Matamata (schildpad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Matamata (schildpad)
Chelus fimbriatus 2005.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Reptilia (Reptielen)
Orde: Testudines (Schildpadden)
Onderorde: Pleurodira (Halswenders)
Familie: Chelidae (Slangenhalsschildpadden)
Geslacht: Chelus
Soort
Chelus fimbriatus
Schneider, 1783
Verspreidingsgebied van de matamata
Verspreidingsgebied van de matamata
Matamata turtle 2048x1536.jpg
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Reptielen

De matamata[1] (Chelus fimbriatus) is een middelgrote schildpadsoort uit de familie slangenhalsschildpadden (Chelidae). Het is de enige soort uit het monotypische geslacht Chelus.[2]

De naam matamata is afkomstig van de lokale bevolking van het verspreidingsgebied van de schildpad. De hier levende indianen hadden zo veel ontzag voor dit dier, vanwege zijn manier van jagen, dat ze hem hem matamata hebben genoemd, wat 'ik dood' betekent.[3]

Uiterlijke kenmerken[bewerken]

De matamata kenmerkt zich door een dusdanig goede camouflage dat hij daaraan ook eenvoudig te herkennen is. Het is een dier met een zeer brede, lange en platte nek. De hals is ongeveer even lang als het schild en is bedekt met grote huidfranjes, vooral twee aan weerszijden van de kop, zodat deze een vormloos uiterlijk krijgt. De grote, driehoekige en platte kop kan niet in het schild worden opgeborgen, zoals alle bij halswenders (Pleurodira) het geval is. De schildlengte is ongeveer 45 centimeter en het schild is vrij plat qua vorm. Het rugpantser, met op elke hoornplaat een bult, zodat het drie bultige kielen heeft, is ruw en concentrisch gegroefd. Het is donkerbruin tot grauwbruin van kleur, maar vaak zo begroeid met algen, dat het dier op een met algen begroeide steen lijkt. Het relatief kleine buikpantser is geelbruin van kleur. De ogen zijn erg klein en de snuit is verlengd tot een slurf. De schildpad steekt deze net boven water om adem te halen. Door de slurfvorm lijkt de neus op een takje als hij adem haalt. De matamata eet alleen vlees en vis.

Voorkomen en habitat[bewerken]

De matamata komt voornamelijk voor in de Amazonebekken; Bolivia, centraal en noordelijk Brazilië, Colombia, Ecuador, Frans-Guyana, Guyana, Peru, Suriname en Venezuela. De habitat bestaat uit rustig stromende rivieren, en meren met ondiep en niet te snel stromend water, een modderige bodem en enige vegetatie. De matamata leeft in water met een pH van 4,5 tot 5,5 en de schildpad is voornamelijk schemer- en nachtactief.

Algemeen[bewerken]

Zelfs de bizarre kop lijkt op een blad.

Het opmerkelijke aan deze schildpad is dat hij vrijwel altijd onder water blijft, zonnen doet deze soort niet. De matamata komt zelden op het land en toch kan dit dier niet goed zwemmen.[4] Wel wandelt de matamata over de bodem, en heeft hij een extra adembuffer door de lange nek en verlengde neuspunt. Zodra het dier in diep water terecht komt kan hij echter verdrinken. Op het menu staan voorbij zwemmende prooien als kleine visjes, ongewervelden en soms amfibieën, die 's nachts worden gevangen. Vermoed wordt dat ook vogeltjes en knaagdieren worden gegrepen als ze in het water terechtkomen. Als een prooi binnen bereik is, spert de schildpad zijn bek open en vergroot de keel, waardoor de prooi naar binnen gezogen wordt.

Trivia[bewerken]

In juli 2006 werden er in Blijdorp vijf jonge matamatas geboren.

Bronvermelding[bewerken]

Referenties

  1. Bernhard Grzimek, Het Leven Der Dieren Deel VI: Reptielen, Kindler Verlag AG, 1971, Pagina 138 ISBN 90 274 8626 3.
  2. Peter Uetz & Jakob Hallermann. The Reptile Database - Chelus fimbriatus
  3. David T. Kirkpatrick, Ph.D. The Matamata
  4. C.H. Ernst, R.G.M. Altenburg & R.W. Barbour. Turtles of the World

Bronnen

  • (en) Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database – Chelus fimbriatus - Website Geconsulteerd 17 juli 2012
  • (en) Fritz, U. & P. Havaš (2007) - Checklist of Chelonians of the World - Website
  • (en) C.H. Ernst, R.G.M. Altenburg & R.W. Barbour - Turtles of the World - Website