Haumea

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Haumea
Artistieke impressie van Haumea met de manen Hi'iaka en Namaka.
Artistieke impressie van Haumea met de manen Hi'iaka en Namaka.
Type Dwergplaneet
Fysische gegevens
Aantal (bekende) manen 2
Diameter waarschijnlijk 1600 km
Waarnemingsgegevens
Schijnbare helderheid 17,3 mag
Afstand tot de zon 51 AE
Atmosferische gegevens
Temperatuur <50 K
Portaal  Portaalicoon   Astronomie

(136108) Haumea is een dwergplaneet in de Kuipergordel van ons zonnestelsel. Op 17 september 2008 is de naam Haumea en de status van dwergplaneet toegekend, het definitieve catalogusnummer 136108 kreeg hij al wat eerder. De dwergplaneet is vernoemd naar een Hawaïaanse vruchtbaarheidsgodin.

Jose-Luis Ortiz van de Sierra Nevada Observatory in Spanje ontdekte Haumea in 2003. Het object bleek al voor te komen op foto's uit 1955.

Voor de officiële naam werd toegekend had Haumea de voorlopige aanduiding 2003 EL61. De bijnaam "Santa" kreeg hij omdat het object rond Kerstmis werd ontdekt.

De diameter is waarschijnlijk 1600 km (70% van Pluto) en het heeft twee manen. Haumea is het derde grootste object voorbij Neptunus, na Eris en Pluto en groter dan Sedna, Orcus, en Quaoar. Een ander recent ontdekt object, Makemake is misschien iets groter.

Het oppervlak lijkt op dat van Pluto's maan Charon, opvallend is de langgerekte vorm.

Het object bevindt zich op ca. 51 AE van de zon. De baan is tamelijk langgerekt elliptisch waardoor het soms dichterbij komt dan Pluto.

Classificatie[bewerken]

De libratie van Haumea (Neptunus is datgene wat niet beweegt

Haumea is een plutoïde, een technische term die gebruikt wordt om een dwergplaneet aan te duiden met een baan buiten die van Neptunus. Zijn status als dwergplaneet betekent dat hij door zijn eigen zwaartekracht is afgerond, maar die zwaartekracht niet sterk genoeg is om soortgelijke objecten in de ruimte te beïnvloeden. De ellipsvorm is vermoedelijk het gevolg van zijn snelle rotatie, te vergelijken met een met water gevulde ballon die snel ronddraait, en niet omdat hij niet sterk genoeg is om de zwaartekracht te overwinnen.

Manen[bewerken]

Haumea heeft 2 manen. De grootste, Hi'iaka heeft voor de officiële naamgeving de bijnaam "Little Helper" gekregen, een verwijzing naar de stripfiguur Santa's Little Helper, of "Rudolph" naar het bekendste rendier van de Kerstman. De massa is 1% van Haumea, de diameter is ongeveer 310 km. De andere maan, Namaka, bijnaam "Blitzen", heeft een diameter van ongeveer 160 km.