monteyne (1987), T’Serclaes, een Brusselse familie (Brussel: Kredietbank)

Externe links[bewerken]

Noten
  1. Roel Jacobs (2004), Een kleine geschiedenis van Brussel, blz. 88-89 - Lees op Google Books
  2. Astrid Houthuys (2009), Middeleeuws kladwerk. De autograaf van de Brabantse Yeesten, boek VI (vijftiende eeuw) (Hilversum: Verloren), 370 blz.
  3. Roel Jacobs (2004), Een kleine geschiedenis van Brussel, blz. 88-89 - Lees op Google Books
  4. t' Serclaes: strelende handen nopen tot renovatie, brusselnieuws.be, 15 februari 2011 (bezocht op 23 september 2014)
  5. Stad lanceert procedure voor renovatie monument t'Serclaes, brusselnieuws.be, 22 september 2014
  6. Hendrik Conscience (1874), Everard T' Serclaes - Lees op DNBL