Staatsieportret
Een staatsieportret is een plechtig portret van een persoon in functie, vaak een hoogwaardigheidsbekleder (maar niet noodzakelijk) en vaak met bijbehorende tekenen van die macht en waardigheid.
Staatsie is waarschijnlijk een versmelting van het aan het Frans ontleende stage ('verhoging'), en staat in de betekenis 'vertoon', 'praal', 'pracht', 'luister'. Van Dale Taalunie
Staatsieportretten kunnen worden geschilderd, getekend of gefotografeerd; de persoon die wordt afgebeeld neemt hiervoor een houding aan die gezag of symboliek uitstraalt (bijvoorbeeld met regalia, eretekens of triumphalia).
Het portret wordt meestal vervaardigd door een bekend vakman. Vroeger waren de hofschilders belast met het vervaardigen van een staatsieportret, vandaag zijn dat erkende fotografen.
Vroeger kon zo een portret worden geschonken als dank of bij een familiegelegenheid (bijvoorbeeld een huwelijk). Zo poseerde Koningin Astrid voor een officieel portret, waarop ze een diadeem droeg dat ze van het Belgische volk had verkregen.
Keizerin Maria Theresia schonk de stad Brugge een groot portret van zichzelf. Ze droeg daarop een kanten kleed dat de Bruggelingen hadden vervaardigd; als erkentelijkheid poseerde ze voor een portret.
In België is het niet wettelijk verplicht voor alle openbare gebouwen een staatsieportret te hebben van het vorstenpaar, toch wordt dit traditiegetrouw op veel plaatsen gedaan. Sinds begin 2007 bestaan er wel initiatieven om de staatsieportretten in gemeentelijke vergaderzalen te weren.[1][2][3]
Vaak was het voor vele mensen alleen zo mogelijk om de monarch te zien op publieke plaatsen.
[bewerken] Bekende hofschilders
- Martin van Meytens: keizerin Maria Theresia
- Hyacinthe Rigaud: koning Lodewijk XIV
- Diego Velázquez: koning Filips III, Filips IV
- Peter Paul Rubens: Aartshertog Albrecht van Oostenrijk
- Antoon van Dyck: Karel I van Engeland
- Élisabeth Vigée-Le Brun: Marie-Antoinette
- Antoine Pesne: Frederik de Grote
- Hans Holbein de Jongere: Hendrik VIII
- Franz Xaver Winterhalter: Keizerin Elisabeth van Oostenrijk en Keizerin Eugénie van Frankrijk
[bewerken] Bekende hoffotografen
- Lord Snowdon - Britse hof
- Steen Evald - Deense hof
- Annie Leibovitz - Britse hof
- Max Koot - Nederlands koninklijk huis
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ Foto's koningspaar maken plaats voor kunst (Kappelen) in De Standaard van 15 maart 2007
- ↑ N-VA wil koningspaar weg uit raadzaal (Riemst) in De Standaard van 13 maart 2007
- ↑ Mortsel gooit koningspaar buiten in De Standaard van 2 maart 2007
