Thebe (Griekenland)
|
|
|||
|
|
|||
|
|
|||
| Periferie | Centraal-Griekenland | ||
| Coördinaten | 38°19'N 23°19'E | ||
|
|
|||
| Inwoners (2011[1]) | 36.540 | ||
| Hoogte | 215 m | ||
|
|
|||
| Burgemeester | Spyridon NIKOLAOU (sinds 2011) | ||
|
|
|||
| Postcode(s) | 32200 | ||
| Netnummer(s) | 22620 | ||
| Website | (en) Gemeente Thiva | ||
|
|||
Thebe[2] (in het Myceens: Tagwai; Oudgrieks: Θήβαι, Thèbai; Latijn: Thebae; Grieks: Θήβα, Thíva), is een stad en fusiegemeente (dimos) in Griekenland, gelegen in de nomos Boeotië, in de Griekse bestuurlijke regio (periferia) Centraal-Griekenland. Het moderne Thebe is het economische centrum van een vruchtbaar agrarisch gebied (teelt van graangewassen, katoen, tabak, koffie). Het is ook een belangrijk verkeersknooppunt aan de hoofdweg én de spoorlijn van Athene naar het noorden (Lamia, Thessaloniki, ...) met gevarieerde industrie (metaalwaren, zijde, textiel, aardewerk).
Het plaatselijke Archeologische Museum toont reminiscenties aan het grootse verleden van de stad. Ook de overblijfselen van de oude acropolis (kadmeia) en enkele burchttorens uit de Frankische tijd in het stadscentrum, en de resten van een Myceens paleis in de omgeving verwijzen naar dat verleden. Het (pre)historische Thebe is het decor van heel wat Griekse mythen en sagen.
Inhoud |
Geschiedenis [bewerken]
Een legende vertelt hoe de oudste nederzetting (in de 14e eeuw v.Chr.) werd gesticht door de Feniciër Cadmus, die zich, afgaande op het orakel van Delphi hier kwam vestigen en er ook zijn dynastie grondvestte. De lotgevallen van zijn koningshuis leverden uitvoerige stof voor de Thebaanse sagenkring. Archeologische opgravingen hebben inderdaad onder meer oosterse cilinderzegels uit die tijd opgeleverd.
In de 7de en 6de eeuw v.Chr. overvleugelde Thebe geleidelijk aan de belangrijkste steden van Boeotië (met uitzondering van Plataeae), zonder deze ooit in een eenheidsstaat te kunnen binden. Wel verkreeg de stad de status van leidende mogendheid in de Boeotische Bond, een positie die zij van 480 - 446 tijdelijk verloor vanwege de kwalijke reputatie dat zij met de vijand had samengewerkt tijdens de Perzische Oorlogen. Dit heulen met de Perzen (mèdismós) namen de Griekse geschiedschrijvers, Herodotus op kop, de Thebanen erg kwalijk: om die reden probeerden de Spartanen Thebe uit de Delphische amphictionie te stoten, doch dit werd door tussenkomst van Athene verhinderd.
In de Peloponnesische Oorlog streed Thebe vanwege de erfvijandschap met slag bij Plataeae samen met de Spartanen tégen Athene, en na de Atheense capitulatie in 404 v.Chr. drong het zelfs aan op de totale vernietiging van Athene. Toen de Spartanen dit echter weigerden en de Thebanen tevergeefs om een aandeel in de oorlogsbuit vroegen, veranderde Thebe van politieke koers. De stad keerde zich in de Korinthische Oorlog tegen Sparta, hetgeen haar in de 4e eeuw v.Chr. onder Epaminondas kortstondig de hegemonie over Griekenland bezorgde.
Tijdens de volgende decennia werd de invloed van Philippus II van Macedonië steeds groter. Samen met Athene organiseerde Thebe het verzet, en ook na de Slag bij Chaeronea (338) en na de dood van Philippus II (336) bleef het zich verbeten tegen de Macedoniërs verzetten. Dit leidde tot de definitieve ondergang van Thebe: in 335 v.Chr. werd de stad door Alexander de Grote totaal verwoest. Enkel het huis van Alexanders favoriete dichter Pindarus bleef gespaard.
Hoewel de stad nadien werd herbouwd door Cassander, herkreeg zij nooit weer haar oude luister. Tijdens de 2e eeuw v.Chr. toonde het nieuwe Thebe zich, ondanks hachelijke momenten, een trouwe bondgenoot van Rome, tot het zich in 146 v.Chr. aansloot bij de Achaeïsche Bond, waarna het door Metellus werd ingenomen. In 87 v.Chr. gaf Thebe zich nog over aan Mithridates, maar werd hiervoor door Sulla streng gestraft: het verloor meer dan de helft van zijn gebied. In de Romeinse keizertijd was het niet meer dan een onbetekenend dorp. Pausanias stelde in de 2e eeuw n.Chr. vast dat de Cadmea, de oude akropolis, onbewoond was.
De moderne stad ligt op een heuvel die de plek van de Cadmea weergeeft, en is véél kleiner dan de oorspronkelijke stad, die een omtrek van 8 km had. Van de beroemde zeven stadspoorten uit de mythische tijd zijn er slechts enkele geïdentificeerd.
Thebe in mythen [bewerken]
- Antigone
- Cadmus
- Creon
- Eteocles
- Iokaste
- Ismene
- Labdaciden
- Laios
- Manto
- Megara
- Niobe
- Oedipus
- Ogyges
- Polynices
- Semele
- Slag van de Epigonoi
- Sfinx
- Tiresias
- Zeven tegen Thebe
Beroemde Thebanen [bewerken]
Zie ook [bewerken]
- Heilige Schare van Thebe
- Boeotarch
- Boeotië
- Boeotische Bond
- Brandcatastrofe
- Derde Heilige Oorlog
- Falanx
- Griekse zondvloedverhalen
- Ismenos
- Kadmeia
- Polemarchos
- Slag bij Haliartus
- Slag bij Leuctra
- Slag bij Mantinea
- Slag bij Chaeronea