Zwanenburg (Gendringen)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Kasteel Zwanenburg (Gendringen))
Ga naar: navigatie, zoeken
Kasteel Zwanenburg
Schets van kasteel Zwanenburg door Nicolaes van Geelkercken
Schets van kasteel Zwanenburg door Nicolaes van Geelkercken
Locatie Gendringen
Zwanenburgseweg 2, Mechelen, Vlag van Nederland Nederland
Algemeen
Kasteeltype Burcht
Stijl omgracht kasteel
Eigenaar Gerrit Anton Mijnen
Huidige functie Grasland, ruim 13 ha
Gesloopt in 1901
Monumentale status Rijks beschermd
Monumentnummer  16066
Bijzonderheden Mogelijk fundamentresten ondergronds

Kasteel Zwanenburg (ook Swanenburg, Swanenborch of Swanenborg)[1] is een voormalig kasteel ten zuidoosten gelegen van Gendringen in de Gelderse Liemers, in de gemeente Oude IJsselstreek. Het lag aan de Oude IJssel tussen Huis Landfort en kasteel De Wildt in het kerkdorp Megchelen.

Geschiedenis[bewerken]

De oudste vermelding van de mogelijke heer van Swanenburg is uit 1272 als Lubbert van Swane genoemd wordt als eigenaar van het goed Brummelingh bij Werth bij Westfalen. Begin 14de eeuw is Willem van Heeckeren (1290-1365) bezitter van een goed bij Werth en van de Swanenburg[2].

Begin 15de eeuw werd het verkocht aan het geslacht Van Aeswijn. In 1423 werd de nieuwe hertog van Gelre Arnoud van Egmond ingehuldigd. Deze werd door de telgen Van Aeswijn niet erkend wat in 1425 leidde tot een hertogelijk beleg waarbij Swanenburg zich binnen een week overgaf. Het goed werd een Gelderse leen en het kasteel een open huis voor de hertog.

In 1462 kwam de Swanenberg door huwelijk in bezit van de familieVan Raesfelt die tot in de 17de eeuw eigenaar bleef. Tussen 1462 en 1580 werd het kasteel uitgebreid met een voorburcht en een kapel.[3] In 1580 werd het door de Spaanse troepen geplunderd en deels verwoest.

Na veel wisselingen van eigenaar werd het kasteel verbouwd in 1805 en werd de kasteelgracht gedempt, de ringmuur en poortgebouw gesloopt. In de 19e eeuw was het gebouw in gebruik als klooster en stond het huis na het vertrek van de kloosterlingen in 1882 leeg. In 1900 werd het landgoed geveild. Het hele complex bevatte toen 278 ha. Bij de verkoop werd geëist dat het kasteel gesloopt zou worden. De toren van de voorburcht met een doorsnee van 5,7 m is blijven staan. De kelders werden met puin dichtgegooid. In WOII is de toren zwaar beschadigd en daarna vervallen tot het huidige restant.

Een van de oudst bekende afbeeldingen in particulier bezit is een tekening op papier die dateert tussen 1720 en 1727 en is gesigneerd door Maximiliaan de Raat[4]. Het onderschrift luidt: t' kasteel den Zwanenborg ¼ úúr van Gendringen.

Sloop[bewerken]

In 1901 werd het land en huis gesloopt. Een bijgebouw werd geschikt gemaakt als boerderij. Een overgebleven toren van de voorburcht bleef staan.[5] In 1973 brandt het huis uit en later dat jaar stort een deel van het torendak in tijdens een zware storm. De restanten werden met een shovel geruimd. Tegenwoordig is alleen een klein hoopje stenen van de toren zichtbaar in een weiland.[6]

Verval[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen

Referenties

  1. Historie op website: dorpsbelanggendringen.nl
  2. Graafschap-middeleeuwen.nl
  3. graafschap-middeleeuwen.nl, webpagina: Kasteel Swanenburg anno 1272
  4. Explore.RKD.nl
  5. kasteleningelderland.nl
  6. graafschap-middeleeuwen.nl, webpagina: Een troosteloos einde

Externe links