Rosj Hasjana

Rosj Hasjana-kaarten

Rosj Hasjana (Hebreeuws: ראש השנה — 'hoofd van het jaar') is het joodse nieuwjaar.

Beschrijving

Het eeuwenoude Tasjliech-ritueel bij de Joodse gemeente Beth Shoshanna in Deventer, aan de rivier de IJssel

Sjofar

4 sjofar tonen, geblazen door chazzan en ba'al tokea Tom Fürstenberg van de Joodse gemeente Beth Shoshanna Deventer. De tonen heten:1. Tekia 2. Sjevariem 3. Teroea en 4. Tekia

Rosj Hasjana is ingesteld in Wajikra (Leviticus) 23:24 en Bemidbar (Numeri) 29:1, maar de term Rosj Hasjana wordt pas gebruikt in Jechezkel (Ezechiël) 40:1.

Het valt op de eerste twee dagen van tisjrie, de eerste maand van de joodse kalender. Op beide dagen van Rosj Hasjana wordt er in de synagoge honderd maal op de sjofar (de ramshoorn) geblazen. Als symbool voor een goed jaar worden zoete dingen gegeten. Traditioneel worden stukjes appel met honing gegeten, waarbij de aanwezigen elkaar een 'sjana tova oemetoeka', 'een goed en zoet jaar' (als de appel met honing) toewensen.

Verder is het een gebruik op de middag van Rosj Hasjana tasjliech uit te voeren. Men gaat hiervoor naar stromend water, met liefst levende vissen erin, en werpt hier broodkruimels in onder het opzeggen van een gebed. Tasjliech betekent letterlijk wegwerpen en staat symbool voor het zich ontdoen van slechte dingen en gedachten. Zie hier een video-opname van de uitvoering van dit eeuwenoude ritueel bij de Joodse gemeente Beth Shoshanna in Deventer, aan de rivier de IJssel.

De dag waarop Rosj Hasjana valt, heet ook Jom Hasjofar, letterlijk de 'dag van de ramshoorn' maar in het Nederlands weergegeven als de 'dag van de bazuin'. Rosj Hasjana luidt de Aseret Jemei Tesjoeva ('tien dagen van inkeer') in, een periode van inkeer (tesjoewa) waarin wordt verwacht dat slechte daden tegenover andere personen en God worden bijgesteld en verzoend (voor zover dit niet al is gebeurd). Tijdens deze periode worden enkele speciale gebeden toegevoegd aan de dagelijkse gebedsdiensten. De tien dagen eindigen met Jom Kipoer (Grote Verzoendag) waarin de verzoening met God wordt voltooid. Op Rosj Hasjana en Jom Kipoer wordt in de synagoge-liturgie o.a. het prachtige Avinoe Malkenoe toegevoegd.

Met Rosj Hasjana wenst men elkaar sjana tova ('gelukkig nieuwjaar', letterlijk 'goed jaar'). Deze wens, of een uitgebreidere vorm ervan (zoals 'een goed en zoet jaar' — sjana tova oemetoeka/oemesoeka), wordt rond Rosj Hasjana veel uitgesproken en per post op kaarten verstuurd. In verband met de dagen van inkeer zegt met daarom voor Rosj Hasjana ook vaak gemar chatima/chasima tova (dat je mag tekenen voor een goed jaar). Deze wens kan men gebruiken tot en met het einde van Jom Kipoer.

Data

Doordat de gregoriaanse kalender geen gelijke tred houdt met de joodse kalender, valt Rosj Hasjana steeds op verschillende data van de algemene kalender:

• joodse jaar 5771 — woensdagavond 8 tot vrijdagavond 10 september 2010
• joodse jaar 5772 — woensdagavond 28 tot vrijdagavond 30 september 2011
• joodse jaar 5773 — zondagavond 16 tot dinsdagavond 18 september 2012

Externe links

• Rosj Hasjana, Joods Historisch Museum
• (he) Uitleg over de vier nieuwe jaren op de joodse kalender

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

Mediabestanden

Zie de categorie Rosh Hashanah van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.