|
|
|
|
Eén van de monumentale panden in Koog aan de Zaan.
|
Koog aan de Zaan is een dorp en een voormalige gemeente in de Zaanstreek, dat in 1974 opging in de gemeente Zaanstad, in de provincie Noord-Holland. Koog aan de Zaan is gelegen tussen Westzaan, Zaandijk en Zaandam in en had op 1 januari 2010 11.349 inwoners (Bron: Gemeente Zaanstad).
Koog aan de Zaan ontstond nadat de dammen aan de westoever van de Zaan in de 15e eeuw waren verbeterd. Koog aan de Zaan heette van oorsprong gewoonweg Koog, Koegh in 1561. De benaming 'aan de Zaan' was een extra duiding die werd gebruikt ter onderscheiding van de andere Koog'en. In de loop van de tijd is deze extra benaming ook echt de plaatsnaam geworden van de plaats. Een koog is een ingepolderd stuk land, in het geval van Koog aan de Zaan was het een stuk land aan de oostelijke rand van de Westzanerpolder langs de Zaan.
In de 18e eeuw raakte het sterk geïndustrialiseerd. Koog aan de Zaan werd na 1811 een zelfstandige gemeente, daarvoor maakte het onderdeel uit van de banne Westzaan. Kort voor de Tweede Wereldoorlog werkte zeventig procent van de bevolking in een fabriek. De snelle en voor Nederland vroege industrialisatie rond De Zaan had ook culturele gevolgen. Engeland is het grote voorbeeld en daar was sport populair. In Koog aan de Zaan ontwikkelde de sport zich ook snel in de negentiende eeuw. Voorbeelden zijn KFC, dat tot 1967 betaald voetbal speelde (vanaf 1964 onder de naam FC Zaanstreek, in 1967 opgegaan in AZ '67) en de oude tennisvelden op het terrein van Honig. Deze tennisvelden zijn er nog steeds, verscholen achter de oliemolen Het Pink.
[bewerken] Ligging en opdeling
Koog aan de Zaan ligt aan de zuidzijde tegen Zaandam aan en in het noorden tegen Zaandijk, ten oosten ligt de rivier de Zaan. Tegenwoordig valt het uiteen in twee gedeeltes: Oud-Koog en Westerkoog. In Oud-Koog bevindt zich het Molenmuseum, waar een beeld van de Zaanse molengeschiedenis wordt gegeven. Het treinstation van Koog aan de Zaan is Koog Bloemwijk en ligt precies tussen Oud-Koog en Westerkoog in. Bij de grens met Zaandijk is het treinstation Koog-Zaandijk gelegen.
[bewerken] Geboren in Koog aan de Zaan
- Adriaan Pelt (1892-1981), journalist, internationaal ambtenaar en bestuurder
- Johannes Kleiman (1896-1959), vriend en medewerker van Otto Frank
- Ine Veen (1937), ballerina, actrice, fotomodel en kunstschilder
- Marijke Höweler (1938-2006), psychologe en schrijfster
- Cees Stam (1945), baanwielrenner, meervoudig wereldkampioen stayeren
- Ot Louw (1946), filmeditor
- Toos Beumer (1947), zwemster
- Annemieke Hoogendijk (1953), tekstschrijfster, actrice en zangeres
- Klaas Sabel (1958), componist
- Annemarie Sanders (1958), paardrijdster
- Mariëlle Tweebeeke (1971), presentatrice
- Tim Bakker (1983), korfballer, speler van KV Koog Zaandijk, tevens spelend voor het nationale team
- Rick Voorneveld (1985), korfballer, speler van KV Koog Zaandijk, tevens spelend voor het nationale team
- Miranda Dekker (1989), langebaanschaatsster en marathonschaatsster
[bewerken] Sport in Koog aan de Zaan
Koog aan De Zaan, met aanzicht op De Waakzaamheid
