Zaanse Schans
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
|
|
|
|
De Zaanse Schans is een buurtje in de gemeente Zaanstad, gelegen aan de Zaan, pal tegenover Zaandijk en naast de Julianabrug. Het is een bekende openluchtattractie met jaarlijks ongeveer 900.000 bezoekers. Formeel is het geen museum. Het is wel opgezet met de bedoeling het historisch erfgoed te bewaren.
De naam is ontleend aan de schans die Diederik Sonoy, gouverneur in dienst van Willem van Oranje, in 1574 liet bouwen om zo de Spaanse troepen tegen te houden.
Tussen 1961 en 1974 werden vele oude gebouwen uit de Zaanstreek met diepladers naar de Zaanse Schans gebracht en in oude luister hersteld. De bestaande molens werden gerestaureerd. Ook later zijn regelmatig gebouwen naar de Zaanse Schans verhuisd.
Inhoud |
[bewerken] Opmerkelijk
Aan de slag die met Pinksteren in 1574 op de Schans met de Spaanse troepen is geleverd herinnert, volgens de lokale folklore, nog de derde Pinksterdag, die plaatselijk in ere wordt gehouden. Of de herkomst van de Zaanse derde Pinksterdag echt verband houdt met deze veldslag is niet heel zeker. Elders in Nederland (met name in Zeeland) kent men namelijk ook een derde Pinksterdag, die samenvalt met diverse voorjaarsfeesten.
Een typische "Zaanse" lekkernij is de duivekater, een rond, zoet witbrood. Nog niet zo heel lang geleden was dit brood algemeen bekend, thans nog in enkele Noord-Hollandse plaatsen. In het bakkerijmuseum 'In de Gecroonde Duyvekater' worden duivekaters van twee verschillende Zaanse bakkers verkocht, beiden naar ander recept.
[bewerken] Bezienswaardigheden
Toegankelijk voor het publiek zijn onder andere:
- De Kat, de enige verfmolen ter wereld
- het Zaans Uurwerkmuseum
- een scheepswerf
- een klompenmakerij
- museum 'Het Noorderhuis', stijlkamers met oude klederdrachten, meubels, schilderijen en gebruiksvoorwerpen
- het bakkerijmuseum 'In de Gecroonde Duyvekater'
- een kruidenierswinkel (replica van de eerste Albert Heijn-winkel)
- de kaasmakerij 'De Catherinahoeve'
Naast de Zaanse Schans bevindt zich het Zaans Museum.
[bewerken] Lijst van molens op de Zaanse Schans
Van zuid naar noord staan:
- Mosterdmolen 'De Huisman'
- Houtzaag-paltrokmolen 'De Gekroonde Poelenburg'
- Verfmolen 'De Kat'
- Oliemolen 'De Zoeker'
- Bovenkruier-houtzaagmolen 'Het Jonge Schaap'
- Oliemolen 'De Os' (molenromp met binnenwerk)
- Wiphoutzaagmolen 'Het Klaverblad'
- Oliemolen 'De Bonte Hen'
Voorts staan over het terrein verspreid:
- Wipmolen/weidemolen 'De Hadel'
- Biksteen- en slijpmolen 'De Windhond'
- Weidemolen 'Het Zwarte Kalf'
- Weidemolen de 'Kaatmolen'
Naast deze molens op de Schans staat direct aan de andere zijde van de provinciale weg:
Tegenover deze molen en de Schans staat:
In de Kalverpolder, een eindje vanaf de Schans staat tot slot:
- De Herkules, een amerikaanse windmotor.
[bewerken] Literatuur
- Molens langs de Zaan. Door Thijs de Gooijer, Uitgeverij René de Milliano, Alkmaar 2005. ISBN 90-72810-50-3.
[bewerken] Externe links
| Gemeente Zaanstad |  |
|---|---|
|
Dorpen: Assendelft · Koog aan de Zaan · Krommenie · West-Knollendam · Westzaan · Wormerveer · Zaandijk (hoofdplaats) Buurtschappen: 't Kalf · Busch en Dam · Haaldersbroek · Hembrug · J J Allanstraat · Krommeniedijk · Nauerna · Noordeinde · Molletjesveer · Vrouwenverdriet · Zuideinde Zie ook: Zaanse Schans · Zaan · Zaanstreek · Zaans |
 |
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie Zaanse Schans van Wikimedia Commons. |
